Әңгіме мен мақала – 70-бет

Қайраткер

13.08.2022

Заманына қарай адамы болады. Ал адам пендешілікке дейін құлдырай да алады, Азамат атанып, шарықтай да алады. Замана толқынының жалына дер кезінде жабыса білген сол адамның замандас...

Толық оқу

Дарқан дарын

13.08.2022

Халқымызды ән әлдилеп, күй тербетіп келгені ақиқат. Қазақтың кеудесінен күй төгіліп, көмейінен ән ақтарылып жататыны содан ғана десек, онда ең алдымен ұлтымызды әлімсақтан әсем әуе...

Толық оқу

Баяғы сол асыл Қасым

13.08.2022

Қасым... Баяғы сол Қасым. Арқаның қарқарасындай қасиетті Қарқаралының Аққорасында туып, "Ақтайлақтан ақтарыла аққан сумен" бетін жуған, Қарадоқ, Күйген бекет, Талдың бойыңдағы ата-...

Толық оқу

Ғабең туралы бір ауыз сөз

12.08.2022

Ел, жер, ер. Құдіретті үш ұғым. Қасиетті үш таған. Өйткені Ел құдіретті. Жер киелі, Ер қасиетті болмақ. Киелі топыраққа кіндік қаны тамған ардақты азаматын Елі алақанында аялайды. ...

Толық оқу

Сәкен Сейфуллин - ел деп еңіреген ер

12.08.2022

Қазіргі кезең — тәуелсіздіктің көк байрағын көтеріп, егеменді дербес мемлекетіміздің керегесін үмітпен жайған нағыз сын кезең. Өйткені бұрынғы аяқта тұсау, мойында қамыт, білекте б...

Толық оқу

Тағы да өз ауылымда

12.08.2022

Баяғы ауыл. Ешқандай өзгеріс жоқ.

Толық оқу

Айқас

12.08.2022

Оқу басталғанына үш айдың жүзі болып қалған. Шөлдегі ауылға, бұрын мектеп көрмеген құмдағы қараңғы ауылға зор мәдениеттің бір кішкене шұғыласы түскен сияқты. Осынау шаңытып жатқан ...

Толық оқу

Кел, балалар, оқылық...

12.08.2022

Ертең оқу басталады деген күні мен ұйықтай алмай шықтым. Өйткені өмірінде орысты көрмеген орысша бір ауыз сөз білмейтін балаларды орысша оқытуым керек. Тым болмаса, езінің ана тілі...

Толық оқу

Мықты бол

12.08.2022

«Қайран менің өз үйім — кең сарайдай боз үйім!» деп Жиренше шешен босқа айтпаған екен ғой. «Кішкене ғана жер үй қандай кең, қандай салқын қандай таза!» — деп дөңгелек үстелдердің б...

Толық оқу

Болыстың қолына су құй...

12.08.2022

Мектептің есігін қондыртып, ішін сылатып, еденін тегістеткіздім. Тақта жасатқыздым. Үлкен үш дөңгелек үстел қойдырғыздым (балаларды айналдыра отырғызып оқыту үшін). Қабырғаларға әр...

Толық оқу

Мектеп

12.08.2022

Мен мектеп қашықта шығар деп ойлап тұрғанымда, бай бір қызыл темпіне көрсетіп:

Толық оқу

Бай үйінде

12.08.2022

Ауылдық мектеп Ыбырай деген бай үйінің маңынан ашылған екен. Сондықтан сол байдың үйіне келіп түстік. Байдың үйінде бізден бұрын келген екі-үш қонақ отыр екен.

Толық оқу

Кішіқұм

12.08.2022

Мың шақырымдай жол жүріп, көшпелі қазақ елінің шел сахарасын көктей етіп келген маған Кішіқұмдағы ауылдар онша тосырқарлықтай болып көрінбеді: Белес-белес құмдары ғана болмаса, қал...

Толық оқу

Надандық құрбаны

12.08.2022

Осы ұзақ сапарымда менің атқосшыдан жолым болды. Әлгі ауылдан ерген атшы да бір кезде болысқа шабарман болған өзінің айтуынша, «ат арқасына ерте мінген талай жерді шарлап, дүние кө...

Толық оқу

Қара бақсының хикаясы

12.08.2022

Мен әлденеше ылау алмастырып сапар шеккелі жеті күндей болған. Ұшы-қиыры жоқ, құлазып жатқан меңіреу даламен жүріп келемін. Осы дала елсіз жерінде «құс ұшпас, құлан жортпас» шел са...

Толық оқу

Мен оқытушы

12.08.2022

Жылдың август айында маған инспектордан қатынас қағаз келді. Бұл қағазда сол жылғы 15-августан бастап, Ырғыз уезіндегі Толағай болысына қарайтын Кіші құм дейтін жердегі ауылдық мек...

Толық оқу

Қамқор №3

12.08.2022

Август айының аяқ кезі еді. Сауытбайдың аулында бүкіл Обаған болысының азаматтары қатысқан жиылыс болды. Жиылысқа мен де қатыстым. Бекет Өтетілеуовты көріп аман-сау сұрасқаннан кей...

Толық оқу

Ауытқушылық...

12.08.2022

Күні кешегі «ақ патшаның» сөзін сөйлеп, сойылын соғып жүрген сабаздар, патша тағынан тайысымен шетінен тағы да «елшіл», «жұртшыл» бола қалысты. Буржуазияшыл, ұлтшыл оқығандардың га...

Толық оқу

Мен жазуды қалай қойып кеттім

12.08.2022

Менің жолдастарым менен: «жазуды неге қойып кеттіңіз?» — деп көп сұрайды. Орынды сұрау. Бірақ мен жазуды өздігімнен «осыны қояйыншы» деп қойып кеткен адам емеспін.

Толық оқу

Ұлтшылдардың масқара болуы

12.08.2022

1916 жыл. Қазақ жігіттерін майданға қара жұмыс істеуге алмақ болған патшаның 25 июньдегі жарлығы шықты. Бұрыннан зығырданы қайнап отырған қалың халық бұқарасы тегіс дерлік атқа мін...

Толық оқу

Орыс жұмысшыларының қазақ кедейлеріне хаты

12.08.2022

1914 жылы еді. Соғыс басталды. Көршілес орыс шаруаларынан армия қатарына алынған орыс жігіттері күн сайын топ-тобымен соғысқа кетіп жатты. Көп кешікпей-ақ орыс селоларында кемпір-ш...

Толық оқу

Аттан шақа!..

12.08.2022

Қазақстанда патша өкіметінің отаршыл саясатының барған сайын ашықтан-ашық талау-тонау сыры ашыла бастады. Патша өкіметі жерсіз отырған орыс шаруаларын Қазақстан жеріне лек-легімен ...

Толық оқу

Бақытсыз күндердің бірі

12.08.2022

Мен ауру болсам да, жазушылық жұмысымды тастай алмадым. 1913 жылы 21 февраль күні орыс патшасы Романовтар ұрпағының патша болып таққа отырғанына үш жүз жыл толуына байланысты Федор...

Толық оқу

Айқап

12.08.2022

«Айқап» журналы 1911 жылы шықты. Бұл журналдың алғашқы номері қолыма тигенде, менен артық қуанған адам болды ма екен? Мені журналдың ұстаған бағыты мен мазмұны қуантқан жоқ, сол ке...

Толық оқу

Оқу, өсу жолында

12.08.2022

1913 жылы еді. Сол кезде менің оқытушылық жұмысында болғаныма да он үш, он төрт жыл болып қалған-ды. Жазушылық жұмысымен айналысқаныма да бес-алты жыл болған. Екі-үш кітабым да бас...

Толық оқу

«Қалың мал» романының жазылуы

12.08.2022

Надандыққа, феодалдық ескішіл, өрескел сорақы салтқа қарсы күрес жүргізудің бірден-біреуі — халықты ағарту, балаларды оқыту, халықты сауаттандыру деп, оны мәдениет сатысына аяқ бас...

Толық оқу

Педантизмге қарсы

12.08.2022

Иван Тенанякин туралы бір-екі ауыз сөз. Оқушыларыма Тенанякиннің қара басы туралы емес, оның, педанттығын айтқым келеді. Ол үлкен педант адам еді. Тенанякин келгеннен кейін көп кеш...

Толық оқу

Үлгілі бала

12.08.2022

«Үлгілі тәржімә» қолға тигеннен кейін мен енді бастауыш мектеп үшін хрестоматия құрастыруға кірістім. Мұнда мен ең алдымен Ыбырай Алтынсариннің хрестоматияларын үлгі еттім. Өйткені...

Толық оқу

Тұңғыш еңбек

12.08.2022

Сағила қайтыс болғаннан кейін қайнымда бір жеті болдым. Жолда ауылға соғып, он күнінде Федоровкаға қайта оралдым. Мен жоқта мектеп өмірінде екі түрлі жаңалық болыпты, Баяғы Петропа...

Толық оқу

Қайғылы өлім

12.08.2022

Жаз өтті. Мен Федоровкаға келген соң, оқу басталды Сағиладан анда-санда хат келіп тұрды. Мен де үзбей хат жазып тұрдым. Екеуміздің арамызда бұл хаттарды таситындар: Дүйсен Дүйсенбе...

Толық оқу