Тартуым
Менің сәулем,
Құлыным,
Жүр ғой ойнап
Далада.
Қарындасым Сырғакүл келіп маған.
Құшақтайды мойнымнан: - ағалаған.
− Алып берші, Көкежан, бір галстук,
Ертең тойда галстук мен де тағам.
Желе аяңдап Қаракөкпен,
Жеттім міне ауылыма.
Жас жүрегім соқты қатты
Жеткеннен - ақ ел маңына.
Күн астында көшкен бұлт,
Керуендей қозғалғаны.
Жерде желдің жүрісі тез
Жел маядай жез бұйдалы,
Тау етегін бөктерлеп,
Кейде өрге қарсы өрлеп,
Кейде сайын қуалап,
Бір топ атты келеміз.
Екпіні емен жыққан дауылдаймыз,
Нөсері топандатқан жауындаймыз.
Тас жарған, шыңды бұзған, тасты айдаған,
Ағындай арна қуған зауылдаймыз.
Соғамын тынбай, соғамын,
Соғамын барабанымды,
Еріксіз ертіп қыздырдым
Жасыңа қоса кәріңді.
Қуаныш кетті кернеп ауылымды,
Тастады тазартып бір ауыр мұңды,
Шырқала теңдік деген айтылып ән
Қуантты жалағым мен жауырымды.
Сын күшейсін, мін түзелсін,
Сыннан өтсін сан жұмыс.
Сыналансын кемтік жері,
Мінсіз болсын бар жұмыс.
− Ассалаумағалайкүм, молда
Не ғып шықтың жолға?
Қайда барып, қайдан келесің,
Нелер көрдің онда?
Мұнан он жыл ілгері,
Елдің ескі шағында,
Елдің надан уағында,
Қарындасым күң болды.
Ауылда ірі байлардың
Өрісті малы бермеді,
Жалшы еңбегін жатып жеп,
Еңбек заңын көрмеді.
Кетті отарбам, кетті зымырап дүрілдеп
Жұртты оятқан тәтті ұйқыдан гүрілдеп,
Белдер асып,
Шөлдер асып,
Адамның не бар екен жүрегіндей,
Сұңқардай шарықтайды ол күлерінде,
Торғайдай торға түскен тыпырлайды,
Қайғының құрсауына кірерінде.
Көмгелі Сүйінбайды жыл өтіпті,
Жыр сүйген жұртын қаза жүдетіпті.
Қайғырып қаралы ауыл жоқтау айтып,
Келетін қонақ жолын күзетіпті.
Сонау бір қоңыр үйде оқшау тұрған
Сүйінбай жатыр үнсіз, көзін жұмған.
Аузынан қарт ақынның сөз күткендей.
Іргені айналып жүр жел антұрған.
«Қазақта ақын бар ма Сүйінбайдай!
Сөздері таудан тасқын құйылғандай.
Білмеймін қайда барын күшті аруақтың,
Пір тұттым Сүйекемді сыйлағандай.
Жазғы кеш, оразаның орта шағы.
Ауылдың сөнбеген кез жер ошағы.
Үлкендер жантаюға үйге кіріп,
Бастаған жастар түнгі тамашаны.
Шаршадым рас, алпыстан асу оңай ма,
Әйтсе де бүгін тізгінге әлі берікпін:
Көз әйнектің плюсы тіпті молайды,
Көзімнің отын шығынға біраз беріппін.
Ал, достар, тыңдаңдар үлкенді,
Шашым ақ, үлкенмін көбіңнен.
Сүймеймін сырымды бүркеуді
Сендерден, әсіресе Лениннен!
Тағдырыма ырзамын –
Ақын қылып өсірген.
Бейнетіме ырзамын –
Жастайымнан кешірген,
Деп жүрміз ғой қартайдық, киеліміз,
Күн бұлттанса сыздайды сүйегіміз.
Кейде әреңдеп тұрамыз орнымыздан,
Екі аяққа екі қол сүйеуіміз.
Бұл не деген Сарыарқам мол дүние,
Қазақ бұған боп келген қалай ие!
Теріскейге көктемі кеп қонып жатса,
Түстігінде сарғайған шөбі күйіп.
-
- Азамат Төре
- Азамат Төре
- Лев Шестов
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі