Өлең, жыр, ақындар

Аңшылар

Атына қарағанда бұл ойын жазық далада, немесе қыратты төбеде өтетін сияқты. Ал шындығында тіпті де олай емес. Есік алдыңда, аула ішінде, кейде кең бөлмеде де ойнауға болады. Тек үлкен киіз үй орнындай дөңгелек шеңбер сызып алса, сол орын әбден жетіп жатыр. Сондай-ақ, мектеп оқушыларының ойнап жүрген үш добы қажет. Бұл ойын әсіресе, балалар мен жасөспірімдерге қолайлы-ақ.

Ойын ережесі

Ойын жүргізуші күні бұрын белгіленген шеңбердің бойына үш жерге қолдарына доп беріп үш баланы тұрғызады. Бұлар «аңшылар». Қалған ойыншылар «үйрек» болады да, ойын жүргізушінің берген белгісінен кейін шеңбердің ішіне жамырай кіреді. Сол сәтте басқарушы «тоқта!» деген бұйрық береді. Бұйрық берілген кезде бәрі орындарында қозғалмай тұрып қалады. Осы кезде «аңшылар» қолдарындағы доптарымен «үйректерді» атқылай бастайды. «Аңшылар» атқылаған кезде «үйректер» доптан тек денелерін ғана қозғап бұлтара алады, ал тұрған орнынан жүріп кетуге болмайды. Өлген «үйректер» «аңшыны» алмастырады, ал үйректерге тигізе алмаған «аңшылар» доптарын алып қайтадан атқылайды.

Осылайша үш аңшы бір минут уақыт аралығында қанша үйрек атып алады. Ойын соңында оқ тигізбей орнында қалған үйректер аңшының ролін ойнайды. Ойын осылайша бірнеше рет қайталанады.

Оқуға кеңес береміз:

Ұлттық ойындардың даму тарихы

Ұлттық ойындар

Ұлттық ойындар тарихи-мәдени мұралардың бірі ретінде


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:

Пікірлер (1)

Марал

«Аншылар» ойыны — қазақтың ұлттық ойындарының бірегей мысалы, балалар мен жасөспірімдерге арналған қызықты әрі тәрбиелік мәні мол ойын. Атына қарап бұл ойын тек жазық далада немесе қыратты төбеде ойналады деп ойлауға болады, бірақ шындығында оны аула, есік алдындағы орын немесе тіпті кең бөлмеде де ұйымдастыруға болады. Мұндай икемділігі ойынның ұйымдастырушылық қасиетін, қолжетімділігін және көпшілікке ыңғайлы болуын көрсетеді.

Ойын үшін тек үш доп пен шеңбер сызылады, бұл шеңбер үлкен киіз үйдің орнындағыдай көлемде болса жеткілікті. Үш аңшы мен қалған ойыншылар — үйректер болып бөлінеді. «Аңшылардың» мақсаты — қолындағы доптармен «үйректерді» тигізу. Ал «үйректер» тек денесін қозғап, доптан сақтанып, орнынан қозғалмауы керек. Мұндай қарапайым ережелер ойынға шабыт пен сергектік, жылдам әрекет ету қабілетін енгізеді.

Бұл ойынның тәрбиелік мәні өте зор:

Балалардың ептілігі мен жылдамдыққа икемділігін дамытады.

Топтық жұмыс, стратегия мен шапшаң ойлау қабілетін қалыптастырады.

Жасөспірімдерді әдептілікке, әділдікке және өз роліне жауапкершілікпен қарауға үйретеді.

Ойын бірнеше кезеңнен тұрады, әр раундта «аңшылар» мен «үйректер» рөлі ауысады, бұл балалардың әртүрлі рөлдерді қабылдап, ойын барысында жаңа тәжірибе жинауына мүмкіндік береді. Сонымен қатар, доппен атқылау әрекеті физикалық белсенділікті арттырады, көңіл көтереді және балаларға еркіндік пен ойын арқылы даму сыйлайды.

Қазақтың ұлттық ойындарын сақтау мен насихаттау — ұлттық мәдениеттің маңызды бөлігі. «Аншылар» ойыны тек көңіл көтерумен шектелмей, бала бойына тез шешім қабылдау, назар аудару, реакция жылдамдығы және топпен әрекеттесу қабілеттерін дарытады. Сондықтан мектептерде, ауылдық жерлерде немесе үй ауласында ұйымдастырылған кез келген ойын сеансы тек көңілді уақыт өткізуге емес, сонымен қатар баланың жан‑жақты дамуына әсер ететін тәрбиелік тәжірибе болып табылады.

Ұлттық ойындардың заманауи өмірде осындай қолжетімді, қызықты әрі тәрбиелік мәні бар түрлерінің сақталуы мен дамуы — әр отбасының, әр мектептің және әр тәрбиеші мен ата-ананың басты міндеті. «Аншылар» сияқты ойындар арқылы ұрпақ ұлттық дәстүрмен сусындап, денсаулығын нығайтып, рухани әрі физикалық дамуына үлес қосады.

Пікір қалдырыңыз


Қарап көріңіз