Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Қорыққан бұрын жұдырықтар,
Ілмектер: батыр, қайсарлық
Шабан үйрек бұрын ұшар.
Ер сасқанда белгілі,
Ілмектер: ер, төрт түлік мал
Ат шапқанда белгілі.
Отызыңда орда бұзбасаң,
Ілмектер: батыр, қайсарлық
Қырқыңда қыр аса алмассың.
Қыз құшпаған ер арманда,
Ілмектер: ер, қыз, арман
Қызғалдақ жемеген қозы арманда.
Ер бақыттың
Ілмектер: бақыт, ер
Қонғанын білмейді,
Ұшқанын біледі.
Ердің атағы туырлықтай
Ілмектер: ер, жігіт
Өзі буылдырықтай.
Етігін шешпей,
Ілмектер: ер
Ер тыңаймас.
Ер-тоқымын шешпей
Ат тыңаймас.
Назыңды ер көтерер,
Ілмектер: ер, ел
Ер көтермесе ел көтерер.
Ер сүйгендей досың болсын,
Ілмектер: ер, дос
Жер сүйгіндей қосың болсын.
Жаман жолдас жауға алдырар,
Ілмектер: жолдас
Жаман би дауға алдырар.
Өз басыңды дауға берсең де,
Ілмектер: жолдас, жау
Жолдасыңды жауға берме.
Жаман жігіт
Ілмектер: жігіт
Жолдасын жауға алғызар,
Өзін ұятқа қалғызар.
Алыссаң — атаң болса да жық,
Ілмектер: ата, батыр, қайсарлық
Аясаң, көтеріп жібер.
Жауға жаның берсең де
Ілмектер: жау, сыр
Сырыңды берме.
«Ырит шу» деген атанға демеу,
Ілмектер: ер
«Әуп» деген ерге демеу.
Бас болмақ оңай,
Ілмектер: бас, қайсарлық
Бастамақ қиын.
Баланың сегізінде тісі түседі,
Ілмектер: бала, ер
Сексенінде ердің ерге ісі түседі.
Жалаң аттың жалымен,
Ілмектер: батыр, қайсарлық
Жалаң қылыш жүзімен.
Ер арыса — аруақ,
Ілмектер: ер
Ат арыса — тулақ.
Батыр ортақ
Ілмектер: батыр
Бақ жалқы.
Тәуекелдің кемесі
Ілмектер: тәуекел
Суға салса, батпайды.
Алыстан ердің дәрібі бар,
Ілмектер: ер, бала
Қасына келсең, баладай.
Алыстан таудың дәрібі бар,
Қасына келсең, обадай.
Тәуекел тау жығар.
Ілмектер: тәуекел
Ер айтпас,
Ілмектер: ер
Айтса, қайтпас.
Жоқшылық жомарт ердің
Ілмектер: жомарт, ер, жоқшылық
Қолын байлар.
Ер жігіт үйінен шықса, үйіріне қосылар.
Ілмектер: ер, үй
Ер басына күн туса,
Ілмектер: ер
Ереуіл атқа ер салар.
Ел — ырыстың орманы,
Ілмектер: ер, ел, ырыс
Ер — ырыстың қорғаны.
Ер жолдасы — тәуекел.
Ілмектер: ер, тәуекел
Ырысқа қарай, ер өсер,
Ілмектер: ырыс, ер, қоныс, мал
Қонысқа қарай, мал өсер.
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі