Әжеміздің тәртібі және ұмытылмас кино кештері

Балалық шақтың әр күні – бір-бір қызыққа толы үлкен әлем еді. Сол кездерді еске алсам, жүрегім сағынышқа толады. Қарапайым ғана ауыл өмірі, үлкендердің мейірімі, балалардың алаңсыз күлкісі – бәрі де бүгін біз үшін ең қымбат естелікке айналыпты.

Жазғы демалыс кезінде Үлкен тәтемнің ауылына барғанымызды асыға күтетінбіз. Ол ауыл біз үшін ерекше ыстық еді. Кең дала, самал жел, ауылдың кешкі тыныштығы, үлкендердің ақылы – бәрі жанымызға жақын болатын.

Әсіресе сенбі мен жексенбі күндері біз үшін үлкен мереке сияқты еді. Совхоздың орталығында жазғы үлкен кинотеатр болатын. Ашық аспан астындағы сол кинотеатрға бару – біздің ең үлкен қуанышымыз еді. Ол кезде үнді фильмдері ерекше танымал болатын. Ән мен биге, махаббат пен тағдырға толы үнді киноларын көруге ауылдың үлкені де, кішісі де жиналатын.

Бірақ киноға бару үшін алдымен әжеміздің тапсырмаларын орындау керек еді.

Әжеміз бізге жай ғана қарап отырмайтын. Әрқайсымызға бөліп беретін өз тірлігіміз болатын. Біріміз далаға тамақ пісіретінбіз. От жағып, қазан асып, үлкендердің жолын қарап, өзімізді бір үлкен адамдай сезінетінбіз.

Біріміз ауладағы тапчанға төсек салатынбыз. Таза жайма төсеп, жастықтарды реттеп қоятынбыз.

Тағы біріміз есік алдына су сеуіп, сыпыратынбыз. Жаздың ыстығында су себілген ауладан ерекше бір салқындық сезілетін. Жаңа сыпырылған аула, самал жел, ауылдың таза ауасы – бәрі сондай керемет еді.

Әжеміздің бір қызық әдеті бар болатын. Барлық жұмыс біткен соң:

— Алтынайдан сұраңдар. Ол барса – барасыңдар, бармаса – бармайсыңдар, – дейтін.

Ал біз болсақ, бәріміздің үмітіміз Алтынайда болатын.

Алтынай – әжеміздің жиен сіңлісі еді. Бірақ оның киноға деген қызығушылығы мүлде жоқ болатын. Біз үшін кино деген үлкен қуаныш болса, Алтынай үшін бәрібір еді. Оның ештеңеге асықпайтын, ешнәрсеге қызыға бермейтін жайбарақат мінезі бар еді.

Сондықтан біз оны күнде үгіттейтінбіз:

— Алтынай, жүрші, киноға барайық.

— Жүрсейші, қызық болады.

— Сен бармасаң, біз де бара алмаймыз ғой...

деп жалынып жүріп әрең көндіретінбіз.

Ақыры Алтынай келіссе, біздің қуанышымызда шек болмайтын.

Бірақ қызығы – киноға барған соң да өзгермейтін.

Бәріміз экранға қарап, үнді фильмінің қызығына кіріп кетсек, Алтынай болса орындыққа жайғасып алып, көп ұзамай ұйықтап қалатын.

Экранда ән айтылып жатыр ма, кейіпкерлер жылап жатыр ма – оған бәрібір. Ол өзінің тәтті ұйқысында жататын.

Бір күні әдеттегідей киноға бардық. Бәріміз орындарымызға жайғасып, фильмді қызығып көріп отырмыз. Бір кезде жанымыздағы Алтынайға көзіміз түсті.

Орнында жоқ!

Бір-бірімізге қарап:

— Ойбай, Алтынай қайда кетті? – деп абдырап қалдық.

Киноның қызығын ұмытып, жан-жаққа қарай бастадық. Қайда кетуі мүмкін? Үйге қайтып кетті ме? Біреу алып кетті ме? – деп уайымдап іздедік.

Сөйтсек...

Алтынай орындықтан құлап түсіп, жерде ұйықтап жатыр екен!

Көргенде бәріміздің күлкіміз келді. Бір жағынан таңғалдық, бір жағынан аяп тұрмыз.

— Алтынай, тұр! – деп оята бастадық.

Ол болса ештеңе болмағандай көзін ашып, бізге қарап қойды.

Біз күле-күле ішіміз қатқанша күлдік. Киноны толық көрдік пе, жоқ па – ол жағын да білмейміз. Бірақ сол күнгі ең қызықты оқиға киноның өзі емес, Алтынайдың ұйқысы болып қалды.

Үйге қайтар жолда да күліп келдік. Сол бір қарапайым ғана оқиға бүгінде біздің ең тәтті естеліктеріміздің біріне айналды.

Қазір ойласам, бізді бақытты еткен нәрсе киноның өзі емес екен. Бізді бақытты еткен – бірге жүргеніміз, бірге күлгеніміз, бір-бірімізге қуаныш сыйлағанымыз екен.

Балалық шақтың сондай қарапайым сәттері жылдар өткен сайын қадірлене түседі. Әжеміздің ақылы, ауылдың кештері, жазғы кинотеатр, үнді фильмдері және Алтынайдың тәтті ұйқысы...

Бәрі де жүректе сақталған қайталанбас бір дәуірдің жылы естелігі болып қалды.