Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ас берсең, ауылы алысқа бер, айта кетер.
Ілмектер: ас, тамақ, тағам, ауыл
Ас, астың орны бар.
Ілмектер: ас, тамақ
«Арыстанмын» дегендер
Ілмектер: арыстан, кесіртке
Әдетте кесіртке болады.
Арыстанда қырық кісінің күші бар,
Ілмектер: арыстан, қырық, күш, жүрек, бір
Бір кісінің жүрегі бар.
Арыстанға түлкі айласы жараспас.
Ілмектер: арыстан, түлкі, айла
Арыстан тісін «мамықтай жұмсақ» деме.
Ілмектер: арыстан, тіс, мамық, жұмсақ
Арыстан жемін бас салса,
Ілмектер: арыстан, ит, үру
Ит үргеннен не пайда.
Арыстан ақырса, ат аяғы тұсалар.
Ілмектер: арыстан, ат, аяқ
Арыстан айға шапса,
Ілмектер: арыстан, ай, аяқ, сыну
Артқы аяғы сынады.
Арық малға суық өш,
Ілмектер: арық, мал, дау, әкім, өш
Даулы кісіге әкім өш.
Арық атқа қамшы ауыр.
Ілмектер: қамшы, арық, ат, ауыр
Артық кетсе, түйсік түзер хал-жайды,
Ілмектер: білім, түйсік, артық
Ел бүлінсе, білім түзеп талдайды.
Артқы айыл берік болса,
Ілмектер: берік, ат
Атың тулап нетеді.
Артқан түйеңнен
Ілмектер: түйе, күшті
Сиынған иең күшті болсын.
Арсыз — адамның қоры.
Ілмектер: ар, адам, қор
Арпасыз ат қыр аспас,
Ілмектер: арпа, жау, жеңу, қыр, асу
Жәрдемсіз алып жау жеңбес.
Арпа, бидай ас болар.
Ілмектер: арпа, бидай, ас
Арпа егіп, бидай оруға бола ма?
Ілмектер: арпа, егу, бидай
Арпа берген кісіден есек қашпайды.
Ілмектер: арпа, есек, кісі
Арзанның сорпасы татымас.
Ілмектер: арзан, сорпа
Арзан нәрсе жерде жатар,
Ілмектер: арзан, парша, жібек, төр
Парша, жібек төрде жатар.
Арғын аса қонды,
Ілмектер: арғын, шөмекей
Шөмекей баса қонды.
Арғымаққа оқ түссе,
Ілмектер: арғымақ, оқ, сыпайы, жаман, шулау
Мәстектей туламас.
Сыпайыға оқ түссе,
Жамандай шуламас.
Арғымақ жалсыз,
Ілмектер: арғымақ, жал, ер, қал
Ер қалсыз.
Арғымақ аттың белгісі —
Ілмектер: арғымақ, ат, жақсы, адам, тыңдау
Аз оттар да, көп жусар.
Жақсы адамның белгісі —
Аз сөйлер де, көп тыңдар.
Арғымақ ат арыса да, жабы болмас.
Ілмектер: арғымақ, ат
Арғымағың жамандап,
Ілмектер: арғымақ, жамандау, ағайын, табу
Кәні, бұдан тапқаның.
Ағайынды жамандап,
Кәні, туған тапқаның.
Арбаның алдыңғы дөңгелегі қалай жүрсе,
Ілмектер: арба, дөңгелек
Соңғы дөңгелегі де солай жүрер.
Арбаның алдағы дөңгелегі қайда жүрсе,
Ілмектер: арба, дөңгелек
Соңғы дөңгелегі сонда жүреді.
Арамзаның тіліне нанба,
Ілмектер: арамза, тіл, нану, алтын
Алтын берсе алма.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі