халық әңгімелері — материалдар жинағы

Жетпіс жастағы Қажымұқанның қайраты

07.04.2020

Осы күнгі Шаян аудандық партия комитетінің қызметкері Мырзахмет Сүлейменов деген жігіт 1940 жылдары Шәуілдірде отырады. Қажымұқанмен қарым-қатынасты болады. Есігінің алдында кішігі...

Толық оқу

Қарқарадағы көтеріліс

07.04.2020

Әңгімеде 1916 жылғы патшалық Ресейдің «Июнь жарлығына» қарсы Қарқарадағы албан руының көтерілісі баяндалады. ОҒК-нің Сирек қолжазбалар қорының 1022-бумасында, «Он алтыншы жылғы ұлт...

Толық оқу

Шомановқа сөз бергенде

07.04.2020

1948 жылы май айының аяқ кезінде Қарағанды қаласында Киров және Сталин атындағы көмір трестерінің таңдаулы кеншілерінің мәслихаты өтті. Мәслихатқа үкімет адамдары қатысты. Киров кл...

Толық оқу

Сын түзелмей, мін түзелмейді

07.04.2020

1933 жылдың декабрінен бастап Қарағандының осы Киров атындағы үшінші шахтасына забойщик болып жұмысқа түстім. Ол кезде No3-26 шахта деп аталатын. Донбасстан забойщиктікті үйреніп к...

Толық оқу

Сондағы қорыққаным-ай!

07.04.2020

Бір күні осы Қарағандыда тұратын Салқымбаев Хұсайын деген кісінің үйіне өздерінің елде тұратын Рүстембай баласы Нашарбек деген замандасы келеді. Ол кісі кәзір осы Қарағандының баты...

Толық оқу

Ильич шамы жанғанда

07.04.2020

1921 жылы өндіріс тоқталды. Бірақ өндіріс комитетінің қаулысы бойынша Успен, Спасс, Қарағанды жұмысшылары 1924 жылдың май айына дейін өкіметтен жалақы алып отырды...

Толық оқу

Донбасста

07.04.2020

1930 жылы комсомолдың шақыруымен Қарағандыға келдім. Өйткені мен 1925 жылдан комсомолда мүше едім. Қарағандының ол жылдардағы бейнесі күні бүгінге дейін көз алдымнан кетпейді.

Толық оқу

Кісі-ақ еді!

07.04.2020

1920 жылдың басында Қарағанды ақ бандалардан мүлде тазарды. 1919 жылдан қыс айларында Қарағандының Бұқпа селосында тұрған қызылдардың қарулы отрядына арқа сүйеген жұмысшылар өздері...

Толық оқу

Тұрысбек келгенде

07.04.2020

1918 жылы февраль айында «Ақмола уезінде кедейлер өкіметі құрылды» деген хабар келді. Жұмысшылардың қуанышы қойнына сыймайды. Қожайындардың құты қашып, берекесі кете бастады. Бұрын...

Толық оқу

Хорбательдің күресінге тасталуы

07.04.2020

1916 жылдың жазы. «Июнь жарлығы шығыпты, қазақтардан солдатқа кісі алады» деген хабар құлаққа сап ете қалды. Кешікпей-ақ 19 бен 31 жастың арасын сыпыра бастады. Жұрт абыржуда. Бара...

Толық оқу

Мәртебең дүниең болса асады екен...

07.04.2020

— Біздің атамыз Елкелдіге түсінде бейтаныс бір адам «өлең аласың ба, көген аласың ба» дегенде, «өлең аламын» деген екен.

Толық оқу

Жұбан молда жайындағы әңгіме

04.04.2020

Руы төре, Бақтыгерей Құлманов Жаңақала округінде әкім (правитель) болып тұрған кезде Бақтыгерей әкімнің банкісінен көп ақша жоғалады. Правитель көмекшілерін жіберіп, Жұбан молданы ...

Толық оқу

Менің қарағым бос жүрмеген екен ғой...

04.04.2020

Жүсіпқали соттың қойған қатал үкім жылдарын бастан өткізіп, Орал түрмесінде өтеп жатты. Жүсіпқали бір күні түрменің төбесіне көз алмай қарап жатып:

Толық оқу

Аралдық Жүсіпқалидың айтқандары

04.04.2020

Руы — Ысық, Он екі ата Байұлы, Қамыс-Самар жерін жайлаған, Жүсіпқалидың бес ұлы болған. Олар: Аманғали, Бақтығали, Дәулетқали, Мүсірғали, Сайдығали.

Толық оқу

Түйебайдың бас ұстауы

04.04.2020

Түйебайды ел-жұрт шешен-шешен дейді екен. Сол шешенді қу жігіттер бір сүріндірмек оймен Түйебайды қой сойып, қонаққа шақырыпты. Бірақ Түйебайды бірер сағат кешігіп келетіндей етіп ...

Толық оқу

Мамажар мен Қайсақ

04.04.2020

Орал облысының, Орда ауданының Талап ауыл советінде «Жетекші» колхоз территориясында Байғұл Жаппас Мамажар мен Қайсақ деген ағайындылар өмір сүріпті. Ағайындылар сөзге шешен, іскс ...

Толық оқу

Жәдік пен Елкелді

04.04.2020

Жәдік деген бай қажы болыпты. Жәдіктің жалғыз баласы Райымхан мырзада бала жоқ екен. Дөртуылдың атқа мінерлерінің бір жиынында Жәдік қажы мақтанып:

Толық оқу

Бұйырса...

04.04.2020

Бір қарт базардан арықтау тай сатып алады да, жетелеп жүріп суарып, жыл бойына баптай береді, баптай береді. Түгі жылтырап, әбден кісі қызығарлықтай болған кезде баласы оны базарға...

Толық оқу

Ақ тоқым, қос таңбалы...

04.04.2020

Әрі ақын, әрі балуан Ахмади деген жігіт жалғыз атын жоғалтып, Бақбақтыда жиын өткізіп жатқан Қожахан болыстың ауылына келеді. Болысты баса көктеп кірген кедей ақынды жақтырмай, шар...

Толық оқу

Ақын қыз бен арсыз шал

03.04.2020

Елінің сорпаға шығары атанған қыңыр мінезді Балғабай болыс алты қатын алып, бірақ солардың бірде-бірінен бала сүймепті. Қазаны майлы, төсегі жайлы, төрт түлігі сайлы Топай бай алпы...

Толық оқу

Қашаған бауырсақ

03.04.2020

Күзгі уақыт екен. Тонтайдың үйіне бір замандасы келіпті. Әдейі шай жасапты. Тонтай үйінің төріне қалыңдау төсеніш төсегендіктен есік жағы құлама екен, дастарханға салған азғана бау...

Толық оқу

Танысаң, адайыңмын...

03.04.2020

Жарау бестіге мінген сом денелі, адуын жігіт ауылдың шетіндегі бір қараша үйге атының басын тіреп:

Толық оқу

Соқыр, таз, жалақ

03.04.2020

Соқыр, таз, жалақ ертегісі. Соқыр, таз, жалақ туралы ертегі. Соқыр, таз, жалақ әңгімесі. Бір соқыр, бір таз, бір жалақ үшеуі жолдас болыпты. Бұлар жолаушылап бір жат елген келе жат...

Толық оқу

Қосағұл мен шаштараз

03.04.2020

Қосағұл дейтін кісі шашын алдыруға келіпті. Шаштараздың Қожағұлмен ептеп әзілі бар екен. Қайтер екен деп, шаштараз оның шашын өтпес ұстарамен алады.

Толық оқу