15 наурыз – эскалатордың туған күні

Қазіргі таңда эскалаторлар ірі сауда орталықтарында, метро станцияларында, әуежайларда және көпқабатты ғимараттарда кеңінен қолданылады. Бұл құрылғы адамдардың бір қабаттан екінші қабатқа тез әрі ыңғайлы көтерілуіне мүмкіндік береді. Күн сайын әлем бойынша миллиондаған адам эскалаторды пайдаланады. Сондықтан бұл құрылғы заманауи қалалардың маңызды инфрақұрылымының біріне айналды. Эскалатордың тарихы XIX ғасырдың соңында басталады. 1891 жылы америкалық өнертапқыш Джесси В. Рено қозғалмалы баспалдақтың алғашқы үлгісіне патент алды. Оның құрылғысы бастапқыда толық баспалдақ емес, көлбеу таспалы көтергішке ұқсас болды. 1896 жылы бұл жаңалық алғаш рет Coney Island ойын-сауық саябағында орнатылып, келушілерге аттракцион ретінде ұсынылды. Адамдар осы құрылғы арқылы шамамен 25 градус бұрышпен жоғары көтерілген. XX ғасырдың басында эскалатор технологиясы жетілдіріле бастады. 1900 жылы Otis Elevator Company компаниясы Париждегі дүниежүзілік көрмеде жаңартылған эскалатор үлгісін таныстырды. Осыдан кейін эскалаторлар дүкендер мен қоғамдық ғимараттарда кеңінен орнатыла бастады. 1921 жылы қазіргі заманғы эскалаторға ұқсас модель жасалып, қауіпсіз әрі тұрақты жұмыс істейтін жүйе ретінде қалыптасты. Эскалаторлар кейін метро жүйелерінде де қолданыла бастады. Әсіресе терең станциялары бар қалаларда олардың маңызы зор. Мысалы, кейбір метро станцияларында эскалаторлардың ұзындығы 100 метрден асады. Олар минутына шамамен 0,5 метр жылдамдықпен қозғалып, мыңдаған адамды тасымалдай алады. 
  Бүгінде эскалаторлар арнайы қауіпсіздік жүйелерімен жабдықталған. Қол тірегі, авариялық тоқтату батырмасы және сенсорлық жүйелер жолаушылардың қауіпсіздігін қамтамасыз етеді. Сонымен қатар жаңа үлгілерінде энергия үнемдеу технологиялары да қолданылып келеді.