Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Көшсе – артта,
Ілмектер: көшу, қырғыз мақалы
Қонса – сыртта.
Еріккен қойшы – есі кеткен жолаушы.
Ілмектер: қойшы, еріккен, жолаушы, қырғыз мақалы
Бір тиын беріп айттыра алмайды,
Ілмектер: тиын, ақша, қырғыз мақалы
Мың тиын беріп қойдыра алмайды.
Екі жынды бір кетті,
Ілмектер: жынды, саулық, қырғыз мақалы
Есен барып, сау қайтсын.
Бұқада қайын жоқ,
Ілмектер: туыс, бұқа, сиыр, қайын, төркін, қырғыз мақалы
Сиырда төркін жоқ.
Біреудің қатыны біреуге қыз көрінер.
Ілмектер: қатын, қыз, қырғыз мақалы
Есің бар да, етігіңді жап.
Ілмектер: ес, етік, қырғыз мақалы
Ала қойды бөліп қырыққан жүнге жарымайды.
Ілмектер: қой, жүн, бөлу, қырғыз мақалы
Жақсы болса қатының,
Ілмектер: қатын, қырғыз мақалы
Тасылмайды ақылың.
Кәрісі бардың — ырысы бар.
Ілмектер: кәрі, ырыс, ырыс, қырғыз мақалы
Басыңа тау құласа да,
Ілмектер: бас, тау, шыбын, құлау, қырғыз мақалы
Шыбын шаққандай шіміркпе.
Қатын алсаң дардай,
Ілмектер: ұл, қатын, әйел, қырғыз мақалы
Ұл туады – нардай:
Жаңа жардың жалыны күшті.
Ілмектер: жаңа, жалын, жар, қырғыз мақалы
Жаңа жардың жалыны күшті.
Ілмектер: жаңа, жалын, жар, қырғыз мақалы
Ағайын-туған кімде жоқ,
Ілмектер: ағайын, туыс, сыйласу, қырғыз мақалы
Сыйласпа, жаттай жоқ.
Алыстағының аты озғанша,
Ілмектер: ат, тай, озу, көрші, қырғыз мақалы
Қораластың тайы озсын.
Жеткен желке жұдырықтар,
Ілмектер: жел, қырғыз мақалы, жұдырық
Жетпеген жел жұдырықтар.
Болар бұзау тезегінен белгілі.
Ілмектер: бұзау, тезек, қырғыз мақалы
Қорқақ өз көлеңкесінен де қашады.
Ілмектер: қорқақ, қорқақтық, қырғыз мақалы
Куәлі сөз – некелі қатын.
Ілмектер: неке, қатын, сөз, қырғыз мақалы
Иесі лайық тап болса,
Ілмектер: сақтық, күшік, қырғыз мақалы
Қара күшік сақ болар.
Екі қыршаңқы тойғанда табысар.
Ілмектер: табысу, қырғыз мақалы
«Астапыралла!» дегеннің қазаны тез қайнайды.
Ілмектер: қазан, қырғыз мақалы
Бай союға қой таппай,
Ілмектер: бай, қой, лақ, қырғыз мақалы
Жатақтың лағын сұрапты.
Қалғып кетсең — көзіңе пайда,
Ілмектер: денсаулық, көз, тамақ, қырғыз мақалы
Талғап ішсең — өзіңе пайда.
Жалғыздығын жасырған көбеймейді.
Ілмектер: жалғыздық, қырғыз мақалы
Алалаған алсықа бармайды.
Ілмектер: қырғыз мақалы
Есің ауса, ешкі жи.
Ілмектер: ес, ешкі, қырғыз мақалы
Азға-азды қоса берсең аз-аздан,
Ілмектер: аз, грек мақалы
Ол аз кейін көп болады орасан.
Бір ит көріп үрсе,
Ілмектер: ит, қырғыз мақалы, үру
Бір ит көрмей үреді.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі