Сапарғали Бегалин — материалдар жинағы

Замана белестер

04.06.2022

Ел үйреншікті көш жолын сағалай күзекке келді. Шиі қалың, қыры бетегелі, жусаны тұнып тұрған Қотанбұлақ, Жамбасқұдық, Күзеуқұдықтарына бытырай қонып үйлерін тікті. Елдің ендігі әре...

Толық оқу

1938 жылғы Жамбылдың ақындығына 75 жыл толған тойы

04.06.2022

Қазақ Республикасының астанасы Алматы қаласы Кеңес үкіметі орнаған аз жылда қандай жаңарып, гүлстан болғанын Жәкең өз жырларында әдемі көрсеткен еді. Жамбыл өмірін жасартып, жаңа б...

Толық оқу

Жәкеңнің Кавказға барған сапары

04.06.2022

1937 жылдың күзінде Грузия халқының ұлы ақыны Шота Руставелидің туғанына 750 жыл толуы тойланды. Осы тойға Қазақстан Республикасынан да қонақтар шақырылып, ең сыйлы қарт қонақ Жамб...

Толық оқу

Дегерес жылқы зауыты туралы аз сөз

04.06.2022

Дегерес жылқы зауыты Жамбылдың ауылынан 45 километрдей жер. Сол Суықтөбенің солтүстік бауырына таман, Қопа жазығына шығар шеткі биік адыр. Бұл жер ерте кезде (осы күнгі Үшбұлақ кол...

Толық оқу

Жамбылды жасартқан заман

04.06.2022

Жамбылдың бұрынғы шығармаларына жазылған қысқаша өмірбаяндарында (1940 жылы шыққан бір томдығы) Жамбылды өте тез сауаттандырып, саясат дүниесін, партияның жақсы, жайлы терең мағына...

Толық оқу

Қайтқан көңілге қайғылы белес

03.06.2022

Жамбыл көңілі жабығып, өлеңді тіпті сирек айтып, тек домбыраны күңіренте тартатын сарынға айналады. Біз жоғарыда айтқамыз, Жамбылдың шешесі Ұлдан Орымбет деген елдің қызы екен. Ұлд...

Толық оқу

Жылы үй және Жамбылдың басына тиген жұдырық

03.06.2022

Жамбылдың жасы алпыстың ішіне кірген кезде Екей, Есқожа рулары қыстауға орнығып, жылы үй салып, қыс жылы там үйде болып, жаз киіз үйге кешетін болған. Қарақыстақ өлкесіне алғаш жыл...

Толық оқу

Жамбылдың ойын бір сергіткен кездесу

03.06.2022

Жаз ел жайлауда отырған өте бір көңілді кез болады. Бұдан көп жылдары бұрын Арқадан ақын Шөже келіп көп үлгілі жырлар айтып, өзіне жаңа жол көрсеткендей болып, үлкен өзекті жыр, ұт...

Толық оқу

Жамбылдың жақсы көріп жолдас болған бір кісісі қосай шешен

03.06.2022

Жамбылдың көп әзілдесіп, аса жақсы көрген кісісі Шапыраштының, оның ішінде Есқожа руының ішіндегі Жәпек деген аз атасының баласынан шыққан Қосай Ажыбай баласы деген шешен болған. Қ...

Толық оқу

Жамбыл өміріндегі кейбір елеулі кезеңдер

03.06.2022

Жамбылдың жасы 50-ге келген кезде де орта дәулеті болған. Осы күндегі кенже баласы Тезекбайдың шешесі Қанымжанды айттырып алған кезде, Жамбылдың 100-ден аса жылқысы бар, қатарлы үй...

Толық оқу

Жамбылды екі үлкен дауда көрдім

03.06.2022

Есқожаның Жарылғап деген руынан, атақты Қараш батырдың ұрпақтары Молдабек Жетібай баласы 1944 жылы 26 тамызда бізбен әңгімелесті. Бұл кісі Жамбыл ауданы «Октябрь» колхозында тұрады...

Толық оқу

Шашубаймен айтысқан кезі

03.06.2022

Жамбыл Шашубаймен кездесетін тұста өлеңді көп айта қоймай, тоқталып жүрген кезі болады. Осы кезде ел ішінде болған бір уақиғадан ағайын арасына өкпелеп, қысқы Балқаш теңізі қатқанд...

Толық оқу

Жамбылдың өзімен тұтас шыққан ақындар

03.06.2022

Жамбылмен заманы бір, ақындық терезесі тең ақын — Дулат ішінде Қасқарау руынан, оның Сапый, Ботый деген атасының ішінен шыққан Майкөт баласы Сарыбас ақын. Сарыбас ақын 1845 жылы ту...

Толық оқу

Құлмамбетпен айтысы

03.06.2022

Жамбылдың Құлмамбетпен айтысы — Жамбыл өміріндегі үлкен белеске шыққан аса үлкен өзгеріс. Жамбылдың ақын атын аспандатқан осы айтыс болады. Өйткені Құлмамбет Жетісу еліне аты ерте ...

Толық оқу

Жамбылдың әкесі Жападан, ағасы Тәйтіден айрылған кезі

03.06.2022

Жамбылдың жасы 50-дің ішіне кіріп, егде тартып келген кезде 87 жасында әкесі Жапа қайтыс болады. Онда орташарақ дәулеті бар Жапаның балалары әкені жөнелтіп, Жапа қайтыс болғанның а...

Толық оқу

Жамбыл ақындығының бір көтерілген белесі

03.06.2022

Жамбылдың бұдан кейін атын көтеріп кеткен Сарыбай асындағы жыр болды. Сарыбайға ас бергенде Жамбыл отыздың ішіне кіріп қалған кезі екен (Өмірзақ айтуынан).

Толық оқу

Жамбылдың ең алғашқы бір айтысы

03.06.2022

Жамбылдың ұсақ-түйек өлеңдерінен бөлек алғашқы ауызға ілінген жері — Сайқал деген қызбен айтысқаны. Бұл қызбен Жамбыл Талас бойында кездеседі.Сайқалдың атын естіп, Жамбыл бір тойда...

Толық оқу

Жамбылдың ұстазы Сүйінбай Аронұлы

03.06.2022

Міне, Жәкең Сүйінбайды осылай құрметтеп, өзімнің пірім деп келеді. Жәкең қай ақынмен айтыссын, қай мәжілісті бастасын, алдымен Сүйінбайды аузына алады. Біз осы еңбегіміздің ішінде ...

Толық оқу

Жамбылдың алғашқы өлеңді бастауы жайында бір-екі сөз

03.06.2022

Кімге де болсын сабақты өмір береді. Жолды өзі өскен ортасы ашады. Жамбылдың туып өскен елі — Ұлы жүз, оның ішінде Шапырашты. Әрісі Ұлы жүз елінде, берісі Шапырашты елінде қазақтың...

Толық оқу

Жамбылдың әкесі Жапа мен шешесі Ұлдан жөніндегі мәліметтер

03.06.2022

Жамбылдың әкесі Жапа 1899 жылдың шамасында 87 жасында көп жасап өлген кісі. Жапа, Жадыра, Мәйке және Қазыбай — төртеуі Ыстыбай баласы деп біз жоғарыда айтқанбыз. Ыстыбай балалары, ...

Толық оқу

Жамбылдың балалық шағы

03.06.2022

Жамбылдың қай жылы, қай ай, қай жерде туғанын біз жоғарыда айттық. Сөйтсе де Жамбылдың туғаннан бастап бала шағынан өзіміз тапқан қысқаша мәліметтерді айта кетеміз. Жамбылдың 1946 ...

Толық оқу

Екейдің қайта құралуы

03.06.2022

Екей бытырағанда, көбірек барған жері Іле бойындағы Жалайыр, Үйсін елінің іші болады. Ол жөнінде Екей ішіндегі Бұйдалы деген атаның тұқымы тұтасымен Іле бойында болғаны оған дәлел....

Толық оқу

Қоқан әкімдерінің үстемдігіне қарсы

03.06.2022

Жетісу елін Қоқан әкімдері алыстан билеп, зекет, құшыр деп бір алып, баж деп үстемелі алым-салықтарын мезгіл-мезгіл жинап отыратын болған. Меркеде тұратын Құсбегі деген бектер бегі...

Толық оқу

Екейдің бытырауы

03.06.2022

Біз жоғарыда Жамбылдың өз атасы Шапырашты ішінде Екей атанады дедік. Екей жөнінде толып жатқан сөз бар. Бірақ олардың әрқайсысы айтылған орнына қарай әңгіменің әр жерінен кездесіп,...

Толық оқу