Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Хан еріксе, қара халық ханның ойыншығы болады.
Ілмектер: хан, пейіл, ұят, ынсап, ойыншық
Байдың мыңын көрмей,
Ілмектер: бай, жалғыз, пейіл, ынсап
Жалғыздың жалғызын көреді.
Жын соқаннан, мың соққан жаман.
Ілмектер: жын, соққы, жаман, пейіл
Қарғанған құр қалар.
Ілмектер: пейіл, ынсап
Алла бермегенді, молда бермейді.
Ілмектер: молда, пейіл, ынсап
Құр алғыс азық болмайды.
Ілмектер: алғыс, азық, пейіл, ынсап
Қарғыстан кісі өлмейді.
Ілмектер: қарғыс, кісі, өлім, пейіл
Алыстағы әулиеден,
Ілмектер: пейіл, ынсап
Жақындағы машайық артық.
Әулие қасындағысын қолтықтайды.
Ілмектер: пейіл, ынсап
Өзі тойса да, көзі тоймайды.
Ілмектер: ашқарақтық, ұят, пейіл, ынсап
Етігі жаман төрге шыға алмас,
Ілмектер: етік, жең, пейіл, ұят, ас, төр, ынсап
Жеңі жаман ас іше алмас.
Көргенді көптеген жеңеді.
Ілмектер: ынсап, пейіл
Кеме келгенде,
Ілмектер: кеме, қайық, пейіл, ынсап
Қайық судан шығады.
Екі ұштыны бір күшті қосады.
Ілмектер: пейіл, күшті, ынсап
Күштіге тәңір жоқ.
Ілмектер: күшті
Жеген аз, жегізген көп.
Ілмектер: пейіл, ынсап, ұят
Қазаншының еркі бар,
Ілмектер: қазан, пейіл, ынсап
Қайдан құлақ шығарса.
Жарлы атқа мінсе, «Қайдан алды» дер,
Ілмектер: жарлы, кедей, ат, бай, пейіл, ынсап
Бай атқа мінсе, «Құтты болсын» дер.
Сорлыға сорпа да жетпейді.
Ілмектер: сорлы, сорпа, пейіл, ынсап
Ұры байымас,
Ілмектер: ұры, сұқ, байлық
Сұқ семірмес.
Жарлы кісі жаманар,
Ілмектер: жарлы, кедей, қуаныш, пейіл, ынсап
Жаманар да, қуанар.
Байды өркөкіректік өлтірер.
Ілмектер: өркөкірек, өлім, пейіл, ынсап, бай
Жарлының аузы аққа тисе,
Ілмектер: жарлы, кедей, мұрын, қан, ақ, ынсап
Мұрны қанайды.
Жарлының аузы аққа тисе,
Ілмектер: жарлы, кедей, мұрын, қан, ақ, ынсап
Мұрны қанайды.
Жарлының аузы аққа тисе,
Ілмектер: жарлы, кедей, мұрын, қан, ақ, ынсап
Мұрны қанайды.
Жоққа тұз да қат.
Ілмектер: жоқшылық, кедей, Кедейлік, тұз
Қысқа жіп күрмеуге келмейді.
Ілмектер: жіп, пейіл, ынсап
Жалғыз тары ботқа болмас,
Ілмектер: тары, ботқа, жұрт, пейіл, ынсап
Ботқа болса, жұртқа болмас.
Жарлылығын жасырған байымас.
Ілмектер: жарлы, кедей, бай, байлық, пейіл, ынсап
Қарақұрт жеп қой семіреді,
Ілмектер: ұят, ұрлық, ынсап, пейіл, қй, пара, ит, семіру
Қансоқта жеп ит семіреді,
Пара жеп би семіреді.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі