Қазақ тілі-таңдау ма, әлде тағдыр ма?

Қазақ тілі — таңдау ма, әлде тағдыр ма?

Қазақ тілі… Бұл сөзді естігенде әрқайсымыздың ойымызға әртүрлі мағына келеді. Біреу үшін бұл — күнделікті сөйлесетін қарапайым тіл. Ал енді біреу үшін — тек түсінетін, бірақ қолданбайтын “қосымша құрал”. Сонда қазақ тілі біз үшін таңдау ма, әлде тағдыр ма?

Біз көбіне тілді таңдау ретінде қабылдай бастадық. Қай тілде сөйлесем — өз еркім, қай тілде жазсам — өз қалауым деп ойлаймыз. Әрине, бұл да бір жағынан дұрыс. Бірақ дәл осы еркіндік кейде өз тамырымыздан алыстататынын байқамай қаламыз.

Тіл — жай ғана сөздер жиынтығы емес. Ол — тарих, ол — рух, ол — ұлттың жаны. Қазақ тілінде ата-бабамыздың ізі, салт-дәстүрі, дүниетанымы жатыр. Ал оны қолданбау — сол мұраны үнсіз жоғалту деген сөз.

Бүгінгі қоғамда қазақ тілінің жағдайы екіұшты. Бір жағынан, қазақша сөйлейтін, жазатын жастар көбейіп келеді. Қазақша контент дамып жатыр. Екінші жағынан, әлі де болса өз тілінен қашатын, қазақша сөйлеуге қысылатын жандар бар. Бұл — тек тіл мәселесі емес, бұл — сана мәселесі.

Егер тіл таңдау ғана болса, онда неге біз өз тілімізді жиі екінші орынға қоямыз? Неге өзге тілде сөйлесуді “дамығандықтың белгісі” деп қабылдаймыз? Шын мәнінде, өз тілін құрметтеген адам ғана толыққанды тұлға бола алады.

Қазақ тілі — тағдыр. Себебі біз оны таңдамаймыз, ол бізбен бірге туады. Бірақ оны сақтау немесе жоғалту — біздің таңдауымыз. Міне, ең үлкен парадокс осы жерде.

Әр адам өзінен бастауы керек. Қазақша сөйлеу — міндет емес, бұл — құрмет. Қазақша жазу — қиындық емес, бұл — мүмкіндік. Біз тілді қолданған сайын, ол өмір сүреді. Біз одан алыстаған сайын, ол әлсірейді.

Қорытындылай келе, қазақ тілі — әрі таңдау, әрі тағдыр. Бірақ оны сақтап қалу — біздің жауапкершілігіміз. Ертең кеш болмас үшін, бүгіннен бастап өз тілімізді құрметтеп, қолданайық.