Адамдық диқаншысы
- 2
- 101
Адамдық диқаншысы қырға шықтым,
Көлі жоқ, көгалы жоқ құрға шықтым.
Тұқымын адамдықтың шаштым, ектім,
Көңілін көгертуге құл халықтың.
Алтыда "бісміллә" деп мінгізді атқа
Бұл бетте «Алтыда "бісміллә" деп мінгізді атқа» атты Ахмет Байтұрсынұлы жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
Алтыда "бісміллә" деп мінгізді атқа,
Той істеп, етін асып, қылып ботқа.
Қалқитып қарақшыдай қуаныш қып,
Жеткені ата-ананың бір мұратқа.
Ел көшсе, шеше байғұс жүр жетелеп,
Жүрмейді бота болса еш төтелеп.
Жең - жалба, етік - қисық, тоқым - жыртық,
Түсеміз аттан әрең сонда еркелеп.
Болған соң тақым бекіп жылқы айдастық,
Құлынды үлкендермен бір байластық.
Желіден шыға қашқан құлын болса,
Ит қосып, ұран салып, айқайластық.
Той істеп, етін асып, қылып ботқа.
Қалқитып қарақшыдай қуаныш қып,
Жеткені ата-ананың бір мұратқа.
Ел көшсе, шеше байғұс жүр жетелеп,
Жүрмейді бота болса еш төтелеп.
Жең - жалба, етік - қисық, тоқым - жыртық,
Түсеміз аттан әрең сонда еркелеп.
Болған соң тақым бекіп жылқы айдастық,
Құлынды үлкендермен бір байластық.
Желіден шыға қашқан құлын болса,
Ит қосып, ұран салып, айқайластық.
Керемет ары женыл
Кетемет
Ахмет Байтұрсынұлының «Алтыда “бісміллә” деп мінгізді атқа» өлеңі – қазақ дәстүрлі тұрмысын, көшпенді өмір салты мен ұлттық салт‑дәстүрін көркем тілмен бейнелейтін тамаша шығармалардың бірі. Өлеңде «алтыда бісміллә» деп атты мінгізу рәсімі, отбасының қуанышы мен ата‑ананың үміті, халықтың көшпенді мәдениеті, жылқыны айдау, елге ірге тігу сияқты өмірлік көріністер әсерлі сипатталған. Бұл шығарма қазақ поэзиясындағы дәстүрлі мәдениет пен рухани құндылықтарды терең көрсетеді. Ахмет Байтұрсынұлының бұл өлеңі қазақ әдебиетінің классикасы, ұлттық тарих пен салт‑дәстүрді түсіну үшін маңызды шығармалардың бірі болып саналады.
Керемет
Кушты екен балдарыма жаттатқызып жатырмын