Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Жақсы қатын ырыс,
Ілмектер: ырыс, ұрыс, қатын, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Жаман қатын ұрыс.
Жарың - жан жолдасың.
Ілмектер: жар, жолдас, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Алты ұл тапқан әйелді ханым десе болмас па,
Ілмектер: аға, ұл, ханым, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Аға деген жігітті жаным десе болмас па.
Екі қатын алғанның дау үйінде,
Ілмектер: дау, жау, қатын, жаман, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Жаман қатын алғанның жау үйінде.
Бәйбіше құдай бұйрығы,
Ілмектер: тоқал, бәйбіше, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Тоқал иттің құйрығы.
Елсіз көлге бақа айғыр,
Ілмектер: көл, бақа, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Қатындарға жалшы айғыр.
Жақсы қатын үй дәулеті,
Ілмектер: шапан, үй, той, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Жақсы шапан той дәулеті.
Жаман еркек той бұзар,
Ілмектер: жаман, еркек.әйел, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Жаман әйел үй бұзар.
Жаман шоқпар жинар.
Ілмектер: шоқпар, жаман, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Баланы - жастан,
Ілмектер: бала, қатын, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Қатынды - бастан.
Үйіңде екі қатының болса ойран болар,
Ілмектер: өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар, сиыр, айран
Екі сиырың болса айран болар.
Қатының тентек болса,
Ілмектер: қатын, қамшы, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Қамшың жуан болсын.
Ер - бас,
Ілмектер: ер, әйел, қатын, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Қатын - мойын.
Өзінің кетпендей мінін көрмей,
Ілмектер: мін, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Біреудің инедей мінін көреді.
Өзің не істесең, алдыңа сол келер.
Ілмектер: өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Өзің жығылсаң өкінбе.
Ілмектер: өкіну, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Жастық - мастық.
Ілмектер: жастық шақ, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Сасқанда сақалыңды таба алмассың.
Ілмектер: сасқалақтау, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Екеуі кеп сөйлессе, біреуін де есітпессің.
Ілмектер: өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Екі тау қосылды десе - нан,
Ілмектер: тау, бұзық, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Екі бұзық түзелді десе - нанба.
Адам бір сөйлескенде жылан,
Ілмектер: адам, жылан, құлан, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Екінші сөйлескенде құлан,
Үшінші сөйлескенде адам.
Біреуді қор тұтсаң қор боларсың,
Ілмектер: өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Біреуді зор тұтсаң зор боларсың.
Тамақ тоқ,
Ілмектер: тамақ, ас, тоқшылық, уайым, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Көйлек көк,
Уайым жоқ.
Басқа келген бәледен бастан құлақ садақа.
Ілмектер: өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар, бәле
Айхай көкірек, не демейді сұм жүрек.
Ілмектер: өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Өзім тойсам да көзім тоймайды.
Ілмектер: өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар, қанағат
Айтылғанның айыбы жоқ.
Ілмектер: өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Асыққанның ісі шала.
Ілмектер: асығу, іс, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Өсекке кірмесе, есепке кірмес.
Ілмектер: өсек, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
Дауды шешен бітірмейді, би бітіреді.
Ілмектер: дау, шешен, би, өмір, орта, тұрмыс, тірлік, қоғамдық құбылыстар
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі