Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ауру адам не болса соны айтады.
Ілмектер: ауру, адам
Ауру — өлімнің түрткісі.
Ілмектер: ауру, өлім
Ауру — өлімнің алғашқы елшісі.
Ілмектер: ауру, өлім, елші
Ауру — өлім хабаршысы, белесі.
Ілмектер: ауру, өлім, хабаршы, тіршілік
Өлім деген — тіршіліктің елесі.
Аулың алыс болса, бармаспысың?
Ілмектер: ауыл, алыс
Атың өтімді болса,
Ілмектер: ат, өмір
Өмірің татымды болады.
Атың жаман болса,
Ілмектер: жаман, ат, арман, бала, пәрмен, өмір
Арманың кетер.
Балаң жаман болса,
Пәрменің кетер.
Жылай-жылай өмірің өтер.
Атымтай кеткенімен, халықта аты қалды.
Ілмектер: атақ, халық
Атымды шығарам десең, асыңды сайла.
Ілмектер: атақ, ас
Атым шықсын десең, жомарт бол.
Ілмектер: атақ, жомарттық
Атым шықсын десең, асыңды аяма.
Ілмектер: атақ, ас
Атылған оқ қайтып оралмайды.
Ілмектер: оқ
Аты шыққан төбеге бөрі басты болса, тәуіп ет.
Ілмектер: төбе, бөрі
Аты қалған ер өлмейді,
Ілмектер: өлім, ат, атақ, мәңгі
Адам мәңгі атағымен селбесер,
Аты қалса, бұ жалғанда өлмес ер.
Аттың басын ноқталап байла.
Ілмектер: ат, бас, ноқта
Адам мен адамның арасы
Ілмектер: адам, жер, көк
Жер мен көктей.
Аттыға еремін деп,
Ілмектер: еру, жыртылу
Тайлының қаңы жыртылыпты.
Атты қамшыменен айдасаң,
Ілмектер: ат, қамшы
Жаяу қаларсың.
Атты қамшыменен айдама,
Ілмектер: ат, жем, айдау
Жемменен айда.
Атты кісі жаяудың ақын жемейді,
Ілмектер: ақы
Ақын жесе, оны жұрт «мақұл» демейді.
Атлас кисең, бөзіңді ұмытпа.
Ілмектер: атлас, бөз
Атлас — қымбат, бөз — арзан,
Ілмектер: арзан, қымбат, атлас, бөз, мата, сөз
Көп сөйлеген сөз — арзан.
Атқа бермес құнан бар,
Ілмектер: ат, қыз, жуан, құнан
Қызға бермес жуан бар.
Атасын сыйласаң, баласын сүй,
Ілмектер: сый, құрмет, ит, сүйек, бала, сүю
Иесін сыйласаң, итіне сүйек сал.
Атасын сыйлағанның баласын сүй,
Ілмектер: ата, сыйлау, құрмет, тәрбие, өнеге, ие, ит, сүйек
Иесін сыйлағанның итіне сүйек сал.
Атасыздың аты шықса,
Ілмектер: ат, із, тәрбие, өнеге
Асу сайын із салар.
Атасы бұлан атпағанның
Ілмектер: ата, бала, құлан, бұлан
Баласы құлан атпайды.
Атасы басқаменен қоян аулама,
Ілмектер: ата, қоян, аулау
Атарда жанына байланар.
Атасы басқамен жолдас болма,
Ілмектер: ата, жолдас
Атарда жанына байланар.
Атасы басқамен аң аулама,
Ілмектер: ата, аң
Аларда жанына байланар.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі