Жасөспірімдер денсаулығы: физикалық және психологиялық тепе-теңдік - Салеми Ұлмекен 

     Денсаулық – адам өміріндегі ең маңызды құндылықтардың бірі. Дені сау адам жақсы білім алып, өз мақсаттарына жетуге ұмтылады және өмірдің әр сәтінен ләззат ала алады. Қазіргі уақытта денсаулық мәселесі, әсіресе жасөспірімдер арасында, өзектілігімен ерекшеленеді. Себебі бұл кезең – адамның физикалық әрі психологиялық тұрғыдан қарқынды дамитын шағы.

Зерттеулерге сүйенсек, әлемде жасөспірімдердің шамамен 14%-ы психологиялық қиындықтарға тап болады. Бұл – әрбір жетінші жасөспірімнің стресс, мазасыздық немесе көңіл күй тұрақсыздығын сезінуі мүмкін екенін көрсетеді. Демек, денсаулық тек физикалық жағдаймен шектелмей, адамның ішкі күйімен де тығыз байланысты. Мамандардың айтуынша, адамның денсаулығының едәуір бөлігі оның өмір салтына тәуелді. Қалай тамақтану, қанша уақыт ұйықтау, дене белсенділігі – мұның барлығы ағзаның жалпы жағдайына тікелей әсер етеді. Дұрыс қалыптасқан күн тәртібі жасөспірімнің денсаулығын нығайтып қана қоймай, оқу үлгеріміне де оң ықпал етеді.

Қазіргі таңда жасөспірімдердің көпшілігі экран алдында ұзақ уақыт өткізеді. Күнделікті 5–7 сағат телефон немесе компьютер қолдану көздің шаршауына, ұйқының бұзылуына және жалпы әл-ауқаттың төмендеуіне әкелуі мүмкін. Сондықтан экран уақытын шектеу және цифрлық гигиенаны сақтау маңызды. Тамақтану мәдениеті де денсаулықтың маңызды құрамдас бөлігі. Фастфудты жиі тұтыну ағзаға кері әсерін тигізеді. Оның орнына дәрумендерге бай жеміс-жидек пен көкөністерді тұтыну, жеткілікті мөлшерде су ішу ағзаның дұрыс жұмыс істеуіне көмектеседі. Ал тұрақты дене белсенділігі, тіпті күніне 20–30 минут қозғалу, денені шынықтырып, энергияны арттырады.

Ұйқы режимі де ерекше назарды қажет етеді. Жасөспірімдер үшін тәулігіне 8–10 сағат ұйқы – қалыпты көрсеткіш. Ұйқының жеткіліксіздігі шаршауға, зейіннің төмендеуіне және оқу қабілетінің әлсіреуіне әкеледі.

Жасөспірімдер денсаулығы – тек жеке мәселе емес, қоғамның болашағына тікелей әсер ететін маңызды фактор. Физикалық және психологиялық тепе-теңдікті сақтау – сапалы өмір сүрудің негізгі шарты. Сондықтан әрбір жас өз денсаулығына жауапкершілікпен қарап, дұрыс өмір салтын қалыптастыруы қажет.

«Journiverse» білім беру орталығының оқушысы: Салеми Ұлмекен