Шоқан Уәлиханов — материалдар жинағы

ТАРИХТЫҢ ҚАЙТАЛАНБАС ЖҰЛДЫЗЫ

25.11.2025

Ғалым, тарихшы, этнограф, фольклоршы, саяхатшы, ағартушы Ш.Ш. Уәлихановтың 190 жылдығына орай

Толық оқу

Шоқан-қазақтың тұңғыш ғалымы

01.10.2025

Шоқан – қазақтың тұңғыш ғалымы Қазақ халқының тарихында халқына білім мен ғылымның жарық шамын жаққан, өз дәуірінен озық туған тұлғалар көп болмаса, аз емес. Солардың ішінде ...

Толық оқу

Шоқан Уәлиханов-қазақтың тұңғыш ғалымы

30.09.2025

Бұл материалда қазақтың тұңғыш ғалымы, ағартушысы, тарихшысы және саяхатшысы — Шоқан Уәлихановтың өмірі мен еңбектері туралы айтылады. Онда оның ғылым мен мәдениеттің дамуына қосқа...

Толық оқу

Шоқан-қазақтан шыққан тұңғыш ғалым

30.09.2025

Қазақ халқының тарихында ғылым мен білім жолына ерекше із қалдырған ұлы тұлғалар аз емес.Дегенмен олардың ішінде 19 ғасырда өмір сүрген Шоқан Шыңғысұлы Уәлихановтың орны бөлек...

Толық оқу

Жорға тауына жорық

03.06.2022

Қар бекіп, суық түскелі, Сәтжандар сан рет шаңғы жорығын жасады. Демалыс сайын жақын жердегі мал фермаларына барып, газет оқып беріп, почта тасып, малдың жайы-күйін де біліп отырды...

Толық оқу

Алғашқы сонарда

03.06.2022

Сабақ басталғалы бір ай уақыт болды. Колхоз фермалары да жайлау өрістерінен оралып, өз орталықтарына келді. Сәтжандардың ауылы да ауданға иек артпа жердегі қысқы қораларына қонды, ...

Толық оқу

Жанайдың жаңалықтары

03.06.2022

Мезгілсіздеу уақытта құс сала кеткен баласы кешігіп келмегенге Зейне түнімен көз ілмеді. Мұндайда жер жобасын біліп іздерлік Серікбай құсбегі де үйде жоқ. Қанай сиыршы қарагеріне м...

Толық оқу

Тырнақалды

03.06.2022

Қанат құйрығы жетіліп, көнектей болып толған қара ителгі тоятты түзден тілейді. Ол ауыл маңына қонған таррақ, бұлдырық сияқты кішкене құстарға қарай талпынады, аспанға қарап шақыры...

Толық оқу

Балапан ұясында

03.06.2022

Аласының айтқан уәдесін күтіп Сәтжан балапанды алуды әлі ойлаған жоқ. Зейне де әзір балапан жайынан баласына ешбір сөз айтқан жоқ. Сәтжан мен Жанай көбінесе бұзауды сол ұялы жартас...

Толық оқу

Сәтжан

03.06.2022

«Таңбалы тас» жайында Сәтжан талай әңгімелер еститін. Бірақ, олардың бәрін елемейтін. Тек өзінің шешесі Зейненің айтқан бір әңгімесін ұмытпаушы еді. Жанай екеуі күндегісінше ертеме...

Толық оқу

Көксегеннің көргендері

03.06.2022

Ымырт жабылып, айнала қараңғы тартты. Суылдап жел еседі. Қатарласа өскен қол саласындай самырсындарды іңір қараңғылығы тұнжыратты. Балқарағайдың көк бұйра бүрлі ұзын бойын Көксеген...

Толық оқу

Петербургтен ауылға

03.06.2022

Шоқан Петербургтен қайтарында өзімен университетте бір курста оқитын бір орыс жігіті мен ғылыми досы татар ғалымы Файызханов, шығыс департаментінде бірге істейтін Ибрагимов (татар ...

Толық оқу

Петербург сапары

03.06.2022

Көптен құмартқан аса бір жауапты жорығын аяқтаған Шоқан Петербург қаласына жетті. Шоқанның қолжазбаларын алып танысып, өзін құмарта күтіп отырған Петербург жұртшылығы, ғалымдар, ше...

Толық оқу

Қашғария сапары

03.06.2022

Әскери министрліктен және шетелдер жұмысы жөніндегі министрліктен Алтышәрге экспедиция ұйымдастыру жөнінде қатынас қағаз келгенде, Гасфорт үлкен ой үстінде болатын. Қоқан, Хиуа хан...

Толық оқу

Ш. Уәлихановқа хат

03.06.2022

«Сіздің хатыңызды маған менің мейірбан досым, Александр Николаевич табыс етті. Әдепті әрі әдемі жазғаныңыз сондай, мен Сізді қайтадан өз көзіммен көргендей болғам. Мені сүйемін деп...

Толық оқу

Ыстықкөл сапары

03.06.2022

Шоқан Омбыдан аттанар алдында Гасфорт өзі тағы да қабылдап:

Толық оқу

Жетісу сапары

03.06.2022

Генерал-губернаторды шығарып салуға келген жұртшылық шағын пристань басына сыймайды. Мәртебелі ұлықтарының ұзақ та тосын сапарға шығуы қала жұртшылығына аса бір ірі жаңалық болып т...

Толық оқу

Есею жылдары

03.06.2022

Шоқан осы қыста ата достар тауып, арналы білім жолына түсіп есейіп алған. Жылдағы мерзімінде ауылдан Тақырбас та пар жегілген екі қарагерді ауыздығымен алыстырып, Васил ағайдың үйі...

Толық оқу

Аға достар арасында

03.06.2022

Қыс ортасынан былай Шоқан орыс тіліндегі әдебиет кітаптарын құныға оқитын болып алды. Бірақ, ондай кітаптар Шоқан қолына көп түсе бермейді. Әсіресе корпус кітапханасында әдебиет кі...

Толық оқу

Екінші қыста

03.06.2022

Көп ұзаған жоқ корпус балалары жатақ үйлеріне орналасып оқу басталды. Шоқан корпус тәртібіне түсінген, оқу жайына да жаттыққан бала қатарында, класс ішінде көзге көріне бастады.

Толық оқу

Көңілсіз көріністен кейін

03.06.2022

Осы бір күні керген барлық жайды Шоқан өзінің күнделік дәптеріне жазып, «Мүсәпір мен Мұсағұлдың бір күні» деп қойды. Шеген атасының зорлығы, оның өзі түгіл жылқышыларының маңайдағы...

Толық оқу

Аңсаған ауылға оралғанда

03.06.2022

Оқу аяқталған кезде ауылдан ат алып келген Бейсенді Шоқан Васил ағайдың үйінде жолықтырды. Қыстай қала ішінде іші пысып ерігіп қалған бала, далаға қарай қанат сермеген түз құсындай...

Толық оқу

Дала сұңқары қиырға қарайды

03.06.2022

Жазғы салымғы Сібір өлкесінің ұзақ жылмық күндері басталды. Сабақ ерте бітеді. Балалар далаға шығып, корпус қасындағы үлкен алаңда доп ұрып ойнайды. Тапқыр, ықшамды Шоқан балаларды...

Толық оқу

Жаңа достар арасында

03.06.2022

Шоқанның ауылдағы әдетімен таңертеңгі ұйқыға маужырап жатқанын көріп, Уәсіл ағай оятуға қимай сәл бөгеліп қалды.

Толық оқу