Қазіргі білім беру жүйесі: бұрынғы мен бүгінгі айырмашылығы

Білім беру жүйесі – қоғамның ең маңызды салаларының бірі. Себебі елдің болашағы білімді ұрпақтың қолында. Уақыт өткен сайын білім беру жүйесі де өзгеріп, жаңарып келеді. Бұрынғы кездегі білім беру жүйесі мен қазіргі таңдағы білім беру жүйесін салыстырсақ, айырмашылық өте көп. Қазіргі заманда технология дамып, ақпарат көбейген сайын білім беру тәсілдері де өзгере бастады. Бұрын адамдар тек мектептегі мұғалімнен және кітаптан білім алса, қазір интернет арқылы әлемнің кез келген жерінен ақпарат табуға болады. Осы өзгерістер білім беру жүйесіне үлкен әсер етті.

Бұрынғы білім беру жүйесінде тәртіпке және жаттауға көп көңіл бөлінді. Мұғалім сабақ түсіндіреді, ал оқушы тыңдап, айтқанын қайталайтын. Оқушылар көбіне кітаптағы мәліметті жаттап алуға тырысатын. Сабақтар да қазіргідей қызықты бола бермейтін. Ол кезде компьютер, интернет сияқты мүмкіндіктер аз болды. Сондықтан барлық ақпарат кітап арқылы берілді. Мұғалімнің беделі өте жоғары болды және оның айтқаны негізгі заң сияқты қабылданатын. Оқушылар өз ойын ашық айта бермейтін, көбіне мұғалімнің сөзін тыңдап отыратын. Дегенмен бұрынғы білім беру жүйесінің жақсы жағы да болды. Ол кезде балалар кітапты көп оқыды, есте сақтау қабілеті жақсы дамыды және тәртіпке қатты үйренді.

Ал қазіргі білім беру жүйесі мүлде басқаша. Қазір оқушы тек тыңдаушы емес, белсенді қатысушыға айналды. Сабақтарда түрлі ойындар, топтық жұмыстар, презентациялар, зерттеу жұмыстары өткізіледі. Мұғалім енді тек ақпарат беруші емес, бағыт көрсетуші рөлін атқарады. Оқушылар өз пікірін еркін айтып, сұрақ қойып, талқылауға қатыса алады. Сонымен қатар қазіргі кезде технологияның рөлі өте үлкен. Компьютер, телефон, интернет, интерактивті тақталар сабақтың бір бөлігіне айналды. Онлайн сабақтар да жиі өткізіледі. Әсіресе пандемия кезінде қашықтан оқу бүкіл әлемде кең тарады. Бұл білім беру жүйесінің қаншалықты өзгергенін көрсетті.

Қазіргі білім беру жүйесінің тағы бір ерекшелігі – оқушының жеке қабілетіне назар аудару. Бұрын барлық балаға бірдей талап қойылса, қазір әр оқушының қызығушылығы мен қабілетін дамытуға тырысады. Түрлі олимпиадалар, жобалар, шығармашылық байқаулар ұйымдастырылады. Оқушылар тек теорияны оқып қана қоймай, алған білімін өмірде қолдануды үйренеді. Мысалы, қазіргі кезде сыни ойлау, көшбасшылық, қарым-қатынас жасау сияқты дағдыларға көп көңіл бөлінеді. Себебі қазіргі қоғамда тек білімді болу аз, сонымен қатар өз ойыңды жеткізе білу де маңызды.

Дегенмен қазіргі білім беру жүйесінің қиын жақтары да бар. Кейбір оқушылар интернетке тым тәуелді болып кетті. Әлеуметтік желілер уақытты көп алады. Кітап оқу азайып бара жатыр деген пікірлер де жиі айтылады. Сонымен қатар қазіргі оқушыларға түсетін жүктеме де көп. Түрлі емтихандар, дайындықтар, қосымша сабақтар балаларды шаршатып жібереді. Ал бұрынғы кезде білім беру қарапайымдау болғанымен, балалардың бос уақыты көбірек еді. Сондықтан екі жүйенің де жақсы және әлсіз тұстары бар деп айтуға болады.

Қорытындылай келе, білім беру жүйесі заманға байланысты қатты өзгерді. Бұрынғы жүйе тәртіп пен білімді жаттауға негізделсе, қазіргі жүйе еркін ойлауға, шығармашылыққа және технологияны қолдануға бағытталған. Қазіргі білім беру жүйесі оқушыны болашақ өмірге дайындауға көбірек көңіл бөледі. Бірақ бұрынғы жүйенің де пайдалы жақтарын ұмытпау керек. Екі жүйені салыстыра отырып, білім беру саласы уақыт талабына сай дамып келе жатқанын көруге болады. Болашақта бұл жүйе одан әрі өзгеріп, жаңа мүмкіндіктермен толықтырылады деп ойлаймын.