Әдеби тіл нормалары — материалдар жинағы

Орфоэпиялық ережелер немесе сөз сазын келтіру қағидалары (20-29 параграфтар (баптар))

20.05.2026

Қазақ тілінде сөз соңында екі дауыссыз қатар келетін сөздер бар. Бірақ кез келген дауыссыздар сөз соңында қатар келе бермейді. Тек алғашқысы л, р, м, н, ң деген сонор дыбыстар, соң...

Толық оқу

Сөз сазы ережелерін игеруде ескерілетін жайттар (жалғасы)

20.05.2026

Сөздерді дұрыс дыбыстаудың қиын жерлері (қате кетеді-ау дейтін тұстар) тек жоғарыда көрсетілгендей, екі (кейде үш) сөздің аралығында ғана емес, бір сөздің ішінде де жиі кездеседі. ...

Толық оқу

Сөз сазы ережелерін игеруде ескерілетін жайттар

20.05.2026

Қазақ тілінде сөздерді дұрыс айтудың (дыбыстаудың) негізгі-негізгі заңдылықтарын, яғни сөз сазы ережелерін саралап көрсетпес бұрын, осы қағидаларды жақсы түсініп, дұрыс игеруге қат...

Толық оқу

Орфоэпиялық ережелер немесе сөз сазын келтіру қағидалары (1-9 параграфтар (баптар))

20.05.2026

Орфоэпиялық қағидалардың ұсынылу қалпы (тәртібі, әдісі, стилі) емле ережелерінің берілу тәртібінен біраз өзгешелеу болады. Бұл құрал, бір жағынан, мектеп мұғалімдері мен балабақша ...

Толық оқу

Орфоэпиялық ережелер немесе сөз сазын келтіру қағидалары (10-19 параграфтар (баптар))

20.05.2026

§10.Сөздің басындағы немесе бірінші ашық буындағы ұ, ү, о, ө дыбыстары және екі дауыстының ортасында келген у дыбысы (тауық, бауыр сияқты сөздерде) келесі буындағы ы, і дыбыстарын ...

Толық оқу

Орфоэпиялық ережелер немесе сөз сазын келтіру қағидалары (30-36 параграфтар (баптар))

20.05.2026

Кейбір сөздердің дыбыстық екі вариантының қатар айтыла беруі әдеби тіліміздің орфоэпиясына қайшы келмейді. Бірақ мұндай сөздер онша көп емес. Мысалы: мұның – бұның, мұнда – бұнда, ...

Толық оқу

Қазақ әдеби тілінің ауызша түрі және оның қолданылу өрісі (жалғасы)

19.05.2026

Қазақ мектептерінде әлі күнге дейін тіл мәдениеті деген проблемаға жеткілікті мән берілмей келеді. Қазақ тілін оқыту бағдарламасында бір кездерде “тіл мәдениеті” деген тақырып енгі...

Толық оқу

Қазақ тілінің орфоэпиялық нормаларын меңгертуде IT-технологияны пайдалану

19.05.2026

Орфоэпиялық нормаларды игеру дегеніміз – орфоэпиялық сөздікте берілген сөздер мен сөз түрленістерінің, болмаса белгілі бір сөзге тіркескен сөздер тобының дұрыс айтылу нормаларын жа...

Толық оқу

Әдеби тілдің мәдениеті және нормалары. Тіл мәдениеті туралы мағлұмат

19.05.2026

Қазақ әдеби тілінің қазіргі қоғам өмірінде алатын орны орасан зор. Сондықтан оның әр түрлі салаларын зерттеу, әсіресе күнделікті өмір талабына сай келелі мәселелерін зерттеуге көп ...

Толық оқу

Қазақ әдеби тілінің ауызша түрі және оның қолданылу өрісі

15.05.2026

Бұл күнде қазақ тілі білім мен ғылымның, әдебиет пен мәдениеттің, әлеуметтік-саяси өмір мен өндірістік-шаруашылық тірліктің, күнделікті тұрмыс-тіршіліктің барлық саласына қызмет ет...

Толық оқу

Варианттар мен дублеттер

14.05.2026

Тілдегінің бәрі жіпке тізген моншақтай қаз-қатар жұмсала бермейді, жазық алқаптағыдай оның да “кедір-бұдыры” болады, топтасқан, “тыраштанған” қат-қабаттары, ат құйрығына жабысқан т...

Толық оқу