Бабалар сөзі — материалдар жинағы – 10-бет

Аяз би туралы

12.04.2020

Аяз би туралы ертегі, әңгіме, аңыз. Хан тағына отырған Аяз би бұрынғы қой бағып, жалшы болып жүргендегі қырық жамау шекпені мен дода-дода түлкі тымағын хан сарайының босағасына ілі...

Толық оқу

Данышпан Аяз

12.04.2020

Жәнібек хан бір күні халықтың бір үлкен жиылысында сауал қылыпты: «Ең жаман адам кім? Ең жаман һәм ең жақсы жер қайсы? Ең жаман қандай шөп? Ең жаман қандай құс?» Халық көп кеңесіп,...

Толық оқу

Мөңке мен Аяз қарттың әңгімесі

12.04.2020

Мөңкенің бала жігіт кезінде әкесі Бекарыс Жиделі-байсын жеріндегі Аяз атты дана қарттан бата алып келуге жұмсайды. Мөңке қасына алты-жеті жолсерік ертіп, көп күн жүріп, сұрастыра-с...

Толық оқу

Майқы би (1 нұсқа)

12.04.2020

Қырық сан қырым, отыз сан үрім, он сан оймауыт, тоғыз сан торғауыт, он сан ноғай бөлінгенде Орманбет би өліп, ноғайлы елі бір үріккен ала тайдан жау келіп қалған екен деп үрейленіп...

Толық оқу

Майқы би туралы

12.04.2020

Шыңғысты жиырма жеті жасында Шүршіт ортасында хан сайлап таққа отырғызғанда әр жұрттан билер жинап, көп ынтымағымен қойған екен. Сонда Майқы би арбасын жаяу кісілерге тартқызып бар...

Толық оқу

Алаша хан

12.04.2020

Барс дейтін ханның қол астында бір балгер болады екен. Балгерге таңертең ылғи бал аштырады екен: «Балыңа не түссе, ашығын айт!» — деп. Бір күні балын ашып: «Сіздің осы қарауыңыздағ...

Толық оқу

Шыңғыс хан (ІV нұсқа)

12.04.2020

Бір Алтынбел деген хан болған. Ханның жалғыз ұлы бар еді, аты — Қайшылы хан. Сонан басқа баласы жоқ еді. Бір күндерде ханның қатыны құрсақты болды. Бір уақытта бір қыз бала келтірд...

Толық оқу

Сырым батыр мен Нұралы

10.04.2020

Сырым батыр бала күнінде он төрт жасында-ақ жорыққа аттанатын болыпты. Қалмақтан мал айдап алады. онан он сегіз жасқа келеді. Он сегіз жасында жолдасты көбейтіп, моңғолдан таңдап-т...

Толық оқу

Сырым батыр мен Нұралы хан

10.04.2020

Дат Байбақты — Шоланның баласы. Шолан деген кісі саудагер болған. Сол кезде зат сатып жүргенде, екі ұры көріп, Шоланның затын алып, өзін өлтіреді.

Толық оқу

Нұралы мен Сырым

10.04.2020

Нұралы хан мен Сырым екідай болады. Еңбеші халық жағы Сырымды жақтап, ал байлар мен төрелер жағы Нұралы жағына шығып, ел екіге бөлінеді. Билер мен ақсақалдар Сырым мен Нұралыны таб...

Толық оқу

Бақай қарт пен Сырым

10.04.2020

Сырым батыр он төрт жаста Нұралы ханды шапқан себепті өкімет тарапынан жер аударылып, онан да аман-есен келген соң халқы үлкен той жасап, Сырымды хан қоймақ болады. Сонда тоқсан бі...

Толық оқу

Ақмоншақ ат (IV нұсқа)

10.04.2020

Сырымның қарт атасы — Шолан батыр. Шоланды төрелер қылыштап өлтіреді. Шоланнан Дат іште қалып, дүниеге келгесін қара қазақ жиналып, төрелерменен арадағы зіл ұмытылмас үшін жас бала...

Толық оқу

Сырым батыр мен Нұралы хан (ІІІ нұсқа)

10.04.2020

Сырым жасында астында тұлпардан туған торы төбел аты бар жалғыз келе жатса, сәске түсте Жайықтың арғы тұсында Нұралы хан құсбегілері, билері, аңшыларымен сейілде аң аулап жүр екен....

Толық оқу

Сырым батыр мен Нұралы хан (ІІ нұсқа)

10.04.2020

Сырымның әкесі Дат тәуір әйелге үйленеді. одан Сырым туады. Елдің ақсақалдары: «Сенің атың бір қоя салған ат еді-ау, есіміңе несібең сай емес», — деп, Датты келеке етіп жүреді. Сыр...

Толық оқу

Байбақты Датұлы Сырым жайлы (І нұсқа)

10.04.2020

Сырымның қарт атасы — Шолан батыр. Шоланды Қабылан төре өлтіреді. Дат іште қалып, дүниеге келгесін, қара қазақ жиналып төрелерменен арадағы зіл ұмтылмас үшін жас баланың атын Дат қ...

Толық оқу

Сырымның жерге айтқан сыны

10.04.2020

Қазақтың Кіші жүз нәсілінен шыққан руы байбақты Сырым батыр Дат баласы Нұралы ханның орнына хан болғаннан кейін, Еділ-Жайықтың ішкі бетіндегі босып көшіп кеткен торғауыттың көп қал...

Толық оқу

Сырымның Түркімен ханына барғаны (III нұсқа)

10.04.2020

Ертеде қазақтар Жайықтың ішкі бетін жайлаған. Олар: тана, табын т.б. рулар.

Толық оқу

Бұл — Мезгілбайдың ауылы (II нұсқа)

10.04.2020

Бөкей хан билеріне пышақ беріп: «Біреуі — байдікі, біреуі кедейдікі, соны табыңдар», — дейді. Екі арғымақ беріп: «Біреуі — анасы, біреуі — баласы, соны табыңдар», — дейді. «Жайық ж...

Толық оқу

Найман Бөдес

10.04.2020

Бірде Абылай ханның хабарымен қазақтың көп батырлары жиналады. осы батырлардың арасында шұбар атты Бөдес батыр да болады. Ол Абылай ханның да сенім артқан батыры екен. Сонда Абылай...

Толық оқу

Шыңғысхан туралы аңыз (ІІІ нұсқа)

10.04.2020

Ертеде бір ханның жалғыз қызы бар екен. Басқа ұл балалары жоқ екен. Осы қыз да болса ұлдай көріп жүрген жалғыз қызы бір күндері буаз болып қалыпты. Хан мұны біліп қызын өлтірмек бо...

Толық оқу

Ескелдінің бір ерлігі

07.04.2020

Ескелдінің үлкен атасы Жанғабыл батыр әйгілі Әлібекұлы Төле бимен бастас, қадірлес, құда болған. Төле бидің Ұлбике деген қызы Ескелдінің анасы. Ескелді дүниеге келіп, Төле биден сү...

Толық оқу

Жетпіс жастағы Қажымұқанның қайраты

07.04.2020

Осы күнгі Шаян аудандық партия комитетінің қызметкері Мырзахмет Сүлейменов деген жігіт 1940 жылдары Шәуілдірде отырады. Қажымұқанмен қарым-қатынасты болады. Есігінің алдында кішігі...

Толық оқу

Қарқарадағы көтеріліс

07.04.2020

Әңгімеде 1916 жылғы патшалық Ресейдің «Июнь жарлығына» қарсы Қарқарадағы албан руының көтерілісі баяндалады. ОҒК-нің Сирек қолжазбалар қорының 1022-бумасында, «Он алтыншы жылғы ұлт...

Толық оқу

Шомановқа сөз бергенде

07.04.2020

1948 жылы май айының аяқ кезінде Қарағанды қаласында Киров және Сталин атындағы көмір трестерінің таңдаулы кеншілерінің мәслихаты өтті. Мәслихатқа үкімет адамдары қатысты. Киров кл...

Толық оқу