батырлар туралы аңыздар — материалдар жинағы – 2-бет

Қорлыбай мен Ердес

19.09.2023

Бапай деген кісі отыз бес жасында жаудан өледі. Ердес, Медет, Ақтен деген үш жас бала жетім қалады. Ердес он жеті жасында батыр болып жауға аттандаы. Бұл барғаны қазақ пен қалмақты...

Толық оқу

Алшын Қорлыбай батырдың Қалдан ханмен кездесуі

19.09.2023

Қорлыбай батыр көп қолмен бір жауласқан жауын шауып еліне алып қайтып келе жатқанда, бір төбенің арасында Қорлыбай жаяу отырады. Біреу келіп: «Батыр, атың қайда, нағып жаяу отырсыз...

Толық оқу

Сәмен батыр (І нұсқа)

19.09.2023

Сәмендер Жоңғар тауына кеткенде, үйінде әйелі екіқабат қалған екен. Арада жарты жылдан асқанда бір дәруіш Сәмеге жолығып:

Толық оқу

Сәмен батыр

19.09.2023

Орталарында Төле би бар қазақ әскерлерінен жеңіліп, қайта топтасып, қаша шабуылдап жүрген кездердің бірінде Сәмен батыр жаман түс көріп, шошып оянады. Түсінде ботбай ауылдарын жау ...

Толық оқу

Серғазы батыр (ІІ нұсқа)

19.09.2023

Сонау Тараз жағындағы Талас бойындағы бір шайқаста күні бойы болған жекпе-жекте бірде жеңіп, бірде жеңіліп дегендей алма-кезек түсіп, екі жақтан да шығын болып, күн батуға таяған к...

Толық оқу

Серғазы батыр (І нұсқа)

19.09.2023

Қазақ-қалмақ соғысы заманында Жетісу жерінде қалмақтар бірер жыл табан тіреп тұрып қалады. Сол кездерде олар Суықтөбенің күнгейін қыстап, теріскейіне егін салып, таудың бөктерін, б...

Толық оқу

Қуатбек пен Медетбек (І нұсқа)

19.09.2023

Жаугершілік кезінде Сәмен батырдың ұлы Қапсалаң батырдың ауылына қырғыздар жиі-жиі шабуыл жасап, маза бермейді. Қапсалаң батыр жетпістің үстіне шығып қалған кезде қырғыздар тағы да...

Толық оқу

Қуатбек пен Медетбек

19.09.2023

Қалмақ әскерімен болған бір жолғы соғыста айласын асырған жау жағы Қуатбек пен Медетбек батырларды қолға түсіріп, елдеріне алып кетеді.

Толық оқу

Жауғаш батыр

19.09.2023

Жоңғарларды бірлесе қуған қырғыздың Солто руынан шыққан Жорықтас дос-жарандарымен өзара қатынастары күшейіп, көрші қоныстанған екі ел қыз алысып, құда-жегжаттық, туысқандық байланы...

Толық оқу

Жауғаш батыр туралы

18.09.2023

Абылайдың бір жақсы көретін баласы өліп, бас көтермей жатып қалғанда, көңіл айтуға келген белгілі адамдармен еріп хан ордасына кірген Жауғаш орынды жұбату сөз тауып айтып, алғырлығ...

Толық оқу

Жауғаш батыр

18.09.2023

Сәмен батыр қолында мыңбасы болған Қырбас ел азаматтары түгел қатынасқан Іле өзенінің бойындағы қалмақтармен үлкен ұрысқа кеткен екен. Ат үстінде ауылға қарай шауып, айғайды салып,...

Толық оқу

Шоңай батыр

06.09.2023

Шоңайдың нағашысы Садыр, оның ішінде Алдияр тармағынан екен. Қабырғасы қатып, оңы мен солын таныған Шоңай енді нағашы жұртын іздеп шығады. Ол кезде атпен жүретін кез. Лепсінің бойы...

Толық оқу

Қараш батыр

06.09.2023

Қараш батырдың әрбір сапарынан қалдырмай ертіп жүретін Боқтай деген немере інісі болыпты. Боқтайдың көзі өте өткір екен, алыстағыны жанында тұрғандай көреді екен. Бірде Қараш батыр...

Толық оқу

Алдияр батыр

06.09.2023

Алдияр жәйші болған кісі еді. Тәуке қарақалпақтарды қоластына кіргізу үшін оларға бірнеше дүркін шабуыл жасаған еді. Бірақ қарақалпақ ханының алдыңғы шебіндегі қырағы сарбаздары те...

Толық оқу

Алдияр батыр туралы

28.08.2023

Өз заманында туған Елке бабамыз өте момын адам болған. Сол кезде өзінің туған інісі Тілеуімбеттің түйесін бағыпты. Күз айларының бір күні үлкен ас беріліп, Тәуімбет өз балаларын ер...

Толық оқу

Тауасар батырдың жас шағы

28.08.2023

Тауасар он сегіз жасқа шығып, күш-қайраты толысып, ел алдына, ер қатарына ілінген кезде жоңғар шапқыншылары қазақ жеріне шабуыл жасайды. Бұған қарсы орта жүз ханы Әбілмәмбет үш жүз...

Толық оқу

Әйтей батыр

28.08.2023

...Қазақ, қалмақ жасақтары екі төбенің басына жиналып, қан төгіспек үшін бірін-бірі жекпе-жекке шақырады. Қалмақ жағынан дене бітімі ерекше, ірі жасақ Жамқайын атын ойнатып, екі тө...

Толық оқу

Қарақұл батыр

28.08.2023

Қарақұл әрі жас, әрі тұлдыр жетім қалды. Ол әпкесі Қарашаштың тәрбиесінде өседі. Он төртке толып, етек-жеңін жинауға тырысқан Қарақұл бір күні әпкесінен:

Толық оқу

Құттығай батыр

28.08.2023

Саржала, Құттығай, Шұбар үшеуі құрдас екен, олардың бір-біріне деген сыйластығы, қимастығы ерекше болыпты деп ел әлі күнге аңыз етеді. Ұлы отан соғысының ардагері болған марқұм Жұм...

Толық оқу

Аралбай батыр (І нұсқа)

28.08.2023

Бірде Үмбет, Мәмбет, Тілеке үшеуі аттарына мініп, сәукеле сынды қалпақ киіп келе жатады. Үшеуінің де сақалдары белуарларына түскен. Үшеуі де сексенге жақындап қалған екен. Сонда бұ...

Толық оқу

Аралбай батыр

28.08.2023

Аралбай батыр XVIII ғасырдың 40-жылдары мың сарбазды бастап, Талас өзені бойында қалмақ шеріктерімен соғысып, ірі жеңіске жетеді. Бір күні Сары Манжаның түмені Анырақай тұсынан өтп...

Толық оқу

Шегірдің Жәнібекпен кездесуі

28.08.2023

Керей Бәрдәулетұлы Жәнібек батыр қасына нөкер ертіп Алтайға барып, қоныс шалып қайтады. Тарбағатай тауының үстіртімен суыт жүріп отырып Қарғыба өзеніне жетеді. Қарғыбаның басына қо...

Толық оқу

Байсерке

18.08.2023

Сол кездегі қазақтың батырларымен бірге Сәмен де балаларын, інілерін ілестіріп, қалмақтармен соғысуға кеткенде, Байсеркені елдегі аз ғана шаруаның қисынына бола ауылда қалдырып, «с...

Толық оқу

Жоламан батыр туралы

18.08.2023

Шалабай өз заманыңда батыр ер болған. Өзі кедей болған. Бірнеше өзара соғыстарда Шалабай жауға шауып, жеңген, сүйтіп, өз заманында батыр атанған ер атақты кісі болады.

Толық оқу