Жылқының өсімі. Қымыздың пайдасы

     Жылқы – қазақ халқы үшін ежелден қасиетті әрі аса қадірлі түлік. Ол тек көлік немесе еңбек күші ғана емес, ұлттың тұрмыс-тіршілігімен, денсаулығымен және мәдениетімен тығыз байланысты. Бүгінде де жылқының маңызы төмендеген жоқ, керісінше, оның экономикалық әрі медициналық құндылығы жаңа қырынан танылып отыр.

Соңғы ресми деректерге сәйкес, Қазақстанда жылқы саны 4,7 миллион басқа жеткен. Бұл көрсеткіш елімізде жылқы шаруашылығының тұрақты дамып келе жатқанын және аталмыш түліктің ауыл шаруашылығындағы орнын айқын көрсетеді. Сонымен қатар соңғы жылдары құлын алу көрсеткіші де айтарлықтай артқан. Бұл – мал басын көбейтуге бағытталған шаруалардың еңбегі мен сұраныстың өскенінің белгісі. Жылқы өнімдерінің ішінде қымыздың орны ерекше. Қымыз – табиғи әрі шипалы сусын. Оның құрамында адам ағзасына қажетті дәрумендер, минералдар және пайдалы бактериялар мол. Қымыз ас қорыту жүйесінің жұмысын жақсартып, иммунитетті нығайтады, ағзаны сергітіп, жалпы әл-ауқатты арттыруға көмектеседі. Дәрігерлер оны өкпе ауруларына, әлсіздікке және қан аздыққа пайдалы деп есептейді.

Соңғы жылдары Қазақстанда қымыз өндірісі де артып келеді. Ресми мәліметтерге сүйенсек, 2025 жылдың алғашқы айларында елде 178 тонна қымыз өндірілген, бұл алдыңғы жылмен салыстырғанда өсім бар екенін көрсетеді. Ал 2023 жылы Қазақстан бойынша қымыз өндірісі 2 463 тоннаға жетіп, 10 пайыздан астам өсім тіркелген. Бұл қымызға деген халық сұранысының жоғары екенін аңғартады.

Жылқы еті де адам ағзасына пайдалы тағам саналады. Ол жеңіл қорытылады, құрамында холестерин мөлшері төмен және ақуызға бай. Сондықтан жылқы өнімдері дұрыс тамақтану мәдениетінде маңызды орын алады. Жылқы – табиғаттың адамға берген үлкен сыйы. Оның еті мен сүті – денсаулық кепілі, еңбекте – сенімді серік, ал рухани тұрғыда – ұлттық тәрбиенің өзегі. Жылқыны қадірлеу, қорғау және көбейту – тек ауыл шаруашылығын дамыту емес, ұлт болашағына жасалған маңызды қадам.

«Journiverse» білім беру орталығының оқушысы: Ғалымжан Қаныбек​