Қысқа кілт сөз (ілмек) жазып, «Іздеу» батырмасын басыңыз. Сол сөзге байланысты мәліметтер шығады. Мысалы: ана
"бақыт" туралы мақал-мәтелдер жинағы. Бұл бөлімде "бақыт" ілмегіне қатысты қазақтың нақыл сөздері, мақал-мәтелдері және тәрбиелік мәні бар сөздер топтастырылған.
Қыдырдың бірі -
Ілмектер: Қыдыр, бақыт, ырыс, Сәттілік
Көлденең көк атты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
"Қыдырдың бірі - Көлденең көк атты" мақалы қазақ халқында кездесетін сөз тіркестерінің бірі. Бұл мақалда "Қыдыр" – бақыт пен жақсылықтың, ырыс пен берекенің символы ретінде қабылданады. Ал "көлденең көк атты" дегеніміз – күтпеген жерден пайда болатын, әдеттен тыс жағдай немесе бір белгісіз адамның арқасында келетін өзгерістерді меңзеп тұр.
Мақалдың мағынасы – бақыт, ырыс, немесе сәттілік күтпеген жерден, күтпеген адам арқылы қол жеткізілетінін білдіреді. Яғни, жақсылықты, сәттілікті бір жерден күтсең де, ол мүлдем басқа бет-бейнемен, күтпеген жағдайда келе алатынын аңғартады. Бұл қазақ мәдениетінде кездейсоқ сәттіліктің, тосын сыйдың маңызын көрсетеді.
Батылдық — бақыттың жартысы.
Ілмектер: Батылдық, бақыт, башқұрт мақалы
Білсе білім, күнде бақыт кісіге,
Ілмектер: білім, бақыт, атақ, кіші, үлкен
Үлкен атақ содан келер кішіге.
Бақытың артқан шағыңда,
Ілмектер: бақыт, жапалақ, сұңқар
Жапалақ салсаң, қу ілер.
Бақытың тайған шағыңда,
Сұңқар салсаң, аз ілер.
Бақыттың да басы айналар кез келер,
Ілмектер: бақыт, мінез, құлық
Мінезі айнып, құлқы сонда өзгерер.
Бақытсыз күн де өтер,
Ілмектер: бақыт, күн, молшылық, бақытсыздық
Молшылық та жетер.
Бақыт басқа қонғанда,
Ілмектер: бақыт, дос, дұшпан
Алысып жүрген дұспандар
Алдыңа келіп дос болар.
Бастан бақыт ұшарда,
Жан аяспас достарың
Қарап жүріп қас болар.
- Нарша Булгакбаев
- Азамат Төре
- Редьярд Киплинг
- Азамат Төре
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі