Бақыт деген не өзі?
- 1
- 14
«Бақыт деген не өзі?», –
деп бастады топ таласты.
Бірі оны үйден іздеп,
бірі қырдан әрі асты.
Жанарсыз адам келеді – Мұқағали Мақатаев
Бұл бетте «Жанарсыз адам келеді» атты Мұқағали Мақатаев жазған өлеңнің мәтіні толық жарияланған.
Топсасы жұмыр тобылғы томсарып алып келеді,
Толайым мына тірлікті тобылғы таяқ көреді.
Толғанып жүрген бейбаққа,тобылғы таяқ тіл бітсе:
- Алдыңда ор бар, аяулым,бері жүр, бері! -дер еді
Көрінбей оған көктем түр,көрінбей нұр тұр себелеп,
Toп қыздар өтіп барады -топтанып ұшқан көбелек.
Жанарсыз адам келеді,аттай да алмай жақсылап,
Тозығы жеткен асфальтты,тобылғыменен шегелеп.
Іздейді көзін басынан,іздейді көзін аяқтан,
Іздейді көзін қолынан,іздейді көзін таяқтан.
Жанарсыз адам келеді...жанарлы бейқам тірліктен,
Жанарын даулап,дүниені таяқпен түртіп оятқан.
Толайым мына тірлікті тобылғы таяқ көреді.
Толғанып жүрген бейбаққа,тобылғы таяқ тіл бітсе:
- Алдыңда ор бар, аяулым,бері жүр, бері! -дер еді
Көрінбей оған көктем түр,көрінбей нұр тұр себелеп,
Toп қыздар өтіп барады -топтанып ұшқан көбелек.
Жанарсыз адам келеді,аттай да алмай жақсылап,
Тозығы жеткен асфальтты,тобылғыменен шегелеп.
Іздейді көзін басынан,іздейді көзін аяқтан,
Іздейді көзін қолынан,іздейді көзін таяқтан.
Жанарсыз адам келеді...жанарлы бейқам тірліктен,
Жанарын даулап,дүниені таяқпен түртіп оятқан.
жетпісбай Айым
керемет
Сабира
Өте керемет айтылған
Айбек
Мұқағали Мақатаевтың «Жанарсыз адам келеді» өлеңін оқып, үлкен әсер алдым. Бұл шығарма – ақынның лирикалық қаһарманы ғана емес, өмірдің мәнін терең сезінген әрбір жанның жүрегіне жол табатын туынды.
Өлеңдегі жанарсыз адам – бұл жай ғана соқыр адамның бейнесі емес. Бұл – ішкі жанары сөнген, айналасына мейіріммен қарай алмайтын, тіршіліктің әсемдігін сезбейтін жандарға айтылған астарлы сын. Ақын өз заманының, сонымен қатар бүгінгі қоғамның да дертін дәл басып, әлеуметтік мәселені жоғары поэзиялық деңгейде көтерген.
Өлеңнің басындағы тобылғы бейнесі ерекше әсерлі. Ол – тек сүйеніш емес, кейіпкердің «көзіне» айналған, оның өмірмен жалғасы. Ақынның «тобылғы таяқ тіл бітсе» деген жолдары – механикалық тіршілік пен шынайы жандылықтың арасындағы қарама-қайшылықты шебер көрсеткен.
Шығармадағы ең күшті тұйін – жанарсыз адамның жанарлыларды «таяқпен түртіп оятуы». Мұндағы «ояту» сөзі – үлкен философиялық мәнге ие. Бұл – рухани көзі соқырлардың жанары барларға қарағанда өмірдің мәнін тереңірек сезінетінін, адамның жанары тек көзде емес, жүректе болатынын меңзейді.
Мұқағалидың өлеңдерінің күші – қарапайым көрініс арқылы мәңгілік мәселені көтеруінде. Бұл шығарма да өз оқырманын бей-жай қалдырмайды, көп ойлантады.