Жаным - дала, көгінен бұлт арылмай...
- 0
- 1
Жаным - дала, көгінен бұлт арылмай,
Батпан зілдер бассада жүр тарылмай.
Шідірлеулі көңілді зулат, жырым,
Баяғының құс қанат тұлпарындай.
Шеберсің-ау, табиғат, шіркін, ана! – Фариза Оңғарсынова
Бұл бетте «Шеберсің-ау, табиғат, шіркін, ана!» атты Фариза Оңғарсынова жазған табиғат туралы өлең берілген.
Шеберсің-ау, табиғат, шіркін, ана!
Алмасса да сан заман ғұрпы жаңа,
заңдылық бір: қояны қойдан бөлек,
жуыспайды батардай бір күнәға,
таныстық жоқ сиыр мен жылқыда да.
Ешкі тұқымдастар да бірге бәрі,
жарасады қосылып үн мен әні.
Түйе атаулы келеде не жалғыздан
мойын созып қарайды Күннен әрі.
Әтеш біткен аққуды тілдер әлі.
Жануар да дейтұғын ұқпас жанды
ұнатады бірі-бірін ықтасқанды.
Қарап тұрсаң, адам да маңайына
жинайды ылғи өзіне ұқсастарды.
Күн тұрғанда жұлдыздар шықпас мәңгі.
Батыр жолдас жандармен серті бірге,
ақын мұңдас, талпынсаң еркін үнге.
Пәтуасыз жандар да бірін-бірі
тауып алар жүрсе де жер түбінде.
Дарақы өзіндейлермен желпінуде.
Жинар біреу маңына тобырларды,
тілсіз, үнсіз аршитын жолын мәңгі.
Суайттар да жүреді жақын тартып
дәл өзіндей қағылған, соғылғанды.
Бір ғажабы, барлығы – құс, аңы да
сыяды ана-табиғат құшағына!
1984
Алмасса да сан заман ғұрпы жаңа,
заңдылық бір: қояны қойдан бөлек,
жуыспайды батардай бір күнәға,
таныстық жоқ сиыр мен жылқыда да.
Ешкі тұқымдастар да бірге бәрі,
жарасады қосылып үн мен әні.
Түйе атаулы келеде не жалғыздан
мойын созып қарайды Күннен әрі.
Әтеш біткен аққуды тілдер әлі.
Жануар да дейтұғын ұқпас жанды
ұнатады бірі-бірін ықтасқанды.
Қарап тұрсаң, адам да маңайына
жинайды ылғи өзіне ұқсастарды.
Күн тұрғанда жұлдыздар шықпас мәңгі.
Батыр жолдас жандармен серті бірге,
ақын мұңдас, талпынсаң еркін үнге.
Пәтуасыз жандар да бірін-бірі
тауып алар жүрсе де жер түбінде.
Дарақы өзіндейлермен желпінуде.
Жинар біреу маңына тобырларды,
тілсіз, үнсіз аршитын жолын мәңгі.
Суайттар да жүреді жақын тартып
дәл өзіндей қағылған, соғылғанды.
Бір ғажабы, барлығы – құс, аңы да
сыяды ана-табиғат құшағына!
1984
Имран
«Шеберсін ау, табиғат шіркін ана» – табиғат пен адам арасындағы терең байланысты, туған жердің сұлулығы мен байлығын сезіндіретін жүрекке жылы поэтикалық шығарма. Бұл өлеңде табиғат шебер көркемдікпен, нәзік әсерлі тілмен суреттеледі, оның әрбір көрінісі адам санасында рухани тыныштық пен терең ой туғызады.
Өлеңде табиғатты «ана» ретінде бейнелеу – аса символдық әрі рухани мәнге толы образ: табиғаттың ғажайып сұлулығы, күн мен желдің адаммен тіл табысуы, жасыл желек пен ақ бұлттың өзара үні – бәрі де адам жан дүниесіне үңілуге шақырады.
Автор табиғаттың әр сәтін сезіне отырып, оның тіршілік өзегі екеніне назар аударады: табиғат — адамға өмір сыйлайтын тірек, жан серігі әрі ұлттық поэзияның белгілі бір саласы ретінде ерекше мағыналы.
Бұл өлең – қазақ поэзиясында табиғат пен адам рухының әсем үйлесімділігін көркем тілмен жеткізетін әсерлі поэтикалық туынды, оқырманды табиғатқа деген сүйіспеншілік пен сыйластыққа баулитын шынайы жыр.