Ақбайпақ
Бұл ойын да «Айгөлек» секілді жасыл көгалдарда, алаңдарда ойналады. Ойнаушылардың саны неғұрлым көп болғаны дұрыс. Өйткені ойын өте қызықты өтеді. Жасына, жынысына қарамай ойнағысы келгендердің бәрі ойынға қатыса алады.
Ойын ережесі
Жиналғандар жүресінен дөңгелене отырады. Ал орталарына бір баланы көрсетпей жауып тастайды. Осы кезде інген ботасын іздеп боздап келген бетінде ойыншының иығына отыра кетеді.
Сол сәтте ойыншы: — «Ақ иығымның үстіндегі кім?» — дейді.
Інген: — «Ақбайпақ!»
Ойыншы: — «Нең жоқ?»
Інген: — «Ботам жоқ».
Ойыншы: — «ботаң көлде бетін жуып жатыр». — орнынан тұрып 4-5 адымдай жерге барып келіп отырып кетеді. Екіншісіне барып отырады. Ол да солай: — «ботаң шөмшек теріп жүр», — дейді. Келесі ойыншы: — «ботаң ұйықтап жатыр», — дейді. Келесі ойыншы: — «ботаң ұйықтап жатыр», — дейді. Осылайша барлық ойыншының иығына отырып болған кезде, ойнаушылар ботаны тастай беріп, әркім өзінің ботаға бергенін айтып, бірі: — «су бердім», екіншісі: — «бу бердім», үшіншісі: — «таяқ бердім», тағысы-тағы, солай деп… жан-жаққа бытырап қаша жөнеледі. Сонда ғана жаны тауып ботасын көрген інген енді кім не берді одан сұрай бастайды. Сөйтіп ботаның айтуымен оған жөндеп тамақ бермегендер, інгеннің әмірімен жазалана бастайды. Яғни, ән салып, би билейді, әйтеуір өнер көрсетеді. Осылайша інген мен ботаның рөлін басқа біреулер ойнайды.
Оқуға кеңес береміз:
Ұлттық ойындар тарихи-мәдени мұралардың бірі ретінде
Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:
Пікірлер (1)
Пікір қалдырыңыз
Қарап көріңіз
Басқа да жазбалар
- «Көшпелі халықтың әскери мәдениетіндегі шоқпардың орны»
- БҮГІНГІ ӘЙЕЛ-ЕРТЕҢНІҢ ҮНІ
- «Малика» фильмі – шынайылық пен адамдықтың көрінісі
- Бүгін «Шығыс Салбурыны-2025» фестивалінің жабылу салтанаты болды
- Музейдің қазіргі қоғамдағы рөлі мен жастар тәрбиесіндегі орны
- Байқоңыр
- Гендерлік теңдік
- Гендерлік теңдік
- Ұлттық ойындар арқылы балалардың табиғатпен байланысын және дамуын жетілдіру
- Қамшының әлеуметтік функциялары: қазақ қоғамындағы орны мен қолданылуы
- Тұрмыстық зорлық-зомбылық – қоғам дерті
- Наурыз шашу
- Көрісу күні – ұлттық бірліктің жарқын көрінісі
- Беташар
- "Қазіргі таңдағы зорлық-зомбылық пен педофилия мәселесі"
Алма
«Ақбаипақ» ойыны — қазақтың ұлттық ойындарының ерекше әрі қызықты мысалы, ол балалар мен жасөспірімдер үшін ғана емес, жасына, жынысына қарамай барлық қатысушыларға арналған. Бұл ойын да «Айгөлек» сияқты жасыл көгалдарда, алаңдарда немесе кең ашық орындарда ойналуға өте қолайлы, әрі көп адам қатысқан сайын ойын одан әрі қызық әрі тартымды өтеді.
Ойын қатысушылардың шапшаңдық, ептілік, тапқырлық және есте сақтау қабілеттерін дамытады. Жиналғандар дөңгеленіп отырады да, ортасына бір баланы інген рөлінде көрсетпей, жауып қояды. Содан кейін ойыншы «Ақ иығымның үстіндегі кім?» деп сұрап, інген «Ақбайпақ!» деп жауап береді. Сөйтіп, ойын барысында әр ойыншы ботаның әр әрекетін сипаттап, өз рөлін көрсетеді, бұл ойынға ерекше көркемдік және шығармашылық элемент енгізеді.
«Ботам жоқ», «ботаң көлде бетін жуып жатыр», «ботаң шөмшек теріп жүр», «ботаң ұйықтап жатыр» сияқты фразалар арқылы ойыншылардың ойлау қабілеті, есте сақтау және тапқырлық дағдылары шыңдалады. Сонымен қатар, ботаның рөлі ойыншыларды жан-жақты шығармашылыққа — ән салуға, би билеуге немесе өнер көрсетуге ынталандырады. Бұл ойын тек физикалық қимылмен ғана шектелмей, балалар мен жасөспірімдердің рухани және әлеуметтік дамуына да ықпал етеді.
«Ақбаипақ» ойыны — ұлттық дәстүрді сақтап, ұрпаққа рухани және мәдени құндылықтарды жеткізудің бірден-бір жолы. Ойын барысында балалар тек көңіл көтеріп қана қоймай, бір-біріне құрмет көрсетуді, ережеге бағынуды, жауапкершілік пен әділдікті үйренеді. Сонымен қатар, ойынның рөлдік элементтері балалардың шығармашылық ойлау, тапқырлық және ойын арқылы есте сақтау қабілетін дамытады.
Қорытындылай келе, «Ақбаипақ» — бұл ұлттық ойындардың тек көңіл көтеретін құралы емес, сонымен бірге балалар мен жасөспірімдер үшін тәрбиелік, рухани және әлеуметтік дамуға ықпал ететін тиімді ойын. Оны мектептерде, демалыс орындарында немесе ашық алаңдарда ұйымдастыру арқылы балалардың денсаулығы мен ойлау қабілетін арттыруға, ұлттық дәстүрлерді сақтауға және жастарды шығармашылыққа баулуға болады.