Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Барым әзір, жоғым жай.
Ілмектер: бар, жоқ, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Тойган тамақ түске жетпес,
Ілмектер: тамақ, ас, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Ықьшас естен кетпес.
Берместің асы піспес,
Ілмектер: ас, қазан, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Қазаны оттан түспес.
Ет жемесе де, сорпа ішкендей болды.
Ілмектер: ет, сорпа, ас, тағам, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Соймаса қан шықпайды,
Ілмектер: тіл, салт-дәстур, әдет-ғұрып, қан
Құр тілден май шықпайды.
Берген қолым алған.
Ілмектер: қол, беру, алу, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Ескерген ескі асынан сақтайды.
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып, ас
Сақтағанын жесе, сағынғаны келер.
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып
Жек көргеннің жұмысын, кетерінде сұра.
Ілмектер: жек, көру, жақсы көру, жұмыс, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Жақсы көргеннің жұмысын, келгеніңде сұра.
Нағашымен күрессе,
Ілмектер: нағашы, жиен, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Жиені жығылар.
Ел-елдің заңы басқа,
Ілмектер: ел, заң, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Иті қара-қасқа.
Үлкен үйдегі күлсе,
Ілмектер: үй, үлкен, кіші, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Кіші үйдегі езу тартады.
Қотыр қолға қола сақина.
Ілмектер: қотыр, қол, сақина, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Қостың кішісі болғанша,
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып, ит
Иттің күшігі бол.
Бір күн дәм татқанға, қырық күн сәлем.
Ілмектер: сәлем, дәм, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Жігіттің бір жұрты нағашысы.
Ілмектер: жігіт, жұрт, нағашы, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Ас көп болса, кәде көп.
Ілмектер: ас, кәде, тағам, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Орамал тонға жарамаса да,
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып, орамал, тон
Жолға жарайды.
Адасқанның айыбы жоқ,
Ілмектер: адасу, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Қайтып үйірін тапқан соң.
Жорғаң қатты болса, бәске сал,
Ілмектер: іс, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Ісің ақ болса, көпке сал.
Жаңылмас жақ болмас,
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып
Сүрінбес тұяқ болмас.
Естіген құлаққа жазық жоқ.
Ілмектер: құлақ, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Ұсынған мойынды алмас кеспес.
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып
Аққа қара жұқпайды.
Ілмектер: ақ, қара, салт-дәстур, әдет-ғұрып
Алған бір жазықты.
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып
Алдырған екі жазықты.
Қолыңмен істегеңді,
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып
Мойныңмен көтер.
Сыпайының сыры мол.
Ілмектер: салт-дәстур, әдет-ғұрып, сыпайылық
Өріске мал жарасады,
Ілмектер: жан-жануар, жануар, төрт түлік мал
Атқа жал жарасады.
Жылқының көркі құйрық,
Ілмектер: үй, мүлік, көрік, жан-жануар, жануар, төрт түлік мал
Үйдің көркі мүлік.
Ай-айдың аты басқа,
Ілмектер: жан-жануар, жануар, төрт түлік мал
Аяқты малдың өрісі басқа.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі