Өлең, жыр, ақындар

Сөз иесінен

  • 16.04.2015
  • 1
  • 5
  • 44310
Ызыңдап ұшқан мынау біздің маса,
Сап-сары, аяқтары ұзын маса:
Өзіне біткен түсі өзгерілмес,
Дегенмен қара, яки қызыл маса.
Үстінде ұйықтағанның айнала ұшып,
Қаққы жеп, қанаттары бұзылғанша,
Ұйқысын аз да болса бөлмес пе екен,
Қоймастан құлағына ызыңдаса?!



Пікірлер (5)

Ақниет

Рахмет

Ақниет

Рахмет көп көп

Айс

Аа рахмет

Каусар

Ахмет Байтұрсынұлының «Сөз иесінен» — қарапайым көрінгенмен қанық мағыналы, тың ой тудыратын поэтикалық көрініс. Бұл өлеңде ақын масаның бейнелейді ұсақ тіршілік иесі арқылы адам мінезі мен өмірдің кей тұрқын шебер жеткізеді.

Бір қарағанда, өлең күнделікті көзге көрінетін масаны сипаттайтын сияқты, бірақ әр жолдан ақынның терең ойы мен философиялық астары байқалады. Масаның үнемі ызаңдап ұшып, ұйқыны бөліп, қаққылап, шаршатып жүргені — бұл адамның өмірдегі тыныштығы мен тыныс алуына бөгет болатын кедергілер, ішкі күйзелістер мен ой‑күй символы іспетті.

Өлеңнің тілінде қарапайым-сын, күнделікті тіршіліктен алынған бейнелер бар, бірақ солардан ақын адамның болмысын, сезімін, жан күйзелісін оқып алады. Ақын кейіптеудің шеберлігімен өлеңге әдемі ритм мен әуендік әкеледі, оқырманды бірден тартатын нәзік поэзияға айналдырады.

Масаның ұйқыны бөліп, ызаңдап соққылауы — бізге ішкі дауыстың, ойдың тыныштығын бұзатын әдеттер, үрейлер мен уайымдар туралы ой салады. Ақынның қаламы арқылы бұл бейне жәй ғана маса емес, адам санасындағы мазалаушы ойлар мен жан тыныштығын іздейтін ізденістер ретінде сезіледі.

Осындай қарапайым сөз бен бейнелер арқылы терең мағынаны жеткізу — қазақ поэзиясының көркемдік ерекшелігі. Ахмет Байтұрсынұлының бұл өлеңі — жастарға да, әдебиет сүйер қауымға да ой салатын, жүрекке жол табатын ерекше туынды.

Пікір қалдырыңыз

Маймыл мен көзілдірік

  • 1
  • 5

Қартайып, нашар көрді Маймыл көзі,
Ойлады ем етерге оған өзі.
«Көз азса - Көзілдірік емі» деген
Тиетін құлағына жұрттың сөзі.

Толық

Қайыршы мен Қыдыр

  • 0
  • 1

Қайыршы киімі жыртық, жалаң аяқ,
Мойнында ескі дорба, қолда таяқ.
Қалада қайыр сұрап жүруші еді
Күн көріп бергенімен әркім аяп.

Толық

Достыма хат

  • 1
  • 6

Қырағы, қия жазбас сұңқарым-ай!
Қажымас қашық жолға тұлпарым-ай!
Үйілген өлексені өрге сүйреп,
Шығармақ қыр басына іңкәрің-ай!

Толық

Қарап көріңіз