биология — материалдар жинағы – 2-бет

Генетикалық кодтың құрылымы

19.10.2021

Белок молекуласының синтез туралы генетикалық ақпараттар ДНҚ молекуласында генетикалық код түрінде жазылған.

Толық оқу

Геннің қызметі

19.10.2021

Гендер қызметі немесе эсері дегеніміз (экспрессиясы) ол гендердің өзінің қасиетін бақылауын немесе дәлірек, белоктардың синтезін бақылауын айтады.

Толық оқу

Ген туралы қазіргі заманғы көзқарастар

19.10.2021

«Ген» термині алғаш рет тұқым қуалау бірлігі ретінде әдебиеттерге 1909 жылы ағылшын генетигі У. Бэтсон енгізген. Тұқым қуалаудың хромосомалық теориясының басталуынан бастап гендер ...

Толық оқу

Гендердің тіркесуі және кроссинговер

18.10.2021

Тұқым қуалаудың екінші заңын қарай отырып, біз гендердің таралуы тәуелсіз сипатқа ие екеніне және әртүрлі гаметаларда мейоз процесінде әр жұп хромосомалардың аталық және аналықтан ...

Толық оқу

Гендердің ажырауы (сегрегациясы)

17.10.2021

Доминанттылық және рецессивтілік мақаласында атап өткендей, Г. Мендель тәжірибесіндегі зерттеуге алынған бұршақтың Ғ2 гибридті ұрпағы әртүрлігімен сипатталды, яғни шыққан ұрпақтар ...

Толық оқу

Доминанттылық және рецессивтілік

17.10.2021

Г. Мендель өзінің зерттеулеріне бұршақ өсімдігінің таза линияларын алды және бір линия гүлінің аналық аузына екінші линия гүлінен алынған тозанды салу арқылы тозаңдандырды және кер...

Толық оқу

ДНҚ молекуласындағы бұзылыстардың қайта қалпына келуі

17.10.2021

Белгілі мутагендердің мутагендік және летальдық қасиеттері ДНҚ молекуласындағы құрылымдардың бұзылысымен сипатталады. Мысалы, адам геномында әруақытта кездейсоқ өзгерістер (бұзылыс...

Толық оқу

Мутация

17.10.2021

Мутация (лат. mutatio — өзгеріс) — организмнің белгілері мен қасиеттерінің өзгерісінің фенотиптік жағынан көрінуіне әкелетін хромосомалар мен гендердің өзгерісі.

Толық оқу

ДНҚ молекуласының және хромосомалардың репликациясы (екіеселенуі)

17.10.2021

Қазіргі кездегі ДНҚ молекуласының репликациясы туралы мәліметтер Д. Уотсон және Ф. Крик ұсынған ДНҚ-ның репликациясы және құрылымының үлгісі ретінде, әртүрлі тәжірибелер арқылы жет...

Толық оқу

Тасымалданатын генетикалық элементтер

17.10.2021

Тасымалданатын (жылжымалы, миграцияланатын) генетикалық элементтер — бұл бір геном бойында немесе бір геномнан екінші геномқа өту қабілетіне ие ДНҚ молекуласының бөліктері. Прокари...

Толық оқу

Тұқымқуалаушылықтың экстраядролы анықтағышы (детерминанты)

17.10.2021

Тұқымқуалаушылықтың экстраядролы (экстрахромосомалы) анықтағышы (детерминанты). Ұзақ уақыт бойы ДНҚ молекуласы тек ядрода ғана болады деп түсініп келді және барлық тұқымқуалаушылық...

Толық оқу

Тұқымқуалаушылықтың ядролық (хромосомалық) детерминанттары

17.10.2021

Организмдердің эволюциялық тұрғыдағы деңгейіне байланысты, ядродағы генетикалық детерминанттардың бірнеше құрылымдық сатысы бар.

Толық оқу

Генетикалық материалдар

17.10.2021

Генетикалық материалдың бірлігі ретінде қазіргі заманғы түсінік бойынша нуклеин қышқылдары танылады. Нуклеин қышқылдарын клетка ядросында 1869 жылы Швейцария физиологы Фридрих Мише...

Толық оқу

Тұқымқуалаушылық, өзгергіштік және қоршаған орта

14.10.2021

Тіршіліктің үздіксіздігіне генетикалық сипат тән деуге болады, себебі тұқымқуалаушылық пен өзгергіштік организм қасиеттерінің түрақтылығын және олардың өзгергіштікке қабілеттілігін...

Толық оқу

Тұқымқуалаушылық пен өмірдің үздіксіз жалғасуы

14.10.2021

Бүкіл органикалық молекулалардың ішінде, тек қана нуклеин қышқылдары өздігінен көбею қабілетіңе ие. Сонымен қатар, нуклеин қышқылдары клеткалардың ішінде болғанымен, клетканың құры...

Толық оқу

Көбею тәсілдерінің пайда болуы

14.10.2021

Жыныссыз көбею, әсіресе, вегетативті көбею, өте көне болып саналады. Соңғысынан спора арқылы көбею қалыптасқан, ол түрлердің сақталуына, әсіресе, олардың ареалдарының кеңеюіне (тар...

Толық оқу

Постэмбриональдық кезең

14.10.2021

Организм дүниеге келгеннен бастап оның постэмбриональды дамуы (адамдарда постнатальды) басталады, ол организмдердердің түрлеріне қарай бірнеше күннен жүз жылға дейін өтеді. Демек, ...

Толық оқу

Гистогенез және органогенез

14.10.2021

Эмбриогенез барысында ұрық жапырақшаларының дамуы (дифференцировка) олардан әртүрлі ұлпалар мен мүшелердің қалыптасуымен жүреді. Оның ішінде, эктодермадан тері эпидермисі, тырнақ п...

Толық оқу

Проэмбриональдық және эмбриональдық кезеңдер

14.10.2021

Проэмбриональдық (грекше рrо — дейін, embryon — ұрық) кезеңі организмдердің жеке дамуында гаметогенез процесінде жыныс клеткаларының пайда болуымен байланысты. Жоғарыда көрсетілген...

Толық оқу

Жыныстық деморфизм. Гермафродитизм

14.10.2021

Жануарлардың аталық және аналық даралары үшін арнайы фенотиптік белгілер (көлемі, дене құрылысы, түсі мен басқа қасиеттері), сонымен қатар мінез-құлқының айырмашылығы болады. Аталы...

Толық оқу

Ұрпақтар алмасу

14.10.2021

Тек жынысты жолмен көбейетін организмдерде олардың дамуында гаплоидты және диплоидты фазалардың алмасуы тән.

Толық оқу

Ұрықтану туралы мәлімет

14.10.2021

Ұрықтану — бұл зиготаның қалыптасуына және кейін жаңа организмнің дамуына әкелетін аталық және аналық гаметалардың қосылу процесі. Ұрықтану процесінде зиготада хромосомалардың дипл...

Толық оқу

Жынысты көбею

14.10.2021

Жынысты көбею бір клеткалы да, көп клеткалы да өсімдіктер мен жануарларға тән. Жынысты көбею бактерияларда жыныстық процестің үйлестігі және бұл организмдердің рекомбинация жүйесі ...

Толық оқу

Мұрат Айтқожин

10.10.2021

Мұрат Әбенұлы Айтқожин (1939-1987) ірі қоғам қайраткері, Қазақстанда молекулярлық биология мен биотехнологияның негізін қалаушы, биология ғылымдарының докторы, профессор, академик....

Толық оқу