Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ерегістен ер өледі.
Ілмектер: ерегісу, ер, өлім, қырғыз мақалы
Бір әке отыз ұлды асырайды,
Ілмектер: әке, бала, асырау, қырғыз мақалы
Отыз ұл бір әкені ауырсынады.
Жаман құсты жақсы бақса – сұңқар болады.
Ілмектер: жаман, жақсы, сұңқар, құс, қырғыз мақалы
Арпа жеген ат ойнақтар.
Ілмектер: арпа, ат, қырғыз мақалы, тоқтық
Білтесіз шырақ жарық шашпас,
Ілмектер: жарық, әрекет, жігіт, қырғыз мақалы
Әрекетсіз жігіт ілгері баспас.
Жаманның тонын кисең,
Ілмектер: жаман, той, дау, тон, қырғыз мақалы
Тойда даулайды.
Диуананы ұрса, мазарға қашар.
Ілмектер: диуана, мазар, қырғыз мақалы
Берген жомарт емес,
Ілмектер: жомарттық, жомарт
Алған – жомарт.
Жасырған кеселді өлім әшкерелейді.
Ілмектер: ауру, денсаулық, кесел, өлім, қырғыз мақалы
Бұра сөйлеген күлуге жақсы.
Ілмектер: сөйлеу, қырғыз мақалы
Санасыз қара суға семіреді.
Ілмектер: сана, қарға, семіздік, қырғыз мақалы
Дәулет басса –
Ілмектер: дәулет, ет, бейнет, бит, қырғыз мақалы
Ет басады,
Бейнет басса –
Бит басады.
Аштықта алтыннан жарты уыс жарма артық.
Ілмектер: аштық, алтын, жарма
Жаңылмайтын жақ болмайды,
Ілмектер: жаңылу, сүріну
Сүрінбейтін тұяқ болмайды.
Ас – иесімен қадірлі,
Ілмектер: ас, тамақ, ми, қырғыз мақалы
Бас – миымен қадірлі.
Қымызды үйде – аяқшы,
Ілмектер: қымыз, қыз, үй, қырғыз мақалы
Қызды үйде – тияқшы.
Басына тартса – аяғына жетпейді,
Ілмектер: бас, аяқ, кедейшілік
Аяғына тартса – басына жетпейді.
Екі ел екі тарап болса, екі жігіт қатын алады.
Ілмектер: жігіт, қырғыз мақалы
Бөрік астында бөрі бар.
Ілмектер: бөрік, бөрі
Қымыз – кісінің қаны,
Ілмектер: қымыз, ет, жан, қан, қырғыз мақалы
Ет – кісінің жаны.
Жалғыз қарға жарымас.
Ілмектер: жалғыздық, қарға, қырғыз мақалы
Ер — әлімен,
Ілмектер: ер, жер, әл, кен, қырғыз мақалы
Жер — кенімен.
Бар бадарын айтады,
Ілмектер: зар, бай, кедей
Жоқ зарын айтады.
Жаман – кісіден кейін, иттен ілгері.
Ілмектер: жаман, кісі, ит, қырғыз мақалы
Арам тамақ ас болмайды.
Ілмектер: тамақ, ас, арам, қырғыз мақалы
Білгеннен көргенің көп,
Ілмектер: білу, көру
Көргеннен көрмегенің көп.
Қайтарған адам малсақ.
Ілмектер: адам, қырғыз мақалы
Әйел жалған айтпайды,
Ілмектер: әйел, өтірік, есту, қырғыз мақалы
Жаңылыс естиді.
Баяғы, баяғы –
Ілмектер: таяқ, қырғыз мақалы
Байқожаның таяғы.
Адам болу — әсте-әсте,
Ілмектер: адам, айуан
Айуан болу — бір пәсте.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі