Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Тірлік, тірлік түбі – бірлік.
Ілмектер: бірлік
Кеңесіп шешкен шешімнің кемісі болмас.
Ілмектер: бірлік
Теңге тиыннан,
Ілмектер: ынтымақ, бірлік
Ынтымақ ұйымнан.
Тобынан айрылған қазды,
Ілмектер: бірлік
Топталған қарға алады.
Ел бірлігі – ел теңдігі.
Ілмектер: бірлік, теңдік, ел
Жалғыз шала сәуле болмас,
Ілмектер: жалғыздық, жалғыз
Жалғыз шырақ тәубе болмас.
Жалғыз батыр жауға жоқ, жалғыз жігіт дауға жоқ.
Ілмектер: жалғыздық, батыр, жау, дау
Көп бидайдың ішінде жалғыз арпа.
Ілмектер: жалғыз, жалғыздық, арпа, бидай
Жалғыз бала – жарты бақыт, көп бала-алтын уақыт.
Ілмектер: бала, жалғыз, жалғыздық
Қыз қылығымен.
Ілмектер: қыз
Әйел көркі - шүберек.
Ілмектер: әйел, көрік
Келін қайын енесінің топырағынан жаралады.
Ілмектер: келін, ене
Жақсы әйел - жаман еркектің басын төрге сүйрейді, жаман әйел жақсы еркектің басын көрге сүйрейді.
Ілмектер: әйел, ерлі-зайыптылар, жақсы, жаман, афоризм, нақыл
Тірлігінде қадірлемей, өлгенінде жылағаның құрысын.
Ілмектер: қадір, қадір-қасиет
Қылыш үстінде серт жүрмейді.
Ілмектер: серт, қару, қару-жарақ
Жаман қыздың үйіне барсаң шашы тікірейіп төрге қашады,
Ілмектер: қазақ мақалы
Жақсы қыздың үйіне барсаң шашбауы сылдырлап есік ашады.
Туған жер - алтын бесік
Ілмектер: Мақал-мәтел
Бидайдың барар жері — диірмен.
Ілмектер: бидай, диірмен, қырғыз мақалы
Жаманға табаныңды көрсетпе.
Ілмектер: жаман, табан, қырғыз мақалы
Асылсаң,
Ілмектер: ағаш, қырғыз мақалы
Асыл ағашқа асыл.
Беріп, берен болғанша,
Ілмектер: сараңдық, қырғыз мақалы
Бермей, сараң бол.
Ет жемейтін жыртқыш жоқ.
Ілмектер: ет, аң, жыртқыш, қырғыз мақалы
Әулие де жақынын жақтайды.
Ілмектер: әулие, туыс, жақтау, қырғыз мақалы
Білім – елге,
Ілмектер: білім, ел, су, жер, қырғыз мақалы
Су – жерге.
Тірі қойғанды құр қоймайды.
Ілмектер: тірі, өмір, қырғыз мақалы
Ары жоқ – күлкішіл,
Ілмектер: ар, сана, ұйқышылдық
Санасы жоқ – ұйқышыл.
Ескі мешітке көкек азаншы,
Ілмектер: мешіт, азан, өсек, қырғыз мақалы
Есі кеткенге өсек азаншы.
Баспас ат, өтпес пышақ – жұрт айтады.
Ілмектер: ат, пышақ, жұрт, жігіт, қырғыз мақалы
Жігітті осы екеуі қартайтады.
Жылылық болмай қар кетпес.
Ілмектер: жылу, қар, табиғат
Қатыны ерге қарайды,
Ілмектер: ер, қатын
Ері жерге қарайды.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі