Аңыз — материалдар жинағы – 8-бет

Ақсақ Темір туралы (ІІ нұсқа)

15.04.2020

Ақсақ Темір өзі жетім бала болады. Сол Ақсақ Темір және сол сияқты кілең жетім он төрт бала болып, кісілердің малын бағатын көрінеді. Үйсіз-күйсіз жетім, панасыз балалар далада мал...

Толық оқу

Ақсақ Темірдің балалық шағы және хан болуы (Құмырсқадан алған тағлымы)

12.04.2020

Ақсақ Темір тохан әрі жас, әрі жетім, әрі ақсақ бала екен дейді. Бірақ жас болса да ол өте зерек, байқағыш, қырағы, мықты болған екен дейді. Бір күні бұзау бағатын қырық бала сапар...

Толық оқу

Ақсақ Темір (ІІІ нұсқа)

12.04.2020

Тарағайдың ортаншы әйелі Тәкинә қатын осы Темірге екіқабат болған кезінде түс көреді. Түсінде Қызыр ғали әссалам әулиеден бала сұрайды. Әулие оған денесі тастан, жүрегі дүниенің ең...

Толық оқу

Ақсақ Темір (ІІ нұсқа)

12.04.2020

Түркі тұқымдас Барлас руынан шыққан Шахрисябз биі Тарағай түс көреді, түсінде биік таудың басында тұр екен. Түн тастай қараңғы. Тарағай бидің қолында болат қылыш бар. Қолындағы қыл...

Толық оқу

Ақсақ Темір (І нұсқа)

12.04.2020

Темірдің шешесі Сақыпжамал осы баласына екіқабат кезінде түс көріпті. Түсінде ол бала емес, жылан туыпты. Сол жылан көз алдында үлкейіп айдаһар болыпты. Алдымен ол өзінің туған ана...

Толық оқу

Жусанда туған жердің иісі бар

12.04.2020

Баяғы заманда қазақтың Бейбарыс деген ұлын соғысқан елдің адамдары ұстап алып, құлдыққа сатып жіберіпті. Бейбарыс бүкіл өмірін Мысыр елінде өткізіпті. Қайдан келгенін есіне түсіре ...

Толық оқу

Алаша хан һәм оның баласы Жошы хан турасынан қазақ арасында бар сөз

12.04.2020

Шежіренің һәм елдің айтуынша, қазақтың әуелгі ханы Алаша хан деген болған екен. Түркі халқының бәрі де өздерін өзінің батырларының, не хандарының есімімен атамақ рәсім екен. Сол се...

Толық оқу

Аяз би туралы

12.04.2020

Аяз би туралы ертегі, әңгіме, аңыз. Хан тағына отырған Аяз би бұрынғы қой бағып, жалшы болып жүргендегі қырық жамау шекпені мен дода-дода түлкі тымағын хан сарайының босағасына ілі...

Толық оқу

Данышпан Аяз

12.04.2020

Жәнібек хан бір күні халықтың бір үлкен жиылысында сауал қылыпты: «Ең жаман адам кім? Ең жаман һәм ең жақсы жер қайсы? Ең жаман қандай шөп? Ең жаман қандай құс?» Халық көп кеңесіп,...

Толық оқу

Мөңке мен Аяз қарттың әңгімесі

12.04.2020

Мөңкенің бала жігіт кезінде әкесі Бекарыс Жиделі-байсын жеріндегі Аяз атты дана қарттан бата алып келуге жұмсайды. Мөңке қасына алты-жеті жолсерік ертіп, көп күн жүріп, сұрастыра-с...

Толық оқу

Майқы би (1 нұсқа)

12.04.2020

Қырық сан қырым, отыз сан үрім, он сан оймауыт, тоғыз сан торғауыт, он сан ноғай бөлінгенде Орманбет би өліп, ноғайлы елі бір үріккен ала тайдан жау келіп қалған екен деп үрейленіп...

Толық оқу

Майқы би туралы

12.04.2020

Шыңғысты жиырма жеті жасында Шүршіт ортасында хан сайлап таққа отырғызғанда әр жұрттан билер жинап, көп ынтымағымен қойған екен. Сонда Майқы би арбасын жаяу кісілерге тартқызып бар...

Толық оқу

Алаша хан

12.04.2020

Барс дейтін ханның қол астында бір балгер болады екен. Балгерге таңертең ылғи бал аштырады екен: «Балыңа не түссе, ашығын айт!» — деп. Бір күні балын ашып: «Сіздің осы қарауыңыздағ...

Толық оқу

Сырым батыр мен Нұралы хан

10.04.2020

Дат Байбақты — Шоланның баласы. Шолан деген кісі саудагер болған. Сол кезде зат сатып жүргенде, екі ұры көріп, Шоланның затын алып, өзін өлтіреді.

Толық оқу

Нұралы мен Сырым

10.04.2020

Нұралы хан мен Сырым екідай болады. Еңбеші халық жағы Сырымды жақтап, ал байлар мен төрелер жағы Нұралы жағына шығып, ел екіге бөлінеді. Билер мен ақсақалдар Сырым мен Нұралыны таб...

Толық оқу

Сырым батыр мен Нұралы хан (ІІІ нұсқа)

10.04.2020

Сырым жасында астында тұлпардан туған торы төбел аты бар жалғыз келе жатса, сәске түсте Жайықтың арғы тұсында Нұралы хан құсбегілері, билері, аңшыларымен сейілде аң аулап жүр екен....

Толық оқу

Сырым батыр мен Нұралы хан (ІІ нұсқа)

10.04.2020

Сырымның әкесі Дат тәуір әйелге үйленеді. одан Сырым туады. Елдің ақсақалдары: «Сенің атың бір қоя салған ат еді-ау, есіміңе несібең сай емес», — деп, Датты келеке етіп жүреді. Сыр...

Толық оқу

Бұл — Мезгілбайдың ауылы (II нұсқа)

10.04.2020

Бөкей хан билеріне пышақ беріп: «Біреуі — байдікі, біреуі кедейдікі, соны табыңдар», — дейді. Екі арғымақ беріп: «Біреуі — анасы, біреуі — баласы, соны табыңдар», — дейді. «Жайық ж...

Толық оқу

Найман Бөдес

10.04.2020

Бірде Абылай ханның хабарымен қазақтың көп батырлары жиналады. осы батырлардың арасында шұбар атты Бөдес батыр да болады. Ол Абылай ханның да сенім артқан батыры екен. Сонда Абылай...

Толық оқу

Абылай атағын шығарған Шалқұйрық ат туралы

10.04.2020

Аңыз бойынша, Түркістаннан шыққан Абылай бірде ең жақын туысқаны Әбілмәмбет ханның ордасына туысы оразбен бір атқа мінгесіп келеді және біраз уақыт бойы қарауыл руынан шыққан дәуле...

Толық оқу

Хан Абылай

10.04.2020

Тарих тағы даңқты хан Абылайдың шын аты — Әбілмансұр. Абылай — оның арғы атасы. ол ел билеу ісінен гөрі жауынгерлік қимылға бейім адам екен. Сондықтан оны жұрт «батыр Абылай» деп а...

Толық оқу

Шыңғысхан туралы аңыз (ІІІ нұсқа)

10.04.2020

Ертеде бір ханның жалғыз қызы бар екен. Басқа ұл балалары жоқ екен. Осы қыз да болса ұлдай көріп жүрген жалғыз қызы бір күндері буаз болып қалыпты. Хан мұны біліп қызын өлтірмек бо...

Толық оқу

Ақан сері туралы

14.03.2020

Ақан сері Құлагері өліп, қайғының қамауында келе жатқан уақытында өз елінің халқы тайлы-таяғымен Қылышпай аулына келіп тосқан екен. Халқы келіп, Қылышпай ауылына түсіп, қой сойдыры...

Толық оқу

Жәнібек би

04.03.2020

Абылай жоңғар шапқыншыларымен соғысып жүргенде, он сегіз жасар Жәнібек қолды артынан қуа келеді. Келсе, қазақтар бытырап, аты барлыққан Абылайға шапқыншылар жақындап қалған екен. Ж...

Толық оқу