Ырысбек Дәбей — материалдар жинағы

Самұрықтың көз жасы

10.08.2021

— Алматыға сағат нешеде жетесіз, апа (шешемізді солай атайтынбыз)?

Толық оқу

Кепиет

10.08.2021

Алматыға келгелі «орыстың күймей піскесін бөлкесін» талғажу етіп, құрсақ қуандырып келеміз. Жарықтықты үзсең үгітіледі, бір-екі күн сақтасаң тастай қатып, таңдайыңа салсаң тас жұтқ...

Толық оқу

Әнсар қалпе

10.08.2021

Әнсар бір-ақ күнде басына табақтай сәлде орап, қолына тасбих ұстап, кісі танымастай өзгеріп шыға келді. Әйелінің айтуынша ол түс көріпті, түсінде ақ сақалы белуарына түскен кісі оғ...

Толық оқу

Сірә, біз кімбіз?..

10.08.2021

Бабалар мәнін болжаған дүние — жалғанның өнер атаулыға өзек болмаған кезі жоқ-ты. Әсіресе, әдебиет атты алып дария адамзаттың кермек жасымен бір толып, бір ортайып, өзінің мәңгілік...

Толық оқу

Жұмақ жайлы аңыз

10.08.2021

Қазақта бір жақсы сөз бар «Құдайдан үміті бар» дейтін. Ұлттың болмыс-бітімі, этикалық өлшемдері, адам деген атқа ие тірлік кешудің бүкіл шарттары бұл сөздің төңірегінде жасалып жат...

Толық оқу

Жолаушы

10.08.2021

«Жолдар, жолдар алысқа апарыңдар...». Отызға жетер-жетпесінде жарық жұлдыздай ағып кеткен ақын Төлеген Айбергеновтың арманы мен мұраты еді бұл. Адам пендесін адастырмай, барар бағы...

Толық оқу

Жарты шелек алма

10.08.2021

Мал емшегін еміп, ата кәсібінен қол үзбегенімен шаңырағымызда әжептеуір егістік жер болды. Қардың шеті сөгілісімен егіс атызын тыңайту үшін қора-қопсының көң-қоқырын арбаға тиеп, а...

Толық оқу

Сүйегім жасиды...

10.08.2021

Сан тарау өмір соқпағында ерікті, яки еріксіз басқан ізің — адамша ойланған сәтіңде ар сотының алдында азаптай ма? Тірнектеп, тыраштанып қалыптастырған анықтауышыңа (атағыңа, абыро...

Толық оқу

«Сары иттің ауылы» атанбас үшін...

10.08.2021

«Қазақ бір ауыз сөзге тоқтаған, ақсақалдың алдын кеспеген халық» деп жатамыз. «Ханның сөзін қара да айтады, бірақ аузының дуасы жоқ». Бұл енді алғашқы айтқан сөзіміздің анықтауышы ...

Толық оқу

Абай ауылында Қоңыздың Құрман атануы

10.08.2021

Ұлттың жоқшысы болған «Қазақ» газетін ақтарып отырып, Міржақып Дулатовтың Хазірет Сұлтан кесенесі туралы жазған мақаласы «ұйықтаған ойды түрткендей» сезім кештірді. «Көне қазан» ме...

Толық оқу

Қазақ

10.08.2021

«Ауыл жаққа бір барып қайтпасам» деп біраз жылдан бері ойлап жүрсек те, реті болмады. Ақыры шалқадан түсіп қиялдамасқа, ләж болсын ба, қиялға ерік бересің. Туған жердің шөбі де, шө...

Толық оқу

Тоғыз қабат торқаға оралған шақша

10.08.2021

«Арықбай атаңның ауылының тұсынан ат ойнатып, есік пен төрдей бурыл ат мінген, сері мен сетер ерткен мырзаның күміс шақшасын ала қашудан басталыпты бұл әңгіме». Ауылға барған сайын...

Толық оқу

Рух ұстазы

10.08.2021

Неге бұлай боп кеткенін қайдан білейін, бұл ғасырдың толқынысы тым бөлек. Баяғы бабалардың рух тәрбиесі туралы қалыптастырған ілімі біртұтас, ортақ дүниетанымға қызмет жасайтын. Со...

Толық оқу

Құрал қонған қыс

10.08.2021

Топырақтан жаралдық. Топыраққа тартасың да тұрасың. Қашан екенін білмейсің, бір оянғаныңда көкірегің ашып, жаның сыздай жөнеледі. «Мәңгі оралмас ақ кеме» — сол ауыл. Санада бұлдыра...

Толық оқу

Маған өкпелеңізші...

10.08.2021

Осыдан дәл бір ғасыр бұрын «Айқап» журналында ұлт ұстазы Ахмет Байтұрсынұлының «Қазақ өкпесі» деген мақаласы жарияланған еді. Бұл жерде ол мақаланың мазмұнына емес, тақырыбына шұқш...

Толық оқу

Тау басындағы қардың дәмі

10.08.2021

Мұстай Кәрімнің «Көкейден кетпес балғын шағын» оқыған кезде есеюдің — «кеше бала ең» кезеңге шаң баса бастаған терезеден ұзақ үңіліп, құлазу сезімін кешерін ол кезде ойлаған жоқ ед...

Толық оқу

Сорға біткен бақ

10.08.2021

Алтайдың ту қиырындағы сол ауыл есіме түссе, жүрек құрғырдың сыздап ала жөнелетіні бар. Кейде түс көріп жатып оянған мезетте шәкене ауылды шарлап келгендей көңілім құлазып, самалды...

Толық оқу

Құлағыңызға сыбырлайыншы...

10.08.2021

Анда-санда ауылдан келіп, әңгіменің майын тамызып айтып отыратын әкей лашығымызда көсіліп жатып, көп уақыт бөгеле бермейді. Ары кетсе үш-төрт күн қонады да, қайтуға асығады. Қаланы...

Толық оқу

Әкелеріміз айтатын әңгіме

10.08.2021

Жастықтың жалыны ұрған, жарға ойнаған лақтай кезін еске алғанда, санаңды сарсаңға салып, көңілге мұң ұялай бастайтын кездері болып тұрады. Марк Твеннің «Менің Платон сынды ғашығымд...

Толық оқу