Темірқазық
- 0
- 0
Айсыз қара түндерге ат құлағын қақтырып
Тәуекелдің қолына тағдырымды лақтырып,
талай жорттым жолсызбен,
айдалада ақ тымық,
Тау баурайында – Жұмекен Нәжімеденов
Бұл бетте «Тау баурайында» атты Жұмекен Нәжімеденов жазған табиғат туралы өлең берілген. Өлең мәтіні, текст, өлең жолдары және толық нұсқасын осы жерден оқуға болады.
Жасыл-жасыл жағалай жал,
Жағалай жал, саған айтам!
Жылан қабық шұбар шыңдар,
Сендер де тас шығарсыңдар?
Содан да даңқ-атақ үшін
құр шіреніп жатамысың?
Шұбар шыңдар!
Жағалай тал, жағалай тал, саған айтам!
Шұбар шыңның балағына
шұбар тасты ала құлап,
бұрқыраған бала-бұлақ,
Саған айтам, Саған айтам:
Мұнша екпінді қайдан алдың,
қайдан алдың — ойға қалдым.
Көк толқынның төсін көрдім:
түтінденген, секілді ол бір
жұлынған шаш кәрі бастан —
әрі өкініш, әрі дастан...
Тауды бір күш жатты тіреп,
сай күңіренді, тас тітіреп.
Тас табаны терең өткел,
бір сиқырлық — кереметпен,
буырқана тепті бұлақ
қара еменді қалтыратып...
Қара тасты қар тұратын
толқын ұрып барады айдап,
Ақ қайың тұр қара байлап.
Жағалай тал, жағалай жар,
қалды бұғып қарағайлар,
Қайтара алмай бетін бәрі —
ала бұлақ секірді әрі.
Аспан ғана жатқан үнсіз
бұл дүниенің мақтанысыз.
Ауық-ауық бұлтын іркіп,
қояды тек бүркіп-бүркіп.
Тамшыны, аспан, қайдан алдың,
қайдан алдың — ойға қалдым.
Әлде удай мас сайтан жылап —
Көз жасын сен пайдаландың?!
Жағалай жал, жағалай тал,
Жасыл әлем, саған айтам.
Қайсар бұлттар, қар жалаған,
бір жауыныңды арна маған!
Бала гүлдей құлшынайын,
Құлшынайын, бір шығайын.
Деп ем — дүние тыңдамайды,
Жылап аққан жылғадай.
бір ылай-сазды былғалаймын,
Шың басына бір қараймын,
бұлт астынан сығалаймын
күмбезіме салынбаған,
қамалыма алынбаған.
Табаным — сыз, төбемде күн,
алып қашып көбең-көңіл
біресе сәл жоғарылап,
біресе сәл төмендедім.
Ойға қарап өлең құрып,
Өрге қарап келем жүріп...
Жағалай жал, саған айтам!
Жылан қабық шұбар шыңдар,
Сендер де тас шығарсыңдар?
Содан да даңқ-атақ үшін
құр шіреніп жатамысың?
Шұбар шыңдар!
Жағалай тал, жағалай тал, саған айтам!
Шұбар шыңның балағына
шұбар тасты ала құлап,
бұрқыраған бала-бұлақ,
Саған айтам, Саған айтам:
Мұнша екпінді қайдан алдың,
қайдан алдың — ойға қалдым.
Көк толқынның төсін көрдім:
түтінденген, секілді ол бір
жұлынған шаш кәрі бастан —
әрі өкініш, әрі дастан...
Тауды бір күш жатты тіреп,
сай күңіренді, тас тітіреп.
Тас табаны терең өткел,
бір сиқырлық — кереметпен,
буырқана тепті бұлақ
қара еменді қалтыратып...
Қара тасты қар тұратын
толқын ұрып барады айдап,
Ақ қайың тұр қара байлап.
Жағалай тал, жағалай жар,
қалды бұғып қарағайлар,
Қайтара алмай бетін бәрі —
ала бұлақ секірді әрі.
Аспан ғана жатқан үнсіз
бұл дүниенің мақтанысыз.
Ауық-ауық бұлтын іркіп,
қояды тек бүркіп-бүркіп.
Тамшыны, аспан, қайдан алдың,
қайдан алдың — ойға қалдым.
Әлде удай мас сайтан жылап —
Көз жасын сен пайдаландың?!
Жағалай жал, жағалай тал,
Жасыл әлем, саған айтам.
Қайсар бұлттар, қар жалаған,
бір жауыныңды арна маған!
Бала гүлдей құлшынайын,
Құлшынайын, бір шығайын.
Деп ем — дүние тыңдамайды,
Жылап аққан жылғадай.
бір ылай-сазды былғалаймын,
Шың басына бір қараймын,
бұлт астынан сығалаймын
күмбезіме салынбаған,
қамалыма алынбаған.
Табаным — сыз, төбемде күн,
алып қашып көбең-көңіл
біресе сәл жоғарылап,
біресе сәл төмендедім.
Ойға қарап өлең құрып,
Өрге қарап келем жүріп...
Пікірлер (2)
Пікір қалдырыңыз
Жиі қойылатын сұрақтар
Тау баурайында өлеңінің авторы кім?
Жұмекен Нәжімеденов — осы өлеңнің авторы.
Тау баурайында өлеңінің толық мәтінін қайдан оқуға болады?
Бұл бетте өлеңнің толық мәтінін және текст нұсқасын онлайн оқуға болады.
Тау баурайында өлеңі не туралы?
Бұл шығарма табиғат туралы өлең ретінде танымал. Өлеңде автор өз ойын көркем түрде жеткізеді.
Тау баурайында өлеңінен үзінді бар ма?
Бұл бетте өлеңнің толық мәтіні, шумақтары және өлең жолдары ұсынылған.
Фатима
Маған бұл өлеңдер жинағы ұнады
Жамбыл
Жұмекен Нәжімеденовтің «Тау баурайында»» — қазақ поэзиясының табиғат пен адам арасындағы үйлесімділік туралы әсем поэтикалық туындысы. Бұл өлеңде тау бейнесі арқылы биік мақсатқа жету, ішкі рухани күшті табу және адамның табиғатпен үндестігі сәтті суреттеледі. Тау – биіктіктің, тұрақтылық пен табандылықтың символы ретінде айтылып, оқырманға терең ой салады.
Мен бұл өлеңді оқып, табиғаттың сұлулығы мен рухани әлемнің байланысын терең сезіндім — тау баурайында тұрған адам сияқты, әрбір адам да өмірде биікке ұмтылуға талпынады. Мұндай шығармалар қазақ әдебиетінің көркемдік тілін және поэзияның мағыналық тереңдігін бағалайтын оқырмандар үшін ерекше рухани әсер береді.