Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Қоқиланған қораздың
Ілмектер: қораз
Қотыр-соқыр микиендері болады.
Ашта тойғаныңды тоқта ұмытпа.
Ілмектер: аштық, тоқтық
Қасапшы қалған-құтқанды жейді.
Ілмектер: қасапшы
Сырқат пен семіру — көңілден.
Ілмектер: көңіл
Оты өшкен үйдің
Ілмектер: үй
Шаңырағынан байғыз саңғиды.
Көрмеген көлде
Ілмектер: білмеу
Білмеген құстың
Даусы естіледі.
Көсеумен түрткеннің кегі кетпес.
Ілмектер: кек
Ойнап айтса да ойындағысын айтады.
Ілмектер: айту, ой
Өтірікті — шындай,
Ілмектер: өтірік, шын
Ақсақты — тыңдай.
Қамыс отын емес,
Ілмектер: өтірік, дос
Жалыны бар да шоғы жоқ.
Өтірік сөз досым емес,
Айтқан жерде өзі жоқ.
Жыртық үйді жел табар
Ілмектер: өтірік, шын
Өтірік сөзді шын табар.
Таң атпайын десе де
Ілмектер: шын, өтірік
Күн қоймайды.
Өтірікті қуалап
Шын қоймайды.
Түстік жерге өтірік айтсаң,
Ілмектер: өтірік
Кешке артыңнан қуып жетеді.
Өтірік деген дұшпан бар,
Ілмектер: өтірік, әділет
Отқа сүйреп салады.
Әділет деген аға бар,
Дұшпанның қолын қағады.
Өтіріктің құйрығы бір-ақ тұтам.
Ілмектер: өтірік
Өтірік сөз — жанғақас,
Ілмектер: өтірік, сөз
Өткір пышақ – қынға қас.
Барымташының басы бодаудан,
Ілмектер: ұры
Ұрының басы төлеуден шықпайды.
Ұрыны ұры ұрмай-соқпай ұстайды,
Ілмектер: ұры
Аты шулы ұры аштан өлер.
Ілмектер: ұры
Ұры — көптің жиені.
Ілмектер: ұры
Ұры бір түнде — бай,
Ілмектер: ұры, бай, кедей
Бір күнде — кедей.
Ауыл үйдің моншағын
Ілмектер: ауыл, ұрлық
Күндіз ұрлап, түнде тақ.
Бөлінгенді бөрі алар,
Ілмектер: ұры, бірлік
Ұзағанды ұры алар.
Ұрының қатыны өзіне лайық.
Ілмектер: ұры, қатын
Ұры азығы мен бөрі азығы.
Ілмектер: азық, ұры
Адам тілінен жазады,
Ілмектер: адам, ұры
Ұры ізінен жазады.
Ұры ұрлығын қойса да,
Ілмектер: ұры
Ұры аты қалмайды.
Ұры байымайды,
Ілмектер: ұры, сараң
Сараң семірмейді.
Ұрының арты қуыс.
Ілмектер: ұры
Түлкіні түн асырайды.
Ілмектер: түн, түлкі
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі