Өмір
- 0
- 0
Өмір, өмір, өмір деген – бір ғажайып бәйтерек,
Бәйтерекке түн де керек, күн де керек, ай керек.
Сол теректі паналаған балапансың сары ауыз,
Сол тер...
Бұл бетте «Тау баурайында» атты Жұмекен Нәжімеденов жазған табиғат туралы өлең берілген.
Бұталар арасымен аңдып, аңдап
жүр, міне, ақ самайлы таң қылаңдап.
Көргенім ақ әженің шашы болды
оңаша тротуармен қаңғығанда.
Бетіңе талай шимай жатып ап жүр,
Кей сөздің қызыл көзі шатынап жүр.
Шынымды жазайын деп арлылар жүр,
ақылды сөз жазам деп ақымақ жүр.
Шуақ жүр жапыраққа тайғанақтап,
тайғандарды аласың қайдан ақтап.
Ал, қуаныш біраздан біле алмай жүр
қонарын қайсы бетке, қай қабаққа.
Ұйқым қайда, япыр-ау, ұйқым қайда,
ой сиқы жоқ ойдың да: қиқым, майда.
Кімге обал, мен кімге сый істедім,—
түсінбедім, темекімді иіскедім.
Кетіп жатты сары дала, кетіп жатты,
сұлы дәнін саршұнақ шекіп жатты.
Мына маңай не дейді-ай: қурай даусы
маңырағаны секілді жетім лақтың.
Шонбай
Жұмекен Нәжімеденовтің «Тау баурайында» — табиғаттың күшті көрінісі мен адамның ішкі толғанысын айшықтайтын ерекше поэтикалық шығарма. Тау баурайындағы сұрапыл жел, бұлтпен тұнған аспан мен тасқын толқын бейнелері арқылы ақын оқырманға табиғат пен адам арасындағы рухани байланыс туралы ой салады. Бұл өлеңде Жұмекен Нәжімеденов табиғаттың жасырын сырлары мен адам сезімі арасындағы үйлесімділікті көркем тілмен жеткізеді, оқырманға табиғат сұлулығы мен қиын рухани толғанысты бірге сезінуге мүмкіндік береді.
Өлеңнің көркемдік бейнелері мен эмоционалды толғаныстары қазақ поэзиясының бай рухани дәстүрін көрсетеді. Таудың баурайында тұрып жатқан табиғат күштері мен адам жүрегінің үнінің үндесуі осы шығармада ерекше әсерлі көрінеді, әрі оқырманды терең ойға жетелейді.
Мен бұл өлеңді оқып, табиғаттың сұлулығы мен адам сезімінің үйлесімін терең сезіндім — Жұмекен Нәжімеденовтің поэзиясы қазақ әдебиетін бағалайтын оқырмандарға рухани байлық сыйлайды.