Бабалар сөзі — материалдар жинағы – 3-бет

Көк бие мен көк төбет

05.08.2023

Әжібай қалмақ досы берген көк биені мініп ұзақ жол жүріп еліне келсе, аулы орнында жоқ. Қалмақ шауып, жұртта қалғандары басқа жаққа қоныс аударуға дайындалып жатса керек. Өрістегі ...

Толық оқу

Әжібайдың қалмақ досы

05.08.2023

Әжібай батыр сарбаздарымен қалмақтарды ысырып тастап келе жатса, алдынан өгіз мінген қалмақ шығады.

Толық оқу

Әжібай атының ұранға айналуы хақында

05.08.2023

Қазақтар қалмақтарды Аяққалқанға түріп тастап, әскерін алып қайтып Шелекке келіп тоқтапты. Қол бастаған батырлардың қатарында Жалайыр Ескелді, Балпық, Дулат Шеруке, өтеген, Сегізса...

Толық оқу

Жасыбай батыр

05.08.2023

Жасыбай батыр жас кезінен батыл, ешнәрседен тайсалмайтын ержүрек болыпты. Он сегіз жасында батырлық атағы шығыпты.

Толық оқу

Жидебай батыр

05.08.2023

Орта жүз, арғын, бес мейрамның біреуі қаракесек болады. Қаракесек деген кісі аты емес, шын аты — Болатқожа, Болатқожадан Ақша, Түйте туады. Түйтесінен Майқы, Танас. Майқыдан Әлтеке...

Толық оқу

Жидебай батыр

05.08.2023

Жидебай халқын жаудан қорғаған батыр әрі өткір тілді шешен адам болған.

Толық оқу

Жидебай батыр (ІІ нұсқа)

04.08.2023

Жидебай әулие де, ақын да, жұлдызшы да болған. Батыр жорыққа шығарда қол жинап, қойдың тіс тимеген жауырынына қарап (кейде отқа жағып, күліне қарап та) жорықтың қандай нәтижемен бі...

Толық оқу

Жидебай батыр (І нұсқа)

04.08.2023

Қартайған кезінде жастық шағындағы жолдасы Қараменде есіне түсіп, жас кезіндегі сәттерін және қартайып, қажыған шақтағы өзгерістерін айтып, пікір алыспақшы болады. Ол кезде ел арас...

Толық оқу

Жәнібек батыр туралы аңыз (ІІ нұсқа)

03.08.2023

Жорық қолы дағдысынша шеру тарта беріпті. Ханның қолбасшылық ордасындағы әлгі әккі Жәнібектің ханға сүйеніш болатын қолбасшылардың адамы еместігін ұғып, шеру тартқан қолды тәртіппе...

Толық оқу

Жәнібек батыр туралы аңыз (І нұсқа)

03.08.2023

Керейден Досымбектің үйіне он екі жасар жиені келіпті. Ойға көсем, тілге шешен, қайтпас қайсар жүректі бала екен, нағашысынан көк дөненді сұрапты. Бірақ иемденіп мініп жүрген Досым...

Толық оқу

Жәнібек батыр туралы аңыз

03.08.2023

Күндердің бірінде Әкесі Бердаулет ел аралап жолаушылай кеткен бір орайда Жәнібек түйе жаймауға белін бекем байлап, он сегіз атанды шөгеріп, қылтасын қиып тастап үйіне келіпті. Ана ...

Толық оқу

Қошқарұлы Жәнібек

03.08.2023

Қазақта атақты Жәнібек үшеу: ноғайлы жұртының ханы — әз-Жәнібек, Абылайдың қолбасшыларының біреуі — Шақшақ Жәнібек және Ер Жәнібек. Кейінгі Жәнібектің руы — керей. Әкесі Қошқар дег...

Толық оқу

Жәнібек бастаған Абақ елінің Шыңғыс тауынан көшуі

03.08.2023

Жәнібек батырдың Алтай, Тарбағатай, Еренқабырға, Құмыл қатарлы кіндік кесіп, кір жуған байырғы мекеніне елінің іргесін қайта жәйіп, күлін төгуі — өз өміріндегі аса ұлы, ізгі арманы...

Толық оқу

Жәнібектің қартайған кезінде кешірмелерін еске алуы

03.08.2023

Жәнібек өтміштегі тар жол, тайғақ кешірмелерін былай еске алады екен:

Толық оқу

Абылай ханның Жәнібекті сынауы

03.08.2023

Жас батыр Жәнібектің жау алдындағы қайраты аңыз болып, ел ішіне тез жайылды да, Абылай хан оны жете сынамақ болады. Сол ойдың орайы бораны күркіреп, жаңбыры сіркіреген алай-дүлей б...

Толық оқу

Жәнібек батырдың Абылайдың оң тізесінен орын алуы

03.08.2023

Жоңғар шапқыншыларының қазақ даласын жаулауға мол дайындықпен, басым күшпен келген қолына қарсы аттанған Абылай бастаған қазақ қолы да қатты шайқасады. Сан шегініп, сан жеңіп, ілге...

Толық оқу

Батырдың тууы, жас шағы

03.08.2023

Жәнібек батырдың әкесі Бердәулет Арғынның қаракесек руынан шыққан Қазыбек бидің қызымен үйленгеннен кейін әйелі бірнеше жыл бала көтермей жүріп, соңында Жәнібекті көріпті. Перзентк...

Толық оқу

Шотан батыр

03.08.2023

Әкесінің әділдігі мен көрегендігі бала Шотанға да дариды. Оның жастық шағы жоңғардың бейбіт жатқан қазақ еліне шабуыл жасауымен тұспа-тұс келеді. Шотанның ерлігі ерте танылады. Ол ...

Толық оқу

Сартай батыр

03.08.2023

Әкесі Байжан биден бата алып, ізіне мың баладан құралған топты ертіп ордабасыға жеткен он бес жасар Сартайдың көзге түскен жері осы еді. Халықтың басына қара күн туып, жан алқымға ...

Толық оқу

Мыңбай батыр

03.08.2023

Мыңбай жастайынан пысық болып өсіп, «батыл бала» атанады. Ол аңға шыққанда да батылдық көрсетіп, «мерген бала» атанған. Үстіне мінген соң қандай асау тай, құнан түгілі ат туласа да...

Толық оқу

Мамай батыр

02.08.2023

Мамай көзсіз батырлығымен қатар соғыс өнеріне, айла-тәсілге өте шебер болған. Бірде алпыс шақты ғана жасағымен келе жатқан Мамай батырға жарты мыңға тарта жау кездесіп қалады. Мама...

Толық оқу

Қойгелді батыр

02.08.2023

Қойгелді түрлі шайқаста жекпе-жекке шыққанда жеңіліс көрмей, жоңғардың тоғыз батырын өлтіріп, қазақ қолын жеңіске рухтандырған. Кейін сардар болып қол басқарғанда да, ол әскери соғ...

Толық оқу

Қозыүй батыр

02.08.2023

[Қозыүй батыр] 1718 жылы болған шайқаста жоңғарлар қолына түсіп қалады. Жоңғарлар қол-аяғын байлатып, дүре соқтырып, ағаш қалыппен кысқанда да ол тістеніп отырып алған.

Толық оқу

Қаралда батыр

02.08.2023

Әкесі Саламат Бөкенұлы Әбілқайыр ханның тұсында қол бастаған батырдың бірі болған. Өзімен жекпе-жекке шыққан қалмақ батыры Нұрғаспақтың қарындасы Түгесті, қайынағасы өтештің ақылым...

Толық оқу