Мақал-мәтелдер жинағы
Кейде қысқа ғана бір мақал мәтел ұзақ ақылдан да әсерлі болады. Қазақ халқының ғасырлар бойы жинаған даналығы мақал мәтелдер арқылы бүгінге жеткен. Бұл бөлімде өмірдің түрлі жағдайларына қатысты терең мағыналы мәтелдер мен тәрбиелік мәні зор халық сөздері топтастырылған.
Егер сіз қазақша мақал мәтелдер, сабаққа немесе өмірде қолдануға ыңғайлы мақал мәтелдер жинағы іздесеңіз, осы беттен таба аласыз. Мұнда түсінікті, есте сақтауға жеңіл мақал-мәтелдер тұрақты түрде толықтырылып, бөлім жаңарып отырады, сондықтан жаңа үлгілер үнемі қосылып тұрады.
Ағыны қатты су да көпірсіз болмас.
Ілмектер: ағын, көпір, су
Қарғаның кәрісін кім айырар,
Ілмектер: қарға, өкпе
Қарғаштың өкпесін кім қайырар.
Қара бұлтты жел ашар,
Ілмектер: қара, бұлт, жел, ақша, пара
Қара құлыпты пара ашар.
Тау теріскейінен қары азаймас,
Ілмектер: тау, қар, қой
Қоңыр қойдың қоңы азаймас.
Қаз қозғалса, үйрек көлді жағалайды.
Ілмектер: қаз, үйрек, құс, көл
Таянышы бар таймайды.
Ілмектер: таяныш
Қала құлар,
Ілмектер: әдет, қала
Әдет қалар.
Тау таумен қауышпайды,
Ілмектер: тау, адам, қауышу
Адам адаммен қауышады.
Қазбен таласқан қарғаның таңы айырылар.
Ілмектер: қаз, құс, қарға, талас
Тал көлді жағаласа,
Ілмектер: тал, көл
Қайың белді белдеулер.
Өткір пышақ та өз сабын кеспейді.
Ілмектер: пышақ, сап, өткір
Кісі аласы – ішінде,
Ілмектер: адам, жылқы
Жылқы аласы – сыртында.
Су бермегенге сүт бер.
Ілмектер: су, сүт
Кешке бұлт қызарса,
Ілмектер: бұлт, ауыл, жау
Қатыны ұл табар.
Таңда бұлт қызарса,
Ауылын жау шабар.
Саудагер асыл затын жол үстіне де жаяр.
Ілмектер: саудагер, асыд, зат, жол
Сараңның даңқы шықпас.
Ілмектер: сараң, даңқ
Пайда түсетінін білсе,
Ілмектер: сауда, саудагер, пайда
Саудагер сүйіктісін де сатады.
Ініне қарап үрген түлкі түрінен айрылады.
Ілмектер: ін, түлкі
Отты жалынмен өшірмес.
Ілмектер: от, жалын
Диірменде туған тышқан
Ілмектер: диірмен, тышқан
Күн күркіреуінен саспайды.
Ол көпірді су басып,
Ілмектер: көпір, су, сел
Сел алып кетті.
Түтінсіз жалын болмас,
Ілмектер: түтін, кіне, ұлан, жалын
Кінәсіз ұлан болмас.
«От, от!» дегенмен ауыз күймейді.
Ілмектер: от, ауыз
Анасы жұқалап нан жапса,
Ілмектер: ана, бала, нан
Баласы бұтарлап асайды.
Алыстың хабарын керуен келтірер.
Ілмектер: алыс, хабар, керуен
Мысықтың баласы дәл анасындай мияулайды.
Ілмектер: мысық, ана, бала
Мұздан су ғана тамар.
Ілмектер: мұз, су
Қорада бұзау туса,
Ілмектер: қора, бұзау, шөп
Далада шөбі өседі.
Сүйекті адам сүміреймейді.
Ілмектер: адам, сүйек
Терісін сыдырған соң
Ілмектер: тері, пышақ
Пышағыңды сындырма.
- Нарша Булгакбаев
- Марғұлан Сейсембай
- Әлкей Марғұлан
- Әлкей Марғұлан
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі