Махмұд Қашқари — нақыл сөздері, ойлары және өмірбаяны
Махмұд Қашқари нақыл сөздері, ой-толғамдары және автор туралы қысқаша мәлімет осы бетте берілген.
Бұл бетте автордың дәйексөздері, өмірбаяны және басқа бөлімдеріне апаратын ішкі сілтемелер бір жерде жинақталған.
Автор туралы
Махмұд Қашқари ( 1029—1101) - түркі ғалымы, әйгілі «Диуану лұғат-ит-түрк» («Түркі сөздерінің жинағы») атты еңбектің авторы. Толық аты жөні Махмұт ибн әл Хұсейн ибн Мұхаммед. Туған жері қазіргі Қырғызстан жеріндегі Ыстықкөл жағасындағы (кей деректе Шу бойындағы) Барсхан қаласы. Ыстықкөл маңындағы болған Барысхан қаласында әскерилер отбасында дүниеге келген. Қарахан әулетінен. Қашқарда, Бағдатта білім алған. Византия, Түркия, Қытай және басқа елдерді аралаған. Түркі тілімен қатар, араб және парсы тілдерінде де еңбектер жазған. «Диуани лұғат ат-түрік» - Қ. ең ұлы шығармасы. Онда көшпелілердің ой әлеміне қатысты да тамаша мұра жинақталған. Бұл тамаша энциклопедиялық туынды 1072-1078 жылдары Бағдатта жазылған. Түпнұсқасы жоғалып кеткен. 1206 жылы М.А.Абулфатх жасаған жалғыз көшірмесі Стамбулда сақтаулы.
Автордың бөлімдері
Жарияланған материалдар
Жүзіне қарама, өнеріне қара.
Ілмектер: жүз, өнер, қанатты сөздер, афоризм, қанатты сөздер Махмұд Қашқари
Ақылмен арыстан ұстауға болады, ал күшпен тышқан да ұстай алмайсың.
Ілмектер: ақыл, арыстан, күш, тышқан, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Махмұд Қашқари
Тай өссе ат тыныс алады,
Ілмектер: тай, ата, ұл, тыныс, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Махмұд Қашқари
Ұл өссе ата тыныс алады.
Дос адам маңайыңды жұмақ етер.
Ілмектер: дос, жұмақ, нақыл, афоризм, қанатты сөздер Махмұд Қашқари
«Ағайын» десе - шақ қарадық,
Ілмектер: ағайын, қайын, ағайын-туыс туралы, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, Махмұд Қашқари Махмұд Қашқари
«Қайын» десе - жалт қарадық.
Ұран көтерілсе - ру жиылар,
Ілмектер: ұран, жау, ру, жамағат, нақыл, афоризм, қанатты сөздер, Махмұд Қашқари Махмұд Қашқари
Жау келсе — жамағат жиылар.
Құпия жүрген махаббат айрылар күні қор болар,
Ілмектер: махаббат, нақыл, афоризм Махмұд Қашқари
Жаралы көзді жасырма – бәрі бір жасы сорғалар.
Белгісі болса – жолдан жаңылмас,
Ілмектер: жол, білім, нақыл, афоризм Махмұд Қашқари
Білімі болса – сөзден жаңылмас.
Жасауы мол келіннің күйеуі жуас келеді.
Ілмектер: жасау, келін, жуас, жуастық, нақыл, афоризм Махмұд Қашқари
Бақыттың белгісі - білім.
Ілмектер: білім, бақыт Махмұд Қашқари
Игі істің басы – тіл, тәрбие басы – тіл.
Ілмектер: тіл, тәрбие Махмұд Қашқари
Ат қасқасы ай болмас
Ілмектер: ат, ай Махмұд Қашқари
Сараң санға қосылмас.
Ілмектер: сараң, сараңдық Махмұд Қашқари
Аңшы - қанша айла білсе, аю - сонша соқпақ біледі.
Ілмектер: аңшы, айла, аю Махмұд Қашқари
Ауыр күн де өтеді - оған сабыр шыдам қыл.
Ілмектер: күн, сабыр, шыдам Махмұд Қашқари
Атаның ұлы - атасына тартып туар.
Ілмектер: ата, ұл, ұқсау Махмұд Қашқари
От - түтінсіз болмас, жігіт - мінсіз болмас.
Ілмектер: от, жігіт, мін Махмұд Қашқари
Атасынан ақыл алса, тентек ұлда жөнделер.
Ілмектер: бала тәрбиесі, тәртіп, ата, тентек Махмұд Қашқари
Заман қартайтқанға - бояу айыпты емес.
Ілмектер: заман, қарттық Махмұд Қашқари
Еріншекке есік те асу көрінер.
Ілмектер: еріншек, жалқау Махмұд Қашқари
Жалқауға бұлт та жүк көрінер.
Жаны кедей адамның құлқыны бір тоймайды.
Ілмектер: кедей, адам Махмұд Қашқари
Жасында тырысқан - қартайғанда қуанады.
Ілмектер: жастық шақ, қарттық Махмұд Қашқари
Білім қалар артыңда, ғұмыр сырғып жоғалар.
Ілмектер: білім, ғұмыр Махмұд Қашқари
Кекті тайдыр жолыңнан,
Ілмектер: кек, әділдік Махмұд Қашқари
Әділдікті саяла.
Ашу қысса - ақылың ғайып болады.
Ілмектер: ашу, ақыл Махмұд Қашқари
Кішілік пен кісілік— ұлылықтың белгісі.
Ілмектер: қарапайымдылық Махмұд Қашқари
Ақ көңілі сәбидей, сенгіш келер ұлы адам.
Ілмектер: Ақ көңіл, пәктік Махмұд Қашқари
Кісілік пен кішілік- ұлылықтың белгісі.
Ілмектер: Кісілік, әдептілік, Кішіпейіл Махмұд Қашқари
Ұяты бармен-ұрыс,
Ілмектер: Ұят, дәйексөз Махмұд Қашқари
Ұятсызбен-ұстаспа.
- Абдраманов Арсланбек
- Абдраманов Арсланбек
- Абдраманов Арсланбек
- Абдраманов Арсланбек
Барлық авторлар
Ілмек бойынша іздеу
Мақал-мәтелдер
Қазақша есімдердің тізімі