Өлеңдер жинағы - 618 бет

Тұншығу - 1983

Светқали Нұржан

— Ей-й! һей - һей - һей!..
Жан даусыма бұл әлем
Оянбай ма?
Сап-сап басып сезімді — ой алдай ма?

Толық оқу

Таныстыру

Светқали Нұржан

Ерлігі аңызға - аян, ертекке — анық,
Өр халық — менің халқым — тентек халық.
Ұрынған пышағына дұшпаны көп,
Қысты, әні, құшағына да өртеп барып!

Толық оқу

Қара саба

Светқали Нұржан

Жылқы ауыл...
Күлде жатыр қара саба,
Әр жерін тесіп кеткен бала-шаға.
Түсетін қара шал жоқ арашаға,

Толық оқу

Жылан жайлы жыр

Светқали Нұржан

Қастық қылған жан емен тірі жанға,
Қастық қылман амалым құрығанда.
Күннің нұрын шаша алам жанарымнан,
Жақсылықтан жүрегім жылығанда.

Толық оқу

Ой мен сезім озаны

Светқали Нұржан

Әр сөзімнің астында жатса деп ем жымдасып,
Сезім менен ақыл-ой бір-бірімен мұңдасып.
Айтқанына ақылдың сезім шіркін көнбейді,
Бітуажа болам деп бейшара тән терлейді.

Толық оқу

Сөну

Светқали Нұржан

"Шырақтай жанған жүрегім, —
Нұр шашам маңға—шашам жыр.
Мен, мен!.." — деп алыс кеткен сол—
Досымның нағыз бірі еді...

Толық оқу

Анама

Светқали Нұржан

Қызығымды әлі бір тойламаған,
Не күйде жүр екенсің,
Қайран анам?
Ащы-тұщы татыған таңдайыма

Толық оқу

Алматы. Торығу

Светқали Нұржан

Көптен бері естімей сыңғырын жырдың,
Алматыға сия алмай шыңғырып жүрмін.
Қай жаққа кеткен баяғы бұла дауысым?
Төмендеген бе, биіктен құламау үшін?..

Толық оқу

Арманыма таласпа

Светқали Нұржан

Аяулымды алғаусыз армандадым,
Сен де соған көз сүздің, арланбадың.
Ақ көңілмен жүргенде аңғармаппын,
Арманыма таласар арлан барын...

Толық оқу

Әзіл

Светқали Нұржан

"Оңашалап жолықтық жылға жақта,
Сыбырласып сырластық біржар апта.
Менен мықты ақын көп, сенем,
Бірақ,

Толық оқу

Көрініс

Светқали Нұржан

Жаздың түні.
Аспан — теңіз,
Жер — теңіз,
Теңіз болып кеткендей бар шартарап.

Толық оқу

Жылқы ауылда қысқы түн

Светқали Нұржан

Қара жерге қар әбден басқан бауыр,
Бұлт торлап тұр әлі де аспанды ауыр.
Атқораның ығында мен отырмын,
Тілеп таңда боранның басталмауын.

Толық оқу

Хантәңірі — I

Светқали Нұржан

Кемпірқосақ Мұзартқа беріп көрік,
Әлсін-әлсін күн жауды төгіп-төгіп...
Хантәңірі моншаға түсіп жатыр,
Алқымы көбік-көбік.

Толық оқу

Нарынқолда

Светқали Нұржан

Елшенбүйрек, Хантәңірі — жырлы алап,
Тас төбемнен аспан таулар тұр қарап...
Қасқыр-бұлттар түлкі-күнді қанжоса
Көкжиекке қуып тықты мылжалап.

Толық оқу

Алатауға қарап

Светқали Нұржан

Алатауға ақ қар жапқан мәңгілік
Барғым келед бұлтпен бірге қаңғырып.
Үндемейді басылған жел таңға ұлып,
Қарсы алады қарқ - қарқ етіп қар күліп.

Толық оқу

Асау жуасыту

Светқали Нұржан

... Шу асау бұғалық сүйреп,
Арқырай атылған тұста,
Алқынып шығалықшы үйден
Бұрынғы батырларға ұқсап...

Толық оқу

Аруаналар

Светқали Нұржан

Аруаналар, боздаған аруаналар! —
Адамда жоқ қасиет малда болар.
Маңғыстаудың мәңгілік ардағы олар,
Адайлардың сиынар әруағы олар...

Толық оқу

Көйіншік көрт

Светқали Нұржан

Түйелі ауыл...
Үйді-үйде қою сүт көп,
Тоққа бәрі көрінбек ойыншық боп...
Тынымды ап жүр,

Толық оқу

Сағым қуған

Светқали Нұржан

Сағыныштың соңында шаңым қалған,
Шаң қалдырмай қойсын ба арынды арман.
Жанарымның алдында сағым қалған,
Сағынғаннан бәрі де,

Толық оқу

Қазақ жыры

Светқали Нұржан

Қазақ өткен белестің бәрін де өткен,
Көріп те жүр жырақтар шаңын көптен ...
Қазақ жыры кешегі Тайбурыл ғой,
Шаба - шаба бүгінге талып жеткен.

Толық оқу

Аға ақылынан ұққаным

Светқали Нұржан

Меже, міндет алмасаң езеді індет.
Осы ақылды сыр қылып айтып тұрмын,
Біздің елдің төлі деп — өзегім деп.
Сыры бөлек дәуірдің, жыры бөлек,

Толық оқу

Ақын

Светқали Нұржан

Жатқызбас құдай берген қуат ұлды,
Оқыста жыр оқитын сұрапылды;
Маңдайын тауға да ұрған, тасқа да ұрған,
Көрдің бе Алматыдан бір ақынды?

Толық оқу

Әжемнің зиратында

Светқали Нұржан

Тумай жатып мен қанша аза көрдім,
Тармағымын шумағы аз өлеңнің ...
Ақ әжеме орнатқан мынау күмбез —
Кимешегі тәрізді ақ әжемнің.

Толық оқу

Кабактағы жыр

Светқали Нұржан

Ақын досым, құйшы шарап, сыраңнан –
Тұншығайық, бір шығайық құмардан.
Көк түтіннің көзге жағып бояуын,
Қақсын қанат — қауырсыны кір арман.

Толық оқу

Қансонар

Светқали Нұржан

Бүгін сонар.
Қардың беті кілең із,
Аң қағуға аттанамыз, міне, біз.
Жемелегі желге ойнаған көрші қыз,

Толық оқу

Белбеу

Светқали Нұржан

"Байтаба белбеу орамай,
Кәнеки, шыққан ұшпағың?
Деңмент белбеуге қарамай,
Ұстаған қайсы пұшпағың?

Толық оқу

Шалдарды сағыну

Светқали Нұржан

Әруағыңнан айналдым, ұлы шалдар,
Өздерің жоқ, сөздерің — тірі шалдар;
Сонау жылы бір ақыл айтып еңдер:
"Ақыл сырын, ұланым, дұрыс аңғар. —

Толық оқу

Нығымет шал

Светқали Нұржан

Келген жан босағадан аттаса еппен,
Қақ төрде жамылып ап қақпа шекпен;
Жастыққа қызыл - ала жантайған шал
Бейне бір қыш құмандай шоққа шөккен.

Толық оқу

Құдай туралы жыр

Светқали Нұржан

Құдай, сені жоқ деп жүр ғой адамдар,
Құдай, сені жоқ деп жүр ғой надандар
Жұдырықтай жердің тұрғындарына
Барлығыңды дәлелдеуге шамаң бар.

Толық оқу

Даламен сырласу

Светқали Нұржан

...Сыпсың, сыпсың, қайтсін – ай, сыйқымды алмай,
Ұйқым қанбай мен жүрмін, ұйқым қанбай.
Мен далаға асығам, сол далада
Сыпсыңдардан құтқарар сиқыр бардай ...

Толық оқу

Жер

Светқали Нұржан

Жұмыр жер десе, Түнектің сібірлер таңы,
Жұмыр жер десе, Жүрек-тіл күбірлер тағы.
Ол болса мәңгі жолымен маңып барады,
Күні мен түні алмасқан, іңір мен таңы.

Толық оқу

Бабалар қазған үңгірде

Светқали Нұржан

Келіп тұрмын қара үңгірге, ертегілер еліне.
Бір тылсым жел соқты үңгірден — айдаһардың демі ме
Онда неге лебімен мені өзіне тартпайды,
Батыр бабам күзеттіріп кетті ме әлде Періге!?

Толық оқу