Саиф Сараи

Саиф Сараи (1321, Сарайшық қаласы — 1396 ж. ш., Мысыр) — қыпшақ ақыны, Алтын Орда дәуірі әдебиетінің көрнекті өкілі. Хан ұрпақтары арасындағы тақ таласы тұсында туған жерінен кетіп, өмірінің соңғы кезеңін мәмлүктер билігіндегі Мысырда өткізді. Саиф Сарайды Ә.Наджип қазақ халқының негізін құраған қыпшақ тайпасынан шыққан деп есептейді. Бізге жеткен елеулі еңбегі — бес мың жолға жуық түркі (қыпшақ) тіліндегі “Гүлстан бит-түрки” (1391) туындысын Сарайшықта бастап, Египеттегі Ніл өзені бойында аяқтаған. Дастанның негізгі бөлімі Сағдидің “Гүлстан” шығармасының еркін аудармасынан тұрады, сондай-ақ оған өзімен тұстас сегіз шайырдың ғазалдары, ақынның өзі жазған лирикалық өлеңдері, нақыл, ғақлия, толғаулары енген. Саиф Сарайдың бұл поэмасы 14 ғасырдағы қыпшақ әдебиетінде қалыптасқан әдеби дәстүр, озық поэзия үлгісі болған. Саиф қолжазбасы 1915 ж. белгілі болды, оның фотокөшірмесі Анкарада (1954), орыс әліпбиі негізіндегі транскрипциясы Ташкентте (1968) басылды.


Нақыл сөздері

Көрсетпеген өнер зая кетеді.

Ілмектер: өнер, афоризм, қанатты сөздер, Ұлағатты сөздер Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Махаббаттың бұрымы – ақылдың аяғына салынған тұсау,
Сақ құстарға құрылған тұзақ.

Ілмектер: махаббат, нақыл, афоризм Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Ғашықтар жүрген жерде қайғы да бар.

Ілмектер: махаббат, нақыл, афоризм, қайғы Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Ажырасар болған соң құшып-сүйгеннен не пайда?

Ілмектер: ажырасу, махаббат, нақыл, афоризм Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Өзіне рахымы түспеген адам, машақаттан құтыла алмайды.

Ілмектер: рахым, нақыл, афоризм Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Жасында әдеп үйренбеген кісіден, өскен соң қайран жоқ.

Ілмектер: әдеп, нақыл, афоризм Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Жарғанат жарықты сүймейді, күншіл ғылымды сүймейді.

Ілмектер: ғылым, күншілдік Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Күншіл күнде күңіренеді.

Ілмектер: күншіл Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Қиын күнде қол үшін берген — нағыз дос,
Жайшылықта "доспын" деген жай сөз.

Ілмектер: дос Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Сау адам біреудің жарасы ауырып отырғанын білмейді.

Ілмектер: денсаулық, дерт, жара, адам Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Тоқ адамға семіз еттің де дәмі білінбейді.

Ілмектер: тоқтық, ет, дәм Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Ақымақ күндіз шам жағады.

Ілмектер: ақымақ, шам Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Нағыз ер болсаң, сол атаққа ие бола біл.

Ілмектер: атақ, ер Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Ақылды орнымен сөйлер де жауабын күтер.

Ілмектер: ақыл, ақылды, жауап Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Тәрбиесі жаманға жақсы ұстаздан пайда жоқ.

Ілмектер: тәрбие, ұстаз Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Қорынып өмір сүргенше - қу кедей болып өлген артық.

Ілмектер: өмір, кедей, пайдасыздық Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Қу тамақтың қамы болмаса - құс тұзаққа түспес еді.

Ілмектер: тамақ, еңбек, құс, тұзақ Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Көңіл берме - көңіл бермес кісіге.

Ілмектер: көңіл Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Жай жатқан жыланның құйрығын баспа.

Ілмектер: өсиет, тәлім, тәрбие, жылан Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Түйнектен - ағаш өседі, түйір дәннен - қамба толады.

Ілмектер: дән, қамба, еңбек Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Кісінің түсіне емес, ісіне қара.

Ілмектер: іс, еңбек Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Сорлы есектің құны жоқ - жүк көтерер күші қымбат.

Ілмектер: есек, жүк, құн, қымбат Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Адамға шабатын арыстаннан - жүк таситын есек артық.

Ілмектер: арыстан, есек, адам, пайдасыздық, керексіздік Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Өзіңнен қорқатын адамнан сақтан.

Ілмектер: қорқу, сақтану Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Ізгілік пен әділдік өлмейді.

Ілмектер: ізгілік, әділдік Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Кәрілік келсе - жігіттіктен қол үз: өзен кері ақпайды.

Ілмектер: кәрілік, өмір, өзен Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Адам ішіп-жеу үшін ғана өмір сүрмейді.

Ілмектер: адам, ішу, жеу, өмір Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Сапты аяқпен ас беріп, сабынан қарауыл қарама.

Ілмектер: ас, тәрбие, өсиет Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Адам — бір оқтық.

Ілмектер: адам Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Туралық - хақтың мейірі.

Ілмектер: туралық, мейірім Саиф Сараи
WhatsApp Telegram

Қарап көріңіз