Әлеуметтік желілердің қазіргі жастарға әсері

    XXI ғасырда әлеуметтік желілер жастардың өмір салтына айтарлықтай ықпал етуде. 2024–2025 жылдардағы зерттеулерге сәйкес, Қазақстан жастарының шамамен 66%-ы күнделікті бос уақытын әлеуметтік желілерде өткізеді. Әсіресе, 18–24 жас аралығындағы жастардың 70%-дан астамы жаңалық пен ақпаратты Instagram, TikTok және Telegram платформаларынан алады.

Әлеуметтік желілердің оң әсері айқын: жастар ақпаратқа жылдам қол жеткізеді, онлайн білім алу мүмкіндігі артады және жеке шығармашылығын дамыта алады. 2023 жылдан бастап онлайн курстар мен білім беру контенті жастар арасында кең тарала бастады, бұл білімге деген қызығушылықты арттырды.

Алайда, әлеуметтік желілердің кері әсері де бар. 2025 жылғы халықаралық зерттеулерге сәйкес, жастардың 40–45%-ы әлеуметтік желілердің оқу үлгеріміне және ұйқы режиміне кері әсер ететінін мойындаған. Сонымен қатар, әлеуметтік желіге тәуелділік пен өзгелердің өмірімен салыстыру психологиялық күйзеліске әкелуі мүмкін. Осыған байланысты, 2025 жылы бірқатар елдерде, оның ішінде Аустралия мен Еуропа мемлекеттерінде, 16 жасқа дейінгі балалардың әлеуметтік желілерді пайдалануына шектеу қою туралы шешімдер қабылданды. Бұл шаралар жастардың психикалық денсаулығын қорғауға бағытталған маңызды қадам болып табылады.

«Journiverse» білім беру орталығының оқушысы: Айғожина Нұрайым