Тағдырдың үнсіз ізі

Түн баяу ғана жер бетіне қонақтап, аспанға сансыз жұлдыздарын жақты. Дала мүлгіген тыныштыққа бөленген. Самал жел боз жусанның иісін көтеріп, көне сүрлеумен үнсіз сырғып барады. Сол сүрлеудің бойымен жалғыз жолаушы келе жатты. Оның иығында ауыр жүк жоқ еді, бірақ жүрегіндегі салмақ мың батпан болатын. Ол өмірден емес, өз тағдырынан жауап іздеп келе жатқан.

Адам баласы көбіне тағдырды алыстан іздейді. Бірі оны жұлдыздан, бірі кітаптан, енді бірі бақсы-балгердің сөзінен табуға тырысады. Ал шын мәнінде тағдыр адамның өзімен бірге тыныстап, әрбір таңдауының көлеңкесінде үнсіз еріп жүреді.

Жолаушы жол шетінде отырған ақ сақалды қарияны көрді. Қарияның жүзінде уақыттың табы бар еді. Әжімдерінің әрқайсысы бір дәуірдің шежіресіндей көрінетін.

– Ата, тағдыр деген не? – деп сұрады жігіт.

Қария жымиып, қолындағы таяғымен жерге ирек жол сызып шықты.

– Мына жолды көрдің бе? Ол алыстан қарағанда түзу емес. Бірде өрге шығады, бірде төмен түседі, кейде тастың арасымен өтеді. Бірақ бәрібір өз межесіне жетеді. Адамның тағдыры да дәл осындай. Сен тек алдыңдағы бұрылысты көресің, ал Жаратқан бүкіл жолды көреді.

Жігіт үнсіз қалды.

Қария сөзін жалғады:

– Кейде адам жоғалттым деп жылайды. Бірақ уақыт өте сол жоғалтқан нәрсесі оны үлкен қасіреттен сақтап қалғанын түсінеді. Кейде кешіктім деп өкінеді. Алайда сол кешіккен сәт оның өмірін өзгертіп жібереді. Тағдыр ешқашан асықпайды. Ол әр адамға өз уақытында есігін ашады.

Жолаушы аспанға қарады. Жұлдыздар баяғы қалпында жарқырап тұр. Бірақ олардың сәулесі жерге жеткенше талай жыл өтетінін ол енді ғана сезінгендей болды. Кейбір ақиқат та дәл солай екен: адамға бірден көрінбейді, жүрек дайын болғанда ғана сәулесін түсіреді.

Ол өткен өмірін көз алдынан өткізді. Балалықтағы орындалмаған армандар, жастық шақтағы өкініштер, айырылысулар мен табыстар... Бұрын мұның бәрін әділетсіздік деп ойлайтын. Енді сол оқиғалардың әрқайсысы өзін бүгінгі адамға айналдырған баспалдақ екенін түсінді.

Қоштасар сәтте қария:

– Тағдырды өзгерту үшін алдымен өзіңді өзгерт. Өйткені адам өзгерсе, оның жолы да өзгереді, – деді.

Жолаушы әрі қарай жүріп кетті. Бұл жолы оның қадамы бұрынғыдай ауыр емес еді. Ол енді тағдырдың жау емес, өмір атты кітаптың көзге көрінбейтін авторы екенін сезінді.

Сол түні аспан өзгерген жоқ. Жұлдыздар да сол қалпында қалды. Өзгерген жалғыз нәрсе – адамның жүрегі еді. Кейде бүкіл әлемді өзгерту үшін тағдырдың өзгеруі емес, оған деген көзқарастың өзгеруі жеткілікті.