Өлең, жыр, ақындар

Қанды Қаңтарға биыл 4 жыл: ел жадындағы өшпес жара

2022 жылдың қаңтары Қазақстан тарихында қаралы күндер ретінде қалды. Биыл Қанды Қаңтар оқиғасына төрт жыл толып отыр. Уақыт алға жылжығанымен, сол күндердің салмағы жеңілдеген жоқ. Қаңтар — бұл тек бір айдың атауы емес, бұл — елдің жүрегіне түскен ауыр жара, мыңдаған тағдырды өзгерткен қасірет.

Барлығы әлеуметтік әділетсіздікке қарсы қарапайым талаптардан басталды. Маңғыстаудағы газ бағасының күрт өсуі халықтың ашу-ызасын туғызды. Бейбіт наразылық ретінде басталған митингілер аз уақыт ішінде елдің әр өңіріне тарады. Алайда диалог орнына күш қолдану, түсінбеушілік пен сенімсіздік қоғамды тығырыққа тіреді.

Алматы қаласында жағдай ерекше ушықты. Қала көшелері қаңырап бос қалды, атыс дауысы, жарылыстар, өртке оранған ғимараттар ел есінде мәңгі сақталды. Сол күндері көшеге шыққан қарапайым азаматтар, студенттер, жұмысшылар, тіпті кездейсоқ өтіп бара жатқан адамдар оққа ұшты. Ресми деректер жүздеген адамның қаза тапқанын растайды, бірақ халық жадындағы қасірет ресми статистикамен өлшенбейді.

Қанды Қаңтар — бір ғана күннің немесе бір ғана топтың трагедиясы емес. Бұл — анасының баласын, баласының әкесін, отбасының тірегін жоғалтқан мыңдаған отбасының қайғысы. Әлі күнге дейін жақындарының қабіріне барып, «неге?» деген сұраққа жауап таба алмай жүрген жандар бар. Төрт жыл өтсе де, бұл сұрақтардың жауабы толық берілген жоқ.

Қаңтар оқиғасынан кейін елде «Жаңа Қазақстан» ұғымы пайда болды. Саяси реформалар, өзгерістер туралы уәделер айтылды. Алайда қарапайым халық үшін ең бастысы — әділдік. Қоғам шындықты білгісі келеді: кім жауапты, кім бұйрық берді, неге бейбіт адамдар қаза тапты? Бұл сұрақтарға берілген жартылай жауаптар елдің жан жарасын емдей алмады.

Қанды Қаңтар мемлекет пен халық арасындағы сенімнің қаншалықты әлсіз екенін көрсетті. Бұл оқиға билікке де, қоғамға да үлкен сынақ болды. Адам өмірінің құндылығы, сөз бостандығы, бейбіт пікір білдіру құқығы сол күндері аса ауыр бағамен қайта еске салынды.

Төрт жыл өтті. Бірақ Қаңтар ұмытылған жоқ. Ол — әр қазақтың жүрегінде. Қаза тапқандарды еске алу — тек қаралы рәсім емес, бұл — болашаққа жауапкершілік. Егер өткеннен сабақ алмасақ, тарих қайталанады.

Қанды Қаңтар — ел тарихындағы ең ауыр сабақтардың бірі. Оны ұмытпау — құрбандар алдындағы парыз. Ал шындық пен әділдікке қол жеткізу — мемлекеттің алдындағы моральдық міндет.


Әлеуметтік желілерде бөлісіңіз:

Пікірлер (0)

Пікір қалдырыңыз


Қарап көріңіз

Басқа да жазбалар