Жетіқара мен аққарға – Сырбай Мәуленов

(Аңыз)
I
Құлаған жолбарыстай қанға батып,
Екі тау екі жерде қалған жатып.
Көп жылдар жүрді елдің көкейінде
Сырлары тыңдағанда жанға батып.
Тұрды олар айдалада қарауытып,
Көре алмай бірін-бірі алабұртып.
Оятты тауларды тек ұйқысынан,
Талпынған таң алдында бала бүркіт.
Талай жан екі таудың күйін тартқан,
Күй сазы шаң көтеріп құйындатқан.
Есімде осы біреу қалыпты аңыз
Тау сырын баяндайтын тұйық жатқан.
II
Дүрлігіп түн ішінде ауыл үсті,
Бұрқырап аспанға шаң алып ұшты.
Сартылдап ала бақан, ақ сойылдар,
Айменен айбалталар шағылысты.
Білмеді кейбіреулер не екенін,
Әйтеуір кетуі хақ берекенің.
Шайқалды шарасынан асып-тасып,
Тыныштығы тұнып жатқан кең өлкенің.
Аузында қалың қолдың тас түйінген,
Бір сөз бар әлдекімдер қашты деген.
Ың-жың ғып құлағыңды осы сөздер
Ұрғандай естіледі тас төбеден.
Бұл үнге жартастары жаңғырығып,
Еліктер ен далада қалды бұғып.
Ащы айқай көктен жұлып түсіргендей
Тығылып тау қойнына қалғыды бұлт.
Өрттей боп өршеленіп барады ашу,
Тоқтатты өр ағынын баяулап су.
Қанатын оқ тигендей қалды сілкіп,
Шомылған Шортандыда аяулы аққу.
III
Тұяқтан түйдек-түйдек шаңды ұшырып,
Аттары астарында аласұрып.
Келеді Жетіқара Аққарғамен
Жеткенше бір қараға жан ұшырып.
Қосылмай Аққарға қыз ғашығына
Тағдырдың тап болды ма асуына.
Күйігі кеудедегі жаңбыр болып,
Келеді омырауын жасы жуа.
Бұл — екеу, қуғыншының есебі жоқ,
Ұстаса рақымы, кешері жоқ.
Жас өмір жалт бұрылып қашағандай,
Жата ма жапанның бір кесегі боп?
IV
Найзасы оңды-солды шыр айналып,
Ұстауға жау төнгенде ыңғайланып.
Екі жас екі жерде жатып қалып,
Кетіпті асу бермес тауға айналып.
Жас қыршын көкіректер шерге толып,
Алтынды жүректерін жерге көміп.
Жатыпты Жетіқара Аққарғамен
Арқаның адырында дөңгеленіп.
Екі жас сүйісе алмай құмар қанып,
Өмірді өткізіпті құр алданып.
Алыстан көрінеді Аққарға тау
Ақ жүзін сағым жуып, мұнарланып.
Бұлқынып кеудесінде талайғы арман
Жете алмай Жетіқара қарайды оған.
Көрсетпей қасақана Аққарғаны
Бұлдырап бұлт шымылдық орайды алдан
V
Өмірдің өксіп өткен ұл-қыздары,
Олардан аңыз болып бір із қалды.
Солардың орындалған арманындай
Жанып тұр Жетіқара жұлдыздары.