Егер уақыт тоқтап қалса…

    Адамзат уақытты өлшеуді ерте заманнан үйренген. Бүгінде ғылым секундтың миллиардтан бір бөлігін де дәлдікпен өлшей алады. Ал егер уақыт бір сәтке тоқтап қалса, әлемде не болар еді?

Физикада бүкіл Ғаламдағы уақыттың бір мезетте толық тоқтауы мүмкін екені дәлелденбеген. Алайда Альберт Эйнштейннің салыстырмалылық теориясы уақыттың барлық бақылаушы үшін бірдей жылдамдықпен өтпейтінін түсіндіреді. Мысалы, Күннен шыққан жарық Жерге шамамен 8 минут 20 секундта жетеді. Сондықтан біз Күнді дәл қазіргі қалпында емес, шамамен сегіз минут бұрынғы күйінде көреміз.

Уақыттың салыстырмалы екенін дәлелдейтін қызықты мысалдың бірі – GPS навигациялық жүйесі. Жер орбитасындағы GPS спутниктерінің атомдық сағаттары Жер бетіндегі сағаттармен салыстырғанда тәулігіне шамамен 38 микросекундқа жылдамырақ жүреді. Бұл айырмашылық спутниктердің қозғалысы мен Жердің тартылыс күшінің әсерінен туындайды. Егер осы ерекшелік ескерілмесе, навигациялық жүйенің дәлдігі төмендер еді. Уақыт – жай ғана сағат көрсететін өлшем емес, кеңістікпен және қозғалыспен тығыз байланысты физикалық ұғым. Адамзат оны өлшеудің жоғары дәлдігіне қол жеткізгенімен, уақыттың табиғатын зерттеу әлі де жалғасып келеді.

Journiverse халықаралық журналистика мектебінің оқушысы: Қадыралиева Жұлдызай