Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ер жаңылып қолға түсер,
Ілмектер: ер
Құс жаңылып торға түсер.
Ерді жаяулық емес
Ілмектер: ер, жігіт
Қаяулық аздырады.
Арғымақ бірде жалды,
Ілмектер: ер, жігіт, төрт түлік мал
Бірде жалсыз,
Ер жігіт бірде малды,
Бірде малсыз.
Ер басына дау келсе,
Ілмектер: ер, би, дау
Ерлігі кетер басынан.
Би басына дау келсе,
Билігі кетер басынан.
Тоқсанымыз жиылып,
Ілмектер: батыр
Тоқты жыққан батырмыз.
Сексеніміз жиылып,
Серке жыққан батырмыз.
Қасында қара көп болса,
Ілмектер: су, мал
Нөкер емей немене?
Шөлдегенде ішкен су
Шекер емей немене?
Ат жалынан тапқан мал
Бекер емей немене?
Ердің атын не аты шығарар,
Ілмектер: ер, қатын
Не қатыны шығарар.
Пышақ болмас жетесіз,
Ілмектер: жігіт
Ешкі болмас текесіз.
Өзі болған жігіттің
Тегін сұрап не етесіз?!
Түпкі айылдың батқанын
Ілмектер: ағайын, жат, ер
Иесі білмес, ат білер.
Ер жігіттің кәдірін
Ағайын білмес, жат білер.
Шешінген судан тайынбас.
Ілмектер: су
Талапты ерге нұр жауар.
Ілмектер: талап
Ер жігіт — бір күнде бір кісілік,
Ілмектер: ер, жігіт
Бір күнде мың кісілік.
Жігіт жолдасынан белгілі,
Ілмектер: жігіт, сарбаз
Сарбаз қол басында белгілі.
Ерді қорласаң, састырар,
Ілмектер: ер
Асты қорласаң, құстырар.
Әл керек, айбар керек
Ілмектер: айбар, қайсарлық
Әлсіз айбар не керек.
Ердің асылы
Ілмектер: ер
Күшінен білінеді.
Қатынның асылы
Ісінен білінеді.
Ерді кебенек ішінде таны.
Ілмектер: ер
Болат бүгілмес, шорт сынар.
Ілмектер: батырлық
Ел шарасыз болмас,
Ілмектер: ел, ер
Ер жарасыз болмас.
Ат ерінді келер,
Ілмектер: ер
Ер мұрынды келер.
Батыр — елдің сәулеті,
Ілмектер: батыр
Бал құрақ — көлдің сәулеті.
Ел даусыз болмайды,
Ілмектер: ел, дау
Ер жаусыз болмайды.
Өзі істеген өкінбес,
Ілмектер: жау, қайсарлық
Жаудан қорқып бекінбес.
Ер еруде бала мінезді,
Ілмектер: ер, мінез
Ер сайыста шала мінезді.
Есебін тапқан жігітке
Ілмектер: жігіт
Ердің құны сөз емес.
Үйіңе келгенде,
Ілмектер: үй
Үйдей өкпеңді айтпа.
Ер кезегі — үшке дейін.
Ілмектер: ер
Батыр мақтанса,
Ілмектер: батыр, қу
Жауға шапқанын айтар,
Қу мақтанса,
Алдап қаққанын айтар.
Ер жігіттің
Ілмектер: ер, жігіт
Екі сөйлегені — өлгені.
Еменнің
Иілгені — сынғаны.
Ел күйінгенде күйінген батыр.
Ілмектер: батыр
Ел сүйінгенде сүйінген батыр.
Ерегісте мыңға татыр.
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі