ел аузынан — материалдар жинағы – 7-бет

Сырым батырдың қайтыс болуы (II нұсқа)

06.11.2023

Сырым батыр Малайсары биге бата сұрап барыпты. Малайсары батасын былай деп беріпті:

Толық оқу

Жаман жолдас жауға алдырар (I нұсқа)

29.10.2023

Хорезм хандары Сырымды өлтіру үшін жолына ағаш үй тіктіріп қояды, Сырым келсе, қонақ етіп, асқа у салып беруді жансыздарына қатаң тапсырады. Үйде он шақты қыз-келіншек ойын ойнап ж...

Толық оқу

Сырымның қыз іздеуі

29.10.2023

Сырым әйелді өзі іздеп, сүйгенін алғысы келіп, ел аралап шығып кетеді. Бір күні келе жатып бір кедей кісінің үйіне қонады. Кедейдің бойжеткен бір қызы бар екен. Сырым екенін білдір...

Толық оқу

Сырымның аманаты

29.10.2023

Байбақты Әшім деген адам Текенің байының баласыменен қорық жерге таласып, бай баласының басын жарады. Бай Әшімді ұстатып Текеге айдатып жібереді. Іс губернатордың қолына түседі. Әш...

Толық оқу

Сырым мен ишан

29.10.2023

Сырым батыр бір жолы Бұхарға барады. Сол күні молдалар мешітте жұма намаз оқып жатыр екен. Сырым мешіт жанынан өтіп бара жатса бір молда жанына келіп:

Толық оқу

Руы адай Атақозының бір әңгімесі (II нұсқа)

29.10.2023

Баймағамбет хан қасында Сырымның баласы Қази би бар, тағы да ерткен бірнеше нөкерлері бар үгітпен патшаның үкіміне көндіремін деп жүріп, Адайдың елін аралайды. Адайдың елін аралап ...

Толық оқу

Қайғысыз хан семіз (I нұсқа)

29.10.2023

Сырым жаңа атқа мінген жастау кезінде Нұралы ханды көргелі ханның ордасына барады, «кімсің» деген ханға «Сырыммын» деп жауап береді. Сонда хан:

Толық оқу

Хиуа ханы мен Сырым (II нұсқа)

28.10.2023

Сырым батырдың келе жатқанын естіген хан алдынан үй тіккізіп, құрмет көрсетіп, алдап қолға түсіруді ойлайды. Ең болмаса елге күлкі ғып, абыройын түсіріп жібергісі келеді.

Толық оқу

Сырым батыр мен Ақсуат би

28.10.2023

Байұлының әлім елінде жүріп бір кісісі өлген екен. Соның құнын алуға Байұлынан байбура Сырым, есентемір Бөкен, қылыш Кестен, шеркеш Арыстанбай, амандық Қаракемпір, шеркеш Асау мен ...

Толық оқу

Сырымның әйелге қамқорлығы (IV нұсқа)

28.10.2023

Кіші жүздің Орта жүзге берген бір қызы бар екен. Орта жүзге барған Кіші жүздің жігіттерінен бір күні қыз көйлегінің үшкілін беріп жіберіпті. «Өздері білер», — деп. Бірақ та Кіші жү...

Толық оқу

Сырымның әйелге қамқорлығы (III нұсқа)

27.10.2023

Осы алшынның екі адамы сол арғын жаққа барып ауылға қайтып келе жатқанда, жолда қой бағып жүрген бір әйелге тап болып, жөн сұрайды. Сонда әйел «Сіздер Сырым дегенді білесіздер ме?»...

Толық оқу

Сырымның үш қасиеті

27.10.2023

Бір топ жолаушы Сырымды іздеп келе жатса, алдарынан бір әйел шығады. Жөн сұрасып, әйел жолаушылардың Сырымға бара жатқанын біліп, беріп жіберетін аманаты бар екенін айтып, оны Сыры...

Толық оқу

Сырымның Мөңкені жеңуі

27.10.2023

Сырымға бір жолаушы шекті елінің бір малшысы сізге «бере сал» деп еді деп екі жапырақ ескі шүберек береді. Сырым шүберекті тана Қоске би мен Бөкен биге көрсетеді. Сонда Бөкен би бы...

Толық оқу

Сырым мен Перовский

27.10.2023

Сырым батыр заманында Текенің екі басты ұлықтарыменен қатты дос болған екен. Оның біреуі — губернатор Перовский, екіншісі домуправления деген екен. осы екеуінің бірі бір күндері Сы...

Толық оқу

Менің губернаторда жұмысым жоқ

27.10.2023

Сырым батыр Руссия мен қазақ шекарасына, қазақ жеріне қала салуына қарсы болады, қалың қол жинап: «Елек суының жағасына Елек қаласын салдырмаймын», — деп, салынған үйлерді өртеп жі...

Толық оқу

Сырым мен губернатор

27.10.2023

Сырым батыр Ресей мен қазақ шекарасына, қазақ жеріне қала салуға қарсы болады, қалың қол жинап: «Елек суының ар жағына Елек қаласын салдырмаймын», — деп, салынған үйлерді өртеп жіб...

Толық оқу

Сырым батырдың тама руы Есет батырға бата алуға барғанынан

27.10.2023

Есет батырдың қартайған кезі екен. Сырым батыр «бата аламын» деп барса, жас әйелі үйінің қасынан қарсы алыпты. Сырым батыр амандасып, әйелден:

Толық оқу

Ескі әңгіме

27.10.2023

Тама Есет батыр бір күндерде жолаушы жүріп келе жатып Даттың үйіне келіп түсіп, түстеніп жатқан көрінеді. Сырым бала бесікте екен. Түстеніп кетерінде құдағайға келіп:

Толық оқу

Тұлпардың дыбысы шығады (I нұсқа)

23.10.2023

Көкі тама Есет батыр бір күні жолаушы келе жатып Даттың үйіне қонады. Сырым сонда бесікте жатқан бала екен. Есет кетерінде:

Толық оқу

Жақынды жаралама, алысты қаралама

23.10.2023

Кіші жүздегі он екі ата Байұлының байбақты деген руына басшы болған Бұлан деген кісі қартайған кезінде бір жиында жұртқа: «Мен қартайып жасым жетті, мына алдымдағы піскен қойдың ба...

Толық оқу

Бөкен бидің Сырымнан жеңілуі

08.10.2023

Кіші жүздің елі он екі атадан тұрады. Оны он екі ата Байұлы деп атайды. Он екі ата рулы елдің бірі Есентемір руынан құралған ел. Есентемір руының ішінде атақты Бөкен би болыпты. Ел...

Толық оқу

Бөкен қарттың Сырымға берген батасы

08.10.2023

Сырым жас кезінде Есентемір Бөкен биге батасын алайын және ақыл сұрайын деп ат, шапан алып барады. Барып қонақ болғаннан кейін Бөкен би Сырымнан келген жұмысын сұрайды. Сонда Сырым...

Толық оқу

Сырым батырдың ханды шабуы (V нұсқа)

08.10.2023

Нұралы атасы Әбілқайыр хан дүниеден қайтқан соң, оның орнына Жайықтың шығыс бетіндегі Кіші жүз нәсілдері — әлімұлы, байұлы, жетіруға хан болып тұрады. Нұралы Россия патшасына қадір...

Толық оқу

Сырым батырдың Нұралы ханды шабуы (IV нұсқа)

08.10.2023

Нұралы ханның бір қатынынан Сығалы Қисық деген баласы болып, бір күні бір жақтан келе жатып, бір қыз-келінге бара қонып, кемпір менен шалын үйден қуып шығып, түнде ықтиярсыз қыз-ке...

Толық оқу