Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ойласаң, өзің бас қамын,
Ілмектер: ойлау, парсы мақалы
Пердесін ашпа басқаның.
Қалаудың да қаруы бар,
Ілмектер: қалау, өтініш, парсы мақалы
Өтініштің де өктемдігі бар.
Барабанның артқан сайын қуысы,
Ілмектер: барабан, парсы мақалы, ащы, дауыс
Ащы шығар дауысы.
Сойына қарай сойылы.
Ілмектер: сойыл, парсы мақалы
Бақыт тайса,
Ілмектер: бақыт, ботқа, парсы мақалы
Ботқаға да тіс сынады.
Жамандықта ғана амандықтың қадірі өседі.
Ілмектер: жамандық, амандық, қадір, парсы мақалы
Алақанда түбіт жоқ,
Ілмектер: түбіт, үміт, парсы мақалы
Жұлам деме – үміт жоқ.
Тұрақсыз махабаттың шырағы жанбайды.
Ілмектер: махаббат, шырақ, парсы мақалы
Еңбексіз байлық енбейді.
Ілмектер: еңбек, байлық
Қастерлеп еді сиырды,
Ілмектер: сиыр, парсы мақалы
Алуаға мұрнын шүйірді.
Ұялған – қай кезде сый алған.
Ілмектер: ұят, ұялу, сый, парсы мақалы
Аюдан жұлған жүн – олжа.
Ілмектер: аю, жүн, олжа, парсы мақалы
Әдет,
Ілмектер: әдет, парсы мақалы
Әдет түбі әдет.
Тұзсыз нан – күшсіз.
Ілмектер: тұз, нан, парсы мақалы
Аюдың апанында да жүзім кездесер.
Ілмектер: аю, апан, жүзім, парсы мақалы
Қулыққа құрық сүйреткен.
Ілмектер: құлық, парсы мақалы
Әр жеген асқа,
Ілмектер: ас, ақша, парсы мақалы
Қажет екен ақша.
Бос құмыра даңғырауық.
Ілмектер: парсы мақалы, құмыра, бос
Әрбір жаңғақ – дөңгелек,
Ілмектер: парсы мақалы, жаңғақ, дөңгелек
Әр қайсысы әр бөлек.
Ер басына күн туса,
Ілмектер: ер, долдану, батырлық, ерлік, жау
Долданар да тасынар,
Жауын жеңсе жарқырап,
Жауған күндей ашылар.
Ел - ырыстың кілті,
Ілмектер: ел, ер, ырыс, қорған
Ер - ырыстың қорғаны.
Ердің атын я аты шығарады,
Ілмектер: ер, қатын
Я қатыны шығарады.
Төске айылдың батқанын
Ілмектер: ағайын, ер, жігіт, қадір
Иесі білмес, аты білер;
Ер жігіттің қадірін
Ағайын білмес, жат білер.
Ер жігіт бір күнде бір кісілік,
Ілмектер: ер, жігіт, ерлік
Бір күнде мың кісілік.
Батырдың бір ісі тентек,
Ілмектер: батыр, тентек, іс, қорқақ
Қорқақтың екі ісі тентек.
Ер болсаң, бопсаға шыда.
Ілмектер: ер, ерлік, батыр
Бос күбі күңгірлек.
Ілмектер: күбі, Араб мақал-мәтелдері, араб елінің мақалдары
Сапарға шықпас бұрын,
Ілмектер: сапар, серік, үй, көрші, араб мақалы, араб елінің мақалдары
Серігіңді сайла;
Үй салмас бұрын,
Көршіңді ойла.
Ер шарасыз болмас,
Ілмектер: ер, шара, жара, батыр
Ер жарасыз болмас.
Түзде жүріп,
Ілмектер: батыр, құрт, ерлік, үй
Жау жайратқан батырмын,
Үйге келіп,
Құрт қайнатқан батырмын.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі