кең, тыс, кесу, түрік мақалы туралы мақал-мәтел

Өнерді үйрен, үйрен де жирен. Ішің күйсе ,тұз жала, сыртың күйсе, домала. Біреу ойнап сөз сұраса сен шындап жауап бер. Ит үрді- керуен көшті. Аузы жаман ел былғайды, Аяғы жаман төр былғайды. Шешеннің тілі ортақ, Шебердің қолы ортақ. Жақсыдан шарапат, Жаманнан кесапат.Шабан ат-өршіл, Жаман адам -төршіл. Тоты құс бойына қарап зорланады, Аяғына қарап қорланады. Балалы марал маңырайды, Баласыз марал аңырайды. Жақсыға сөз ілеседі, Жаманға шөп ілеседі. Тауықсыз да таң атады. Көппен көрген -ұлы той. Жол қуған кәдеге жолығады, Сөз қуған пәлеге толығады. Көже, көзіңе айтайын, Сорпадан садаға кет! Еттің бәрі қазы емес, Иттің бәрі тазы емес. Ер қанаты- ат. Әлін білмеген -әлек.

Өсиет, ақыл-кеңес

Кең болсаң, кем болмассың.

кең, кем

Етігім тар болса, Дүниенің кеңдігінен не пайда.

етік, кең

Кеңесті хан азбайды, Кең киім тозбайды.

киім, кеңес

Кеңеспен пішкен тон Келте болмас.

ынтымақ, бірлік

Кеңес қылған ел азбас, Кеңінен пішкен тон тозбас.

кеңес, тон

Кем болма, кең бол.

кем, кең

Ит маржанды не қылсын. (Абай)

Ақыл кеңес, Абай Құнанбаев